కూచిపూడి నాట్య వేద ఆత్మయజ్ఞము
గొలకలాపము
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
0
Tote
GOODN
రచయిత : యేలేశ్వరపు హనుమరామకృష్ణ

స్వపరిచయం
వై. హెచ్. రామకృష్ణ
: యేలేశ్వరపు మాతాపితలు ఆదిలక్ష్మి కామేశ్వరమ్మగారు
లక్ష్మీ నారాయణగారు
జన్మస్థానం : భావదేవరపల్లి, కృష్ణా జిల్లా
పుట్టిన తేదీ : 20-7-1951
స్వగ్రామం : కూచిపూడి 521 136 (కృష్ణా జిల్లా- )
విద్య బి.కామ్. (హిందూ కాలేజి, మచిలీపట్నం 1968-71: ) సి.ఎ.ఐ.ఐ.బి.
వృత్తి : చీఫ్ మేనేజర్
ఆంధ్రాబ్యాంక్, జోనల్ ఆఫీస్
ఎస్.వి.యు కాంప్లెక్స్, తిరుపతి - 517502
ప్రవృత్తి : తాత్త్విక చింతన, సన్గోష్ఠులు, ధార్మికోపన్యాసాలు వినటం, శివార్చన,
సాహిత్యాభిమానం
ఆశయం : సర్వమతములు మానవుని జీవితమును సుసంపన్నం చేయటానికి,
ప్రశాంతత, ఆందనములతో నింపటానికే ఉన్నాయి. సర్వమార్గముల
అంతర్లీగానమే మానవతా వాదము. అట్టి మానవతపు విలువలు
పరిరక్షింపబడటానికి నేను సైతం నావంతు కృషి నిర్వర్తించి, తద్వారా
అవకాశమును 'మానవుడనై ఉండుట' అను మహోత్కృష్టమైన సద్వినియోగ పరచుకోవటం.
(యోగవాసిష్టము) వచనకావ్యము
ఇతర రచనలు : శ్రీ వసిష్ఠరామసంవాదము భగవద్గీత
పుష్పాలు మరియు కఠ - ఈసావాస్యోపనిషత్ శ్రీ నారద ప్రణీత భక్తి సూత్రములు

ఓం నమశ్శివాయ
30
Good
వందే జగత్కారణం వందే శంభుం ఉమాపతిం సురగురుం వందే పతూనాం పతిమ్ |
వందే పన్నగభూషణం మృగధరం వందే ముకుందప్రియం
వందే సూర్య - శశాంక వహ్నినయనం వరదం వందే శివం శంకరమ్ ||
వందే భక్తజనాశ్రయంచ ఓం నమో నారాయణాయ
riage
శాంతాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం
మేఘవర్ణం సుభాంగం
విశ్వాకారం గగన సదృశం యానగమ్యం లక్ష్మీకాంతం కమలనయనం యోగిహృత్ || హరం సర్వలోకైకనాధమ్ వందే విష్ణుం భవభయ ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
తెలంగర్ల
OFFTOC
- యేలేశ్వరపు హనుమ రామకృష్ణ
M
I

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము - ఆత్మయజ్ఞము గొల్లకలాపము పుష్పము వ్యాఖ్యాన అధ్యయన : 27-6-2011 ముద్రణ ప్రధమ శ్రీఖరనామ సం॥ము బహుళ ఏకాదశి ఆదివారం
కాపీలు : 1000
వెల : రూ.70/పబ్లిషర్ : యేలేశ్వరపు ప్రశాంత్
S/o వై.హెచ్. రామకృష్ణ.
డో.నెం. 2555, సెక్టార్ 1, 24 మెయిన్, 14వ క్రాస్,
హెచ్.ఎస్.ఆర్. లే అవుట్, బెంగళూరు - 560 067
ఫోన్ : 098455 02416
ప్రతులకు: వై.హెచ్. రామకృష్ణ
రామలింగేశ్వరస్వామి టెంపుల్ వీధి, కూచిపూడి - 521 136
సెల్ : 92471 05392
LIN
సిహెచ్. సీతారామశాస్త్రి
డో.నెం. 15/28సి, శిశువిద్యామందిరం వద్ద, ఈడేపల్లి
మచిలీపట్నం - 521 136
కవర్పేజి : భాగవతుల శరత్ చంద్ర
S/o రామకృష్ణ శర్మ, M.Sc., (ఫొటోగ్రాఫర్)
కూచిపూడి - 521 136
సెల్ : 99496 62352
ii

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
యేలేశ్వరపు హనుమ రామ కృష్ణ
1. అగ్రహారము 19
2. ఉభయకుశలోపరి 21
3. షట్కర్మలు-షోడశకర్మలు มี 224. నా హమ్ దేహమ్ ! - సో హమ్ ! 25
5. భౌతిక దేహము 27
6. , పునరపి జననం 29
7. ఆహారము 33
8. గర్భనరకము - శిశువేదన 34%
9. భూమిపై పడటం Conse 37
10. ఏమరపు 38
11. సంసార బంధము - అనగా ? 40
12. సంసార బంధ విశేషాలు 45
13. చాతుర్వర్ణ్యాలు E47
14. దైవార్పిత కర్మ 50
15. ఏకో అనేక: 51 01
16. జలంలో ఆకాశము ప్రతిబింబించటము 54
సూక్ష్మదేహ నిర్మాణము - జడ చేతనములు 17. 55 A
18. పంచకోశములు జడమే!
కా 58
19. కర్మణా జాయతే ద్విజ: 67 **
20. బ్రాహ్మణ: కిమర్థమ్ ? కిముద్దేశ్యమ్?
21. సకామ కర్మ - నిష్కామ కర్మ 83 84
22. స్వధర్మో నిధనం శ్రేయః 86
23. క్రియా యజ్ఞము - ఆత్మ యజ్ఞము BO 89
24. కర్మల ఆవస్యకత 91
iii

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
25. ద్రవ్యమయాత్ యజ్ఞం
96
26. తారతమ్యములు
102
27. యజ్ఞము - అనేక మంది పాత్రలు
106
28. యజ్ఞపట్టు
111
29. ప్రాయశ్చిత్తము den
113
30. ప్రవర్గహోమము
115
31. దక్షిణాగ్ని
onde 116
32. యూపస్తంభము
117
33. చత్వాల దేశము
G 117
34. ఇడాపాత్ర - వప - అగ్ని సమర్పణము - పురోడాశము 118
35. సోమ పానము
119
36. దీక్ష
120
37. అవబృఛ స్నానము
38. సమీక్ష
39. ఆత్మయజ్ఞము - పరిచయవిశేషాలు 0128
40. అరిషట్ (6 - శత్రు) వర్గములు
41. క్షేత్రవిభాగములు Do 132
42 మహాద్భుత సంసార వృక్షము - సంసార అరణ్యము 134
43. బ్రహ్మబిలము - గంటానాదము 20136
44. దశవిధ ప్రణవనాదోపాసనలు
45. మనో నిగ్రహము వెల్లి
46. ఆత్మయజ్ఞోపాసన - ఆవస్యకత
47. ఆత్మయజ్ఞ మహిను 146
48. మానసిక యాగము 161
gêntès
1V

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ
కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు
ఫోన్: 08671252336 - సెల్: 9440488057
వేదాంత శాస్త్రమునకు అంతర్విభాగములైనటువంటి భక్తి - జ్ఞానము
- గుణత్రయ విచారణ - గుణాతీతము - ముద్రలు - శరణాగతి ఇత్యాది
యోగములను సంగీత తాళ తాళ - లయ దరువు మొదలైన విన్యాసాల -
సమన్వయంతో ప్రదర్శించేదే కూచిపూడి నాట్యశాస్త్రము. నవరస
నాట్యమాలిక.
అటువంటి కూచిపూడి నృత్యవేదంలో సుధీర్ఘకాలంగా అనేకమంది
బహుప్రావీణ్యులైన కళాకారులచే ప్రదర్శించబడుతూ వస్తున్న ఒకానొక గొప్ప
విశేషము “గొల్లకలాపము అనే ఆత్మయజ్ఞము”
ఇది శ్రీ భాగవతుల రామయ్యగారిచే రచించబడింది. ఒక విప్రుడు -
గొల్లభామల మధ్య జరిగే ఆత్మతత్వ సంబంధమైన సంవాదము - సంభాషణ.
కనబడే జగత్తును "స్వస్వరూపాత్మ ప్రదర్శనా విన్యాసం"గా ఆస్వాదించటం
ఎట్లాగో - నేర్పే మార్గాలు అందించే ఆత్మవిద్య. భౌమా విద్య.
ఈ నృత్యకావ్యములో-బ్రాహ్మణ శబ్ద నిర్వచనము, గర్భస్థ శిశువు
యొక్క మన:స్థితి, ఈ జీవుడు పూర్వజన్మ వాసనలను వెంట నిడుకొని
వచ్చి - పుట్టి వర్తమాన దృశ్య విశేషాలతో తన్మయుడవటం, యజ్ఞపట్టు,
సర్వము పరమాత్మ తత్త్యముగా సందర్శించటానికి సాధనమైనట్టి
ఆత్మయజ్ఞము... ఇవన్నీ కూడా విప్రుడు - గొల్లల మధ్య సంభాషణగా

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అభివర్ణించబడతాయి.
అటువంటి నృత్య కావ్యములోని విశేషాలను కూచిపూడి వాడగు
| యేలేశ్వరపు ఈ హనుమరామకృష్ణ అధ్యయన - వాఖ్యాన పుష్పముగా
వచన, సంభాషణ రూపముగా మనకు అందిస్తున్నారు. ఈ రచయిత
తాతగారు కూచిపూడి వాస్తవ్యులయిన యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్యగారువారు ప్రాత. : స్మరణీయులు, హరికథానిపుణులు, భక్తి - జ్ఞాన - స్తోత్ర -
మంగళహారతి విశేషాలతో కూడిన పాటల రచయిత. మా అందరికీ
ఆరాధ్యులు. అట్టి మహనీయులగు యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్యగారి అంశయే
ఈ మన హనుమరామకృష్ణ గారు అని మేమందరమూ అనుకుంటూ ఉ
౦టాము.
ఆశ్చర్యకరమైన విషయమేమిటంటే....
ఆంధ్రాబ్యాంకులో ఉద్యోగిగా అనేక బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ కూడా
మన చిరంజీవి హనుమరామకృష్ణ 32వేల శ్లోకాలతో కూడిన శ్రీ వాల్మీకి
విరచిత శ్రీ వశిష్ఠ మహర్షీ ప్రవచిత యోగవాశిష్ఠ గ్రంధాన్ని ఆమూలాగ్రము
తెలుగు వచనముతో శ్రీ వసిష్ఠ రామసంవాదము అనే పేరుతో వ్రాశారు.
అంతే కాకుండా శ్రీమతభగవద్గీత, కఠోపనిషత్, ఈశావాస్యోపనిషత్,
గ్రంధాలలోని విశేషాలను వచన రూపంలో వ్రాసారు.
తమ తాతగారు శ్రీ రామకృష్ణయ్యగారి పాటలను క్రోఢీకరించి
సహా వ్రాసి ప్రచురించారు.
అర్ధసారాంశములతో ఈ విషయాన్ని సులభంగా
పాఠకులు గొల్లకలాపములోని గ్రంధపుష్పము ఈ అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన | సుమధురంగా ఆస్వాదించడానికి వ్రాయబడినది.

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఈ రచన కూచిపూడి నాట్య కళామతల్లికి మరొక ఆభరణం.
భారతీయ తత్వశాస్త్ర విశేషాలను గొల్లకలాపంలో ఏ విధంగా పొందుపరచారో
చాటి చెప్పే మధుర వాక్యములు. మనస్సులను జ్ఞాన విశేషాలతో రంజింపచేసే
దివ్య గానము.
విప్రుడు - గొల్లభామలమధ్య జరిగే సత్సంగ సంభాషణలను వర్తమాన,
భవిష్యత్ తరాలకు వ్యాఖ్యానముగా అందించబడుచున్న సారస్వత సౌరభము.
చిరంజీవి హనుమ రామకృష్ణ - కనకదుర్గ దంపతులను
పుత్రపౌత్రాభివృద్ధిగా ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
ఈ పుస్తకము నాట్యాచార్యులు, నాట్య విద్యార్ధులు, వేద వేదాంత
విద్యాపారాయణులు, ముముక్షువుల కళాభిమానుల చేతులకు చేరాలని
మనందరి హృదయాలను ఆత్మ జ్ఞాన విశేషాలతో స్పృసించాలని
ఆకాంక్షిస్తూ...
పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ
07-06-2011
Vil

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము Loca
Day
VIII

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
గొల్ల కలాపము - ఆత్మ యజ్ఞము
-
అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఒక పరమ సత్యమును 'ఋతము' అంటారు. అట్టి మహత్తర సత్య
మును లోకములకు - లోకస్తులకు తెలియజేసినవారు 'మహర్షులు' వారు
చెప్పిన జ్ఞాన సారాంశము “తత్వశాస్త్రము”. “ఓ సర్వ సహజీవులారా !
ఒక మహత్తరమైన పరమ సత్యాన్ని మేము కనిపెట్టాం. అను నిత్యంగా
ఆస్వాది స్తున్నాం. బ్రహ్మానందమును అనుభవిస్తున్నాము. అందరికి
ఆనుభవ యోగ్యమైనది మీలో ప్రతిఒక్కరికి సంబంధించినది అగు ఆ
పరమానంద స్వాత్మ వైభవవిశేషాన్ని మీకుచెప్పుచున్నాం! వినండి! మీలో
ప్రతి ఒక్కరు ఇహస్వరూప (జీవాత్మ) పరమితులుగారు ! కానేకారు !
- పరస్వరూపులు ! పరతత్త్వస్వరూపులు !
- నాటకంలో పాత్ర వహించే నటుడు తన స్వభావసిద్ధమైన స్వస్వరూ
పము పోగొట్టుకొని పాత్రగా మారుచున్నడా ? లేదే ! నాటకంలో పాత్ర
నాటకంలోదే ! నటనయో, తనదే! మీరెప్పుడూ సహజసిద్ధ పరస్వరూపులే
! ఇదంతా జగన్నాటకం ! ఆత్మయందు ఆత్మకు అభిన్నమైన మనస్సు
యెక్క కల్పన”. ఈ వేద ఉపనిషత్ - మహర్షి గాన సౌరభాసాన్ని
తత్త్యశాస్త్రము (తత్ త్వమ్ అసి అని నిరూపించే శాస్త్రము) అని1
అంటారు.
అట్టి తత్త్య శాస్త్రాన్ని వేదములలో ఒకరీతిగా, ఉపనిషత్తులలో మరొక
విధంగా, పురాణాలలో ఇంకొక చమత్కారంగా, బ్రహ్మసూత్రములు
యోగవాసిష్ఠము ఇత్యాది వేదాంత గ్రంధములలో వేరొకపద్ధతి వైవిధ్యమైన
1

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఇది “నీవు నీవు ?
. ఒకే విషయం చెప్పుచున్నారు. అది ! మాటలలో చెప్పారుకాదు.” అదే సత్యము జానపదాలలోని పాటలలో, పల్లెపాటలలో వినబడుతూ
&
ఉంటుంది. అటువంటి తత్త్య శాస్త్రము చెప్పే అనేక రీతులలో ఒకానొక
చమత్కారం కూచిపూడి సాంప్రదాయమైనట్టి యక్షగానాలు. నృత్య
భంగిమలు, అడుగులు, తాళములు, లయలు, ముద్రలు ఇలా ఎన్నో విశేషాల
కూర్పు కూచిపూడి నాట్య కళ. అందులో ఒక విశేషము గొల్లకలాపము.
ఆత్మయజ్ఞము అనునది దాని ద్వితీయ నామము. ఇదొక తత్వశాస్త్ర -
అధ్యాత్మశాస్త్ర ప్రవచనా రూపమైన, అడుగులు-లయలు - తాళములు తో
కూడిన కూచిపూడి దృశ్య నాటకము. ఇద్దరి మధ్య జరిగిన ఆధ్యాత్మిక సత్సంగ
సంభాషణము.
గొల్ల కలాపము అనే ఆత్మయజ్ఞము
రచయిత : కూచిపూడి గ్రామ నివాసులు, యోగ విద్యావిశారదులు,
మహాపండితులు, బ్రహ్మీభూత-బ్రహ్మశ్రీ॥ భగవతుల రామయ్యగారు.
కాలము : 18 వ శతాబ్దము. పూర్వర్ధము.
దీని మూలవిరాట్ గాచెప్పబడిన వారు : శ్రీ రామయ్యగారి తండ్రి శ్రీ
భాగవతుల రామలింగం గారి శృతము - స్వీయానుభవము నుండి బయ
ల్వెడలినది. అనుభవంలోంచి భాష వస్తుంది. భాషలోంచి అనుభవం కాదు కాదా ! అందుకే మూలవిరాట్ శ్రీరామలింగం గారు !
నామాంతరములు : పిండోత్తి - యజ్ఞపట్టు చెప్పి ఉండటంచేత యజ్ఞము“” ఆత్మ అని చెప్పబడుతోంది.
గొల్లభామ యొక్క వాగమృతం కాబట్టి “గొల్ల కలాపము" అని కూడా
2

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
పిలువబడుతోంది.
దీనిని రక్తి కట్టించి ప్రదర్శించిన మహనీయులు :
- శ్రీ తాడేపల్లి పేరయ్యగారు
- శ్రీ భాగవతుల విస్సయ్య గారు
-
- శ్రీ వేదాంతం లక్ష్మీనారాయణగారు
- శ్రీ వెంపటి వెంకటనారాయణ గారు,
- శ్రీ భాగవతుల రామయ్యగారు,
- శ్రీ భాగవతుల రామలింగంగారు,
- శ్రీ వెంపటి పెదసత్యనారాయణగారు,
- శ్రీ భాగవతుల రామకోటయ్యగారు
-
- శ్రీ నటరాజు రామకృష్ణ గారు,
ఇందులోని కొంతభాగం పరిష్కర్తలు : శ్రీ బందా కనక లింగేశ్వర రావు
గారి దర్శకత్వంలో ఆచార్య పింగళి లక్ష్మీకాంతం గారు.
రేడియో ప్రసారకళాకారులు : కళాప్రపూర్ణ శ్రీ చింతా కృష్ణ మూర్తి గారు.
దీని రచయిత అయినట్టి శ్రీ భాగవతుల రామయ్య గారి స్వహస్త లిఖిత
తాళపత్ర గ్రంధము కాపాడినవారు శ్రీ భాగవతులు రామలింగశాస్త్రి
గారు.
తాళపత్రగ్రంధముము కొంత పరిష్కరించినవారు : శ్రీ రామలింగశాస్త్రి
గారి శిష్యులు సాహిత్య రత్న - కావ్య భూషో కవితా సుధాకర - పండితరత్న
బ్రహ్మశ్రీ చింతలపాటి. లక్ష్మీ నరసింహశాస్త్రి గారు
ప్రచురించి వెలుగులోకి తెచ్చినవారు : శ్రీ చింతలపాటి పూర్ణ చంద్రరావు
3

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము గారు.
గారి ద్వితీయ పుత్రులు
లక్ష్మీ నరసింహశాస్త్రి వీరు శ్రీ చింతలపాటి . ప్రస్తుత నివాసం : కూచిపూడి - 521136 కృష్ణాజిల
విద్వత్వరేణ్యులుఉపన్యసించటం అనేక . వీరు సార్లు ఈ గొల్లకలాపమగురించి | ఆంధ్రప్రదేశ్జరిగింది.
.
నాకు పూజనీయులుపై పెద్దలందరు "” కూచిపూడి సాంప్రదాయ నృత్య విశేషమైన ఆత్మయజ్ఞములేక
‘గొల్ల కలాపము’ మూలగ్రంథప్రతులు బ్ర|| శ్రీ॥ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు
గారి (కూచిపూడి - 521136) వద్ద లభిస్తున్నాయి. వారు ఎంతో శ్రమకు
ఓర్చి ప్రచురించారు. అందరికీ నా మనవి ఏమిటంటే దయచేసి అట్టి
సాంప్రదాయ నాట్య గ్రంథమును (వెల. రూ.40/-) తెప్పించుకుని చదివి
ఆనందించండి.
ఇక : ప్రస్తుతం : నా గురించి రెండు మాటలు :
కూచిపూడి పిల్లవాడినైన నేను బాల్యంలో శ్రీ భాగవతుల రామలింగ
శాస్త్రిగారి కరస్పర్శను ఆస్వాదించాను. మా పితామహులు శ్రీ యేలేశ్వరపు
రామకృష్ణ య్యగారు హరిదాసు.
తండ్రి : యేలేశ్వరపు లక్ష్మీ నారాయణ గారు.
తల్లి : యేలేశ్వరపు ఆదిలక్ష్మి కామేశ్వరమ్మ గారు.
తండ్రి , గారు జన్మత : మాతపితలు : యేలేశ్వరపు ఆంజనేయులుయేలేశ్వరపు త్రిపురాంబ గారు.

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
నాతండ్రి గారి దత్తత మాతాపితలు : యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్య గారు
యేలేశ్వరపు మంగమ్మ గారు
పైనచెప్పబడిన పెద్దలందరికి హృదయ పూర్వక సాష్టాంగదండ
ప్రణామములు.
మీ చేతులకు చేరుచున్న ఈ పుస్తకం గురించి :
కూచిపూడి సంప్రదాయ అనునిత్య పరిశీలకులైన శ్రీ భాగవతుల
లక్ష్మీ నరసింహం గారు నన్ను “యజ్ఞపట్టు గురించి నీకు అర్ధమైనది రాసి
ఇవ్వవయ్యా !" అంటూ ఉండేవారు. అప్పుడు బ్రహ్మభూత భాగవతుల
రామయ్య గారి విరచితమైన మరియు సాహిత్యరత్న, కావ్య భూషణ, కవితా
సుధాకర - పండితరత్న బ్ర ॥ శ్రీ ॥ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు గారిచే
ప్రచురితమైన, ‘భామాకలాపము అనే ఆత్మయజ్ఞము' పూస్తకము కొంచెం
చదివాను. ఊరుకున్నాను. కానీ లక్ష్మీ నరసింహం గారు ఊరుకోలేదు,
“యజ్ఞపట్టు గురించి” అని నావెంటనంటి అంటూ ఉండసాగారు. ఇక చేసేది
లేక, మరికొంత చదవటం ప్రారంభించాను. కించిత్ పరిశీలనాత్మక దృష్టితో
పఠిస్తూఉండగా అందులోని అధ్యాత్మశాస్త్ర విశేషాలు నన్ను ఆశ్చర్యపరిచాయి.
నా బాల్యంలో కూచిపూడి నృత్యము శ్రీ వేదాంతం పార్వతీశంగారి వద్ద
నేర్చుకొనేటప్పుడు చెప్పిన నృత్యసంబంధమైన వేదాంత విశేషాలు మరల
నాకు కొంచెం గుర్తుకొచ్చాయి. “మొత్తము గొల్ల కలాపాన్ని - అధ్యయన
పూర్వకంగా బ్రాహ్మణుడు- గొల్లభామల మధ్య జరిగే ప్రసంగాలను,
సంవాదములను వర్తమాన సంభాషణాపూర్వకమైన తెలుగుభాషలో వ్రాస్తే
అనేక మంది విషయాన్ని గమనించి ఆస్వాదిస్తారు కదా ! అని నాకు
అనిపించింది. ఇక వ్రాయటం ప్రారంభించాను.
-5.

వ్యాఖ్యాన :: అధ్యయన - పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము గొప్పది.
మూలమే - ఎప్పటికైనా ¢|I
! అర్థం చేసుకోవటానికి మాత్రమే ఇది అధ్యయన పుష్పం -
వంటిది.
ఒక ఉపకరణం పయోగపడే . క్షమించాలిపెద్దలు స్వతం
వ్రాస్తూ మూడు విషయాలలో సంవాదమును ఈ అధ్యయన ఇందలి విషయమున
వారి కళాదృష్టిని ఆకర్షించి త్రించాను. ఇదంతా చదివే నా ఉద్దేశ్యం.
వారు ఆస్వాదించాలనేదే ఇంకొంచము మధురంగా వేంచేసిన సంభాషణ కూచిపూడిలో శ్రీ బాలత్రి పురసుందరీ సహిత
(1)
జరిగినట్టుగా రామలింగేశ్వరస్వామి ఆలయ ప్రాంగణంలో వర్ణించాను.
ఓ_త్రిపుర సుందరీ అమ్మవారు, రామలింగేశ్వర స్వామి వారి
(2)
పరంగా శ్రీ యేలేశ్వరపు రామకృష్ణయ్య గారు వ్రాసిన రెండ
పాటలు ప్రధమంగా జోడించాను.
(3) భగవద్గీత, యోగవాసిష్ఠము, ఇత్యాది గ్రంధాలలో చెప్పిన విషయ
అయా సంధర్భాలలో ఉచితం కాబట్టి, ఉదహరించాను.
ఈ 'ఆత్మయజ్ఞము' అనే భాగవతుల రామయ్యగారి గొల్లకలాపమ
| మహత్తరముచేసి "అహవ్
. అనుక్షణికమైన 'ఆత్మోపాసన'కు శ్రోతను సిద్ధం సర్వస్య ప్రభవో " అనే ఆత్మ మమేకరూపమైన సింహాసనాన్ని చూపించ
గొప్ప విషయం !
ఇది చదవండి ! శ్రీరామయ్యగారి (మూలగ్రంధము గొల్లకలాపం కూడా చదవండి.
6

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
‘గొల్లకలాపం' ప్రదర్శనను వీలుంటే సందర్శించండి. ఎంత ఆదందమో
! చెప్పలేను ! కావ్యేషు నాటకం రమ్యం !
ఒకే ఒక్క మాట. నా వంటి స్వల్పజ్ఞడు ఇంతటి మహత్తర విషయాన్ని
“అధ్యయనపుష్పం” గా రచించటం మహనీయుల సంకల్పమేమో! ఇదంతా
పెద్దల ప్రతిభయే! ఈ పరిచయ వాక్యాలలో ఉదహరించిన మహనీయు
లందరి పాదపద్మములను పేరు పేరున హస్తద్వయంతో స్పృశిస్తూ కళ్ళకు
అద్దు కుంటున్నాను. ముకుళిత హస్తాలతో నమస్కరిస్తున్నాను.
తప్పులుంటే అవి నావిగా క్షమించండి, అస్మత్ గురువులు శ్రీ శ్రీ
శ్రీ విద్యాప్రశానందగిరి గారి స్వామివారికి నమస్కరిస్తూ
ఈ అధ్యాయన వాఖ్యాన పుష్పమును సర్వాంతర్యామి - సర్వతత్త్వ
స్వరూపుడు - సర్వాత్మ స్వరూపుడగు శ్రీ బాల త్రిపురసుందరీ సహిత శ్రీ
రామలింగేశ్వర స్వామివారికి పాదపద్మార్చనగా సమర్పిస్తున్నాను. లోక కళ్యాణ
మస్తు.
యేలేశ్వరావు హనుమ రామ కృష్ణ తేది : 31 - 07 - 2011
(Date of Retirement from Andhra Bank)
1 ప్రార్ధన
॥ శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్
ప్రసన్నవదనమ్ ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నో పశాంతయే ॥
శ్లో॥ అగజానన పద్మార్కం ॥ గజాననం అహర్నిశం
7

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అనేకదం తం భక్తానాం ఏకదంతముపాస్మహే |
II
II దేవీ ప్రార్ధన - చతరస్రగతి
అంబా ! పరాకు । దేవీ పరాకు ।| | మమ్మేలుమా ! శారదాంబా పరాకు !
వాణీ పరాకు ! గీర్వాణీ పరాకు, వాణీ ! చక్కని నీల వేణీ ! పరాకు !
ఓంకారి ! కౌమారి ! వారాహి ! శర్వాణి ! శాంకరివౌ లోకశక్తి ! పరాకు !
ఈరీతిగా నిన్ను కోరిన వారిని, గావవే, కనకదుర్గా ! పరాకు !
సరసిజ లోచను చెల్లెలి వై మమ్ము, గరుణించు బంగారు తల్లీ ! పరాకు
ఆరు వీధుల నడుమ అలరారు బంగారు మేడలొ వెలసిన తల్లీ ! పరాకు
మూడు మూర్తుల కిలను మూలమౌ కూచిపూడిలో వెలయు పూబోడి
పరాకు ! కనకామ్ర జలధిలో జలకములాడుచు, కులుకుచు దిరిగేటి కలికీ
పరాకు !
అంబ పరాకు ॥ దేవి పరాకు ॥
మమ్మేలుమా ॥ శారదాంబ ॥ పరాకు ॥ 11
శ్రీ సీతారామదాసు వారి - జీవ బ్రహ్మ - మేలుకొలుపు
జీవ నీవే బ్రహ్మమని స్మృతి తెలుపంగ నీ కేల తెలియదు లేరా
పరబ్రహ్మరూపము నీవై ఉండగా మరుపేల వచ్చెను లేరా ॥ జీవ నీవ
బ్రహ్మము ॥
‘అ’ కారమనియేటి అఖండ తేజము అది తెల్లనాయెను లేదా
| ప్రాకారమనియేటి హృదయ లేరా కమలమందు విమలముగ జూతువు జీవ నీవె బ్రహ్మము ॥
ఇలలో దారాపుత్రాది బాంధవుల చింత వలదు నీకు లేరా

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఫలమేమి సంసారమమిత జన్మములాయె.
కలమేలుకొని ........ ఈ కల మేలుకొని
జీవ నీవె నిదుర లేరా బ్రహ్మము ॥
ఎరుక లేక మాయ గృహములో పవళించి, మాయ గృహములో నిదురించి
చిరకాల మాయెను లేరా
...... ......
ఆధార రూపము అకలంక రూపము -
నీవై ఉండగ
లేరా ......... మరుపేల జీవ నీవె బ్రహ్మము వచ్చెను ॥
వివేక మను మంత్రి నేనొచ్చినాడ దుర్భావము పోనాడి లేదా.....
భావించి చూడ ఈ సంసార జలధికి
నావా కావా నీవే లేరా ... జీవ నీవె బ్రహ్మము ॥
ధాంతి శాంతి ఉపరతి తితీక్ష లనియే
కాంతలు వచ్చిరి లేరా
.........
భ్రాంతి ద్వేష దు:ఖ దుర్బుద్ధి రతుల
విఖ్యాతి నొందించెదవు లేరా జీవా నీవె బ్రహ్మము ॥
..........
సత్తు చిత్తుల రెంటి సమరసము తెలసియు సమ కూడెదవు గాక, లేరా .
చిత్తు చిదానంద చిద్రూప రూపుడవై తత్సుఖము చెందెదవు లేరా! జీవనీవె
బ్రహ్మము ॥
అజ్ఞానమని యేటి అంధకారము పోయి విజ్ఞానమాయేను లేరా
.......
సుజ్ఞానమను సూర్యుడుదయించు వేళాయె
........
ప్రజ్ఞ తెలుసుకు నిదుర లేరా జీవ నీవె బ్రహ్మము
||
ఆనంద జలధిలో స్నానము చేసి
9

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము -
లేరా
సుజ్ఞాన వస్త్రము కట్ట
నానా వేదాంత సిద్ధాంత భూషితుడవై
గంధ లేపనము చేయ,
చేయ-లేరా లేపనము నిర్మలగంధ జీవ నీవె బ్రహ్మము ॥
ca
శిఖను నిర్వి కల్ప పుష్పమాలిక చుట్టి
ప్రకృతి పీఠము నెక్క లేరా .….....
అకలంక మగు ముద్ర ధరియించి దొరవై
సుఖ రాజ్య మేలుదువు లేరా
జీవ నీవె బ్రహ్మము
||
శ్రీ గురు రామ బ్రహ్మేంద్రాదుల కృపచే
సద్భావము నీదాయే లేరా
........
దుర్భావము లేదాయె లేరా ……....
యోగ మాయ నిదుర లేచి ఇకను
...... సంయోగమొందెదవు గాక..... లేరా.
జీవ నీవె బ్రహ్మము
11
భాసురముగ సీత రామ దాసునకు
బోధకుడవు నీవె ... లేరా
వాసిగ వేముల వాడలో వెలసిన
కైలాసపతి నిదుర లేరా ॥ జీవ నీవె | బ్రహ్మము ॥
10

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
విద్వాన్ చింతలపాటి పూర్ణచంద్రరావు (రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డ్ గ్రహీత)
S/o. లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రిగారు. కూచిపూడి - 521136 కృష్ణా జిల్లా AP
ప్రధమ శ్రేణి తెలుగు పండితుడు (రిటైర్డ్) PHONE: 08671-252717
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము - పరిచయవాక్యాలు
కూచిపూడి వారి కలాపములు - వాటి విశిష్టత
శ్లో II దేవానా మిదమా మనన్తి, మునయః కాస్తం క్రతుం చాక్షుషమ్
రుద్రేణేదముమాకృత, వ్యతికరే, స్వాంగే విభక్తమ్ ద్విధా
త్రైగుణ్యోద్భవ మత్రలోక చరితమ్ నానారసమ్ దృశ్యతే ...... (కాళిదాసు)
నవరసభరితము, త్రైగుణ్యాత్మకము, లోకచారిత్రకము అయిన
పార్వతీ పరమేశ్వరులు ప్రర్శించిన నాట్యం లాస్యము, తాండవము అని
రెండువిధాలు. ఈ నాట్యాన్ని మునులు చాక్షుషక్రతువన్నారు.
చతుర్విదాభినయాత్మకమైన ఈ నాట్యము సాహిత్యపు గుబాళింపుతో
యక్షగానముగా పరిణామం చెందింది. దక్షిణాంధ్రయుగంలో ప్రాచుర్య
మొందిన ఈ యక్షగాన ప్రక్రియ దేశీయమైన సాహితీసంస్కృతులకు
మూలమైంది. పౌరాణిక గాధలకు ఆలవాలమైన ఈ యక్షగానాలు
కాలగతిలో వచ్చిన ఆటుపోటుల్ని తట్టుకుంటూ 17వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధమున
కలాపాలుగా రూపాంతరాన్ని చెందాయి. తదాది కవిపండితులు,
నాట్యవిద్యావిశారదులైన కూచిపూడి భాగవతులు వీనిని విశిష్ఠ రూపకాలుగ,
సార్వజనీనమైన సాహితీ ప్రకరణాలుగ మలిచారు. కలాప రచయితలుగ
కూచిపూడిలో లబ్దప్రతిష్టులైనవారు ఇద్దరు. వారిలో ఒకరైన సిద్ధేంద్రుడు
కలాపరచనకు ఆద్యుడు కాగా, మరొకరు భాగవతుల రామయ్యగారు. శ్రీ
11

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము భరితంగా భామాకలాపాన్ని వ్రాయగాశృంగార , శ్రీ
సిద్ధేంద్రులవారు చర్చతో "ఆత్మయజ్ఞము'
రామయ్య గారు శాంతరస ప్రధానముగ వేదాంత అనే గొల్లకలాపాన్ని వ్రాశారు. ఈ రెండు కలాపాలు యక్షగాన సరస్వతి!
మణి మంజీరాలు. ఈరెంటి యందూ యక్షగాన రచనకు సంబంధించినం
దరువులు - ద్విపదులు - కందములు - కందార్ధములు - కురంగ, తురంగ
సంధివచనాలు మొదలగునవి ఉండటమే - రగడలు -
ప్రయాతముల గాక దరువులకు సంబంధించిన రాగ - తాళాలు గూడ పేర్కొనబడ్డాయి.
సాహితీపరముగ ఈ రెండు కలాపాలు చక్కని రచనలు.
గొల్లకలాపము
ఆంధ్ర దేశములో నేడు రెండు రకాల గొల్లకలాపాలు కనిపిస్తున్నాయి.
మొదటిది ఊరగొల్లకలాపముగ లోకంలో వ్యవహరింపబడుతోంది. దీనిలో
ప్రధానభూమిక గొల్ల, ఆమె చక్కగ సింగారించుకొని వాడవాడలా చల్ల
పాలు అమ్మవస్తుంది. అలా వచ్చిన ఆమె తమ కులములోని తెగలను, ఆ
తెగలవారి ఆయా ఆచార విచారాలలోని విధి-నిషేధాలను గురించి ఏకరువు
పెడుతుంది. జగమంతా గొల్లమయమని సిద్ధాంతము చేసి తరువాత
| సముద్రమధన కథను . ఈ
వివరిస్తుంది. ఆపై పేరు మందయానకలాపమందంతటా గొల్లభామ గొంతే వినిపిస్తుంది.
ఇక, రెండవది :
ఆత్మయజ్ఞమను గ్లోకలాపము. దీనిలో గొ కూడ ప్రధాన భూమిక | భామే. అయితే ఈమెకు చెలికత్తెగ-సంవిధాత హస్యగానిగ- | కధా సమయానుకూలముగ ఉపయోగపడే అది .. ఒక పురుషపాత్ర ఉందిస్వాతిశయముతో గూడిన, వేదవేదాంగములు సంగీత
చదివిన, 12

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
సాహిత్యాభినయాలలో అరితేరిన, స్పష్టోచ్చారణ, సమయస్ఫూర్తి కలిగిన
బ్రాహ్మణ పాత్ర.
చల్లకుండ తలపై పెట్టుకొని 'పాలోయ్మపాలు- చల్లోయమ్మ చల్ల
అంటూ - రంగ ప్రవేశము చేసిన గొల్లభామ సూత్రధారుని కోరికపై 'స్వామీ
! మేము గొల్లవారమయ్యా!' అంటూ తనను సభకు పరిచయము చేసుకుం
టుంది. అప్పుడా బ్రాహ్మణుడు పకపక నవ్వుతూ, “ఆహాహా! ఏమి వారము?
ఆదివారము, సోమవారము, మున్నగు వారములను విన్నారము గాని
గొల్లవారమని వినియుండలేదమ్మా!” అంటూ చర్చ ప్రారంభిస్తాడు. ఈ
విధంగా గొల్లభామ - బ్రాహ్మణ పాత్రల సంవాదముతో పిండోత్పత్తి -
క్రమము- యజ్ఞపట్టులను గూర్చి సమగ్రంగా చర్చగావింపబడి మానసయాగ
ఆవిర్భావముతో ముగిసే ఈ వేదాంతోపన్యాసము సర్వమానవ
సమానత్వానికి ఎంత వరకు దోహదకారి అయిందో రేఖామాత్రంగా చూద్దాం.
*
అనాది నుండీ యజనయాజన క్రియలు బ్రాహ్మణ ధర్మాలుగ
పరిగణింప బడ్డాయి. కాలాంతరములో అవి బ్రహ్మజ్ఞాన పరిజ్ఞానానికి
అంతగా దోహదకాలు కాలేదు. కారణం? మానవ జీవన విధాన ప్రాతిపదికపై
ఏర్పాటు చేసికొనిన వర్ణవ్యవస్థ కట్టడికి, తూట్లు పడటం- ఆంగ్ల విద్యాప్రభావం
వలన బ్రాహ్మణీకానికి పారమార్థిక చింతన సన్నగిల్లి లౌకిక విషయాలపై
ఆసక్తి అధికం కావడమూను. ఇటువంటి కారణంగా విరాట్పురుషుని
"బ్రాహ్మ ణో2 స్యముఖమాసీత్ బాహురాజాన్య: కృత:, ఊరూ తదన్య
యద్ వైశ్య:! పద్భ్యాగుమ్ శూద్రోఅజాయత” - అనే వేద ప్రామాణికవాక్యాలు
విపరీదార్థాలకు దారితీశాయి. అట్టితరి, చేయు యజ్ఞ-యాగాదులు
13

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అజ్ఞానపుటావధుల నధిగమించుట లేదని బ్రాహ్మణ పాత్ర ద్వారా కవి
ఇలా
అంటాడు.
“యజన యాజనాది యఖిల కర్మలనెపుడు, ఎద్ది సేయవలయు
నద్ది యపుడె, మొనసి సల్పు బ్రహ్మముఖ సముద్భవమైన,
బ్రాహ్మణులమె, గొల్లభామ మేము!!.
‘జన్మనా జాయతే శూద్ర:' అను విషయమును మరచి ‘బ్రహ్మజ్ఞానంతు
బ్రాహ్మణ:’ అను వాక్యానికి ఉదాహృతులుగాక. కించిత్ జాత్యహంకారముతో
విర్ర వీగు తరుణమున చేయబడు యజ్ఞయాగాది క్రతువులు జ్ఞానాంజన
శలా కలుగావని గుర్తుచేస్తాడు, సమాజములో కుళ్ళిపోయిన వర్ణవ్యవస్థకు
“తల్లితండ్రుల వలన గలిగనట్టి యా తనువులన్ని యొకటి కాదా! ఇలలో
మేమధికులమను, అతిశయములు తొలగగ" అంటూ మంగళముపాడి
ఆధ్యాత్మిక భావనతో భారతీయ సంస్కృతిలోని మహత్తరమైన
విజ్ఞానరహస్యాలను అవగహన చేసికొని సర్వమానవ భ్రాతృత్వాన్ని,
సమానత్వాన్ని పెంపొందించుకొని మనుగడ సాగించాలని సూత్రీకరిస్తాడు.
'దేవో దేవాలయ: ప్రోక్త: జీనోదేవ: సనాతనః అనే శ్రుతి వాక్యం ప్రతివారికీ
అనుసరణీయమని, చెబుతాడు. ఇదే ఆత్మయజ్ఞ కలాపోదయానికి నాంది.
*
పూర్వం బ్రాహ్మణవంశంలో తాతగాని, తండ్రిగాని, యజ్ఞం చేయలేక
పోతే ఆవంశీకులు దౌర్న్భాహ్మణులు పరిగణింపబడతారని, దానిని Pelligent తొలగించుకోవడానికి వారు ప్రాయశ్చిత్త పశువును- అంటే తెల్లని వెంట్రుకలు
లేని మేకను-విలిచి యూపస్తంభానికి కట్టి, దానిని వధించి, ఆపలలాన్ని solutionsభక్షిస్తే దౌర్భాహ్మణ్యం తొలగుతుందనీ, అట్టి విధివిధానంగా ప్రతి బ్రాహ్మణు .
14

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
డూ యజ్ఞం చేసి తరించాలని పెద్దలు తీర్మానించారని యజ్ఞపట్టులో
గొల్లభామచే గుర్తు చేయబడుతుంది.
“యజ్ఞములు చేయు విప్రుల యందు మున్ను, తనదు తాత తండ్రులు
యజ్ఞమును గడంగి, చేయకున్న దౌర్భాహ్మణుడా యఘంబు మాన్ప
బ్రస్తుతమున జేయు మహిత కార్యము, విను డనుమానమును వీడి
ఘనము మీర !!"
“మొదలు ప్రాయశ్చిత్తమునకంచు.... పదపడి పురోడాశమనుచు
తిందురు!!
అని సీసార్థములో అనిపిస్తాడు. తుదకిదియొక అంధ విశ్వాసంగా
మారిందనీ అంటాడు. సకల కర్మలూ వేదం నుండి పుట్టాయనీ, ఆ వేదం
అక్షరము నుండి జన్మించినదనీ, అందువల్ల సర్వవ్యాపకుడయిన పరబ్రహ్మ
యజ్ఞపురుషునిగ పిలువబడతాడని బ్రాహ్మణ పాత్ర ద్వారా 'వినుము కర్మ
లెల్ల వేదమందు జనించె యజ్ఞ రూపుడనగ మించి రూఢి గాంచు!!”
......
అని అనిపించి, దానికి సమాధానముగా భామచే “ఇటులనంగ తగునా?
ఈ సభలో నందరువినంగ” అనే దరువుద్వారా జీవ హింసతో గూడిన -
శరీరాయాసమును కలిగించే- ద్రవ్యమును వ్యయపరచే - యజ్ఞములు
గొప్పవని గుడ్డిగ నమ్మి, చేసి, సోమయాజులమనిపించుకొనుట కన్నా -
అనవద్యమగు భక్తియె సాధనమనీ, ఆసాధన వలన బ్రహ్మనాడి నెరింగి
ఆనాడికి యగ్రభాగాన ఉన్న సుషిరము ద్వారా బ్రహ్మండాన్ని పరికించి
దృష్టిని అనాహత చక్రాన ప్రవేశ పెడితే ఒక విధమైన నాదం
వెలువడుతుందనీ, అది “నాదము తైల ధారవలె .పెద్దల
చేతనెప్పుడున్!!” అనియనిపిస్తాడు. కాన వీరు - వారనక మానవులందరూ
15

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ధారణాయోగమన్ త్రాటితో నెరింగి మనోద్విపమును కట్టి -
| ఇట్టినాదము అంకుశంతో పొడుస్తూ - నిశ్చల జ్ఞానమనే స్తంభానికి బోధనమను | సద్గురు బంధించి అహింసాయుత మార్గం ద్వారా అమనస్కులై పరబ్రహ్మతత్యమను
ఈ
అమృతాన్ని ఆస్వాదించి బ్రహ్మ సోమయాజులనిపించుకోవాలని దృశ్య
కవి ప్రజలకు సందేశమిస్తాడు. ఇందు లౌకిక పారలౌకిక | | ప్రబంధం ద్వారా విషయాలను, భగవద్గీతలోని ఆత్మసంయమము, మోక్ష, సన్యాసగాలలో
గల గంభీరమైన క్లిష్టమైన అంశాలను, పండితపామరులకు అర్ధమగునట్లు
యుక్తి ప్రయుక్తులతో-వాద ప్రతివాదాల తో యజ్ఞయాగాదులు చేయుట
వలన బ్రహ్మజ్ఞానమలవడదనీ, అందుకు ఆత్మయజ్ఞమే శరణ్యమని
గొల్లభామ, బ్రాహ్మణపాత్రల ద్వారా సహేతుకముగ ప్రతిపాదింపబడిన
కూచిపూడి కలాపప్రయోగము.
ఇందు పిండోత్పత్తికి సంబంధించిన ప్రకరణములో గర్భధారణ - గర్భస్థ
శిశువుఉండుచోటు - అది ఆహారాన్ని స్వీకరించే పద్ధతి - అది చేయు దైవ
ప్రార్ధన- జననము ఇత్యాది విషయాలు - వస్తాయి ‘మునికొని జీవుండు
మెనసి నక్షత్రమై....... కాంత గర్భమందు శోణితమున గూడి యంత
గట్టిపడుచు నొక ముద్దయై గర్భధారణ జరుగునని, శిశవు ఆహారాన్ని స్వీకరిస్తూ
‘అబ్బబ్బా ! ఎటులా సైతునీ గర్భ నరకవేదనలూ- గొబ్బున దీని వెడలుట
, | నాకే దబ్బున తోచనేమందూ' అనియేడుస్తూ 'మదిలో సర్వచరాచరాత్మకునిప్రార్ధన అని | సన్మౌనీం .... దైవ ద్రుని హృత్పంకజాదినేశుని ప్రభు నప్రమేయ:' 'అగ్నిర్దేవో | చేయుననీ, 'వేదాభ్యాసేన బ్రాహ్మణవిప్రత్వం బ్రహ్మజ్ఞానంతు మ మానవ
| ద్విజాతీనామ్' వంటి వర్ణవ్యవస్థ ప్రామాణిక వాక్యాలనుదహరించి న
| కల్పితమేగానీ . మాతృగర్భం దైవ కృతముగాదని చెప్పబడుతోందివెలువడిన జీవుని శరీరానికి బ్రాహ్మణత్వము లేదా శూద్రత్వమనే గురుతులు
16

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
లేవని ‘శరీర భిన్నం పరమాత్మ మేకం' వంటి వచనాలతో వివరిస్తాడు. ఈ
సందర్భంగా మాతంగ వశిష్ఠమునుల జన్మక్రమాన్నీ, వారు బ్రహ్మత్వాన్ని
పొందిన విధానాన్ని సులభసుందరంగా ఇలా వివరిస్తాడు.
‘ఊర్వశీ గర్భ సంజాతో వశిష్ఠశ్చ మహాముని:' అని !
తత్త్య నిరూపణ సమయాన జీవునిలో గల అన్నమయాది పంచకోశ
వివరణ 'అన్నమయాదన్నమయం.......' అని ఉదాత్తముగా చెప్పబడింది.
కర్మచే ద్విజులైనవారు తామధికులమని భావించుట సాంఘిక సదాచారం
కాదని స్థిరీకరింపబడింది.
ప్రతివ్యక్తీ సర్వమానవసమానత్వాన్ని పాటిస్తూ గుణత్రయంబునొందక
విజన స్ధలంలోకి ప్రవేశించి పద్మాసనాసీనుడై ధారణా యోగమవలంబించి
విషయేంద్రియాలను జయించి పరుడు- నేను అనే భేదాన్ని విడిచి 'సర్వం
ఖల్విదం బ్రహ్మ 'సర్వమునూ బ్రహ్మమయముగ భావించువారే బ్రాహ్మ
ణులని నిరూపించబడింది. ఆత్మయజ్ఞాన్ని గూర్చి - షట్చక్ర, స్థూల సూక్ష్మ
శరీర వివరణను గూర్చి శ్రుతిప్రమాణంగా గొల్లభామచే సోదాహరణంగా
చెప్పబడినది. తనహృదయ కమల కర్ణికాంతరమందున్న ఆత్మను తెలుసు
కోవలెనని ప్రవచింపబడినది. ఆత్మయజ్ఞమును చేయువారు పరిమితమైన
మమతానురాగాలను త్యజించి, రాజయోగమునందాసక్తి గలిగి, యోగ
మాయా చేష్టల నెరింగి, సంసారమునందు విరాగముగల్గి విదేహునివలె ముక్తి
కాంతా భోగాసక్తికి ఉద్యమించి మానసయాగం చేయాలని ప్రబోధింపబడింది.
దానితో బ్రాహ్మణుని అహంకారం పటాపంచలౌతుంది. ఇటువంటి యాగాన్ని
కూచిపూడి అగ్రహార నివాసియగు భాగవతుల వంశ పయ:పారావార
రాకానిశాకరులగు రామలింగ నామ విరాజితులచే చేయబడినదని
17

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన - పుష్పము - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము .
లక్ష్యముదాహరింపబడినదిపరమేశ్వరుని బ్రాహ్మణపాత్రలో
ఇందు అష్టమూర్తి స్వరూపుడైన సాక్షీభూతుని రూపుదిద్ది, కవి
ఆవహింపజేసి, ముక్తికాంతను గొల్లభామగా పాత్రల | నిలచి ద్వారా పిండోత్పత్తి క్రమము గొల్లభామ- బ్రాహ్మణ ద్వారా
సాంఘికదురాచారమైన వర్ణవ్యవస్థను నిరశిస్తూ - యజ్ఞపట్టు ద్వారా
జంతుబలులను నిషేధిస్తూ-ఆత్మయజ్ఞము ద్వారా అహింసాయుతమైన
మానస యాగాన్ని ప్రతిపాదిస్తూ వేదాంత రహస్యాలను సర్వమానవ విజ్ఞాన
వికాసానికి తోహదపడే విధంగా సాంఘిక, ఆధ్యాత్మిక విషయాలను పడుగు
- పేకలా నేసిన చీనాంబరం ఈ. గొల్లకలాపం'.
విశ్వనాధ వారి మాటలలో
‘గొల్ల కలాపం షట్ఛాస్త్రములకు నిలుకడ' - కలాపాలు ఈ విధంగా
కమనీయంగా అల్లబడిన దృశ్య ప్రబంధాలు -
'నాట్యం భిన్నరుచేర్జనస్య బహుధా ప్యేకం సమారాధనమ్’
ఇక ఈ అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పమును ఆస్వాదించండి !
చింతలపాటి పూర్ణ చంద్రరావు
08671-252717
18

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
కూచిపూడి నాట్యవేద - ఆత్మయజ్ఞము అనే గొల్లకలాపము
-
అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పం
1. అగహారం
కూచిపూడి అగ్రహారము! హేమంత ఋతువు. ఒకానొక శుభోదయం!
ఒక గొల్లభామ రోజూలాగానే శిరస్సుపై పాలు పెరుగు-వెన్న పాత్రలను
ధరించి,
“పాలోయమ్మ పాలో! వెన్నోయమ్మ వెన్న”
అని సుమధురంగా పలుకుతూ
......9
మధ్యమధ్యలో
..........
- అమ్మా! “బాలత్రిపుర సుందరీ! మము పాలన చేయవమ్మా!
మాయమ్మ!
తండ్రీ! “సర్వ భూతములును తానై, సర్వసాక్షి అనగా వేరై, సర్వ
బ్రహ్మాండములకు తానే సూత్రధారియై..! హే రామలింగేశ్వర
స్వామీ!”
అని కూనిరాగాలు పాడుతూ
వేదయజ్ఞ - యాగవిధి కోవిదులైన విప్రవర్యులు, యోగులు, ఉపాసకులు
-
మొదలైనవారు నివశించే ఇళ్ళు ఉన్నట్టి వీధులలో సంచరిస్తూ ఉన్నది.
హెూయలుగా - చురుకుగా అడుగులు వేస్తోంది.
19

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము క్రమంగా శ్రీ బాల త్రిపుర సుందరీ సహిత రామలింగేశ్వర స్వామి
స్పృశిస్తూ ఉండే రచ్చబండిని ప్రాంగణం సమీపించింది. దేవాలయపు గోడలు , కూర్చుని ఉన్నది.
కించిత్ శ్రమచేత కాబోలుశ్లో పుంఖాను పుంఖ విషయనుక్షణ తత్పరో 2పి
బ్రహ్మావలోక ధిషణం న జహాతి యోగి ॥
సంగీత తాళ లయ నృత్య వసంగతో 2పి,
మౌళిస్తకుంభ పరిరక్షణ ధీర్నటీవ॥
అని యోగుల గురించి అన్నట్లుగా, ఆగొల్ల తలపై మూడు పాత్రలు
ప్రకాశిస్తున్నాయి.
కాసేపటికి, సేదతీర్చుకోవడానికి కాబోలు, తలపై పాత్రలను రచ్చ
బండపై దించి ప్రశాంతంగా స్వామి శిఖరం వైపు చూపు సారిస్తూ ఉన్నది.
ఇంతలో,
ఒకానొక బ్రాహ్మణుడు
బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో నిదురలేచి తన గృహంలో
సంధ్యావందనము, దేవతార్చన, సూర్య నమస్కారాలు
వేదవిహితంగా నిర్వర్తించి, ముగించుకొని
.........
ఉష : కాలపు ఎండను ఆస్వాదిస్తూ
వేద శబ్దాలు తనలో తాను నెమ్మదిగా గానంచేస్తూ ఆ రచ్చబండవైపుగా
వచ్చారు. ఆయన ముఖము విభూతిగంభీరంగా -గంధలేపనములతో 20

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
పొడవుగా రుద్రాక్షలు వ్రేలాడుచున్నాయి.
ఆ బ్రాహ్మణుడు యాదృచ్ఛికంగా గొల్లభామవైపు చూచారు. వాత్సల్యము
చిరునవ్వులతో కూడిన ఆ గొల్లభామ ముఖంలో ఏదో అలౌకికానందం
-
వెల్లివిరుస్తున్నట్లు ఆయనకు అనిపించింది. కాసేపు పలకరింపుగా
సంభాషించాలనే ఉత్సుకత ఆయనకు కలిగింది. కొంచము దూరంగా
రచ్చబండపై తానుకూడా ఆశీనులయ్యారు.
2. ఉభయ కుశలోపరి
బ్రాహ్మణుడు : ఓ తరుణీమణీ! నీ ముఖారవిందమున ఏదో
అనిర్వచనీయము - అలౌకికము అగు ఆనందంతో కూడిన ప్రశాంతత
నాకు కనబడుతోంది. నీ ఆకారం-చిరునవ్వు చూస్తుంటే మాకు, ఈ
సభాసదులకు ఏదో చెప్పలేని సంతోషం కలుగుతోందమ్మా!
ఎవరమ్మా నీవు? ఏం చేస్తూ ఉంటావ్?
గొల్లభామ : హే మహాత్మా! పాదాభివందనములు. నేనా? మేము ఊరూరా
తిరిగి పాలు-పెరుగు-వెన్న- చల్ల అమ్ముకొనే వాళ్ళం. చూస్తూనే ఉన్నారు
కదా! మేము గొల్లవారము.
బ్రాహ్మణుడు : శతమానం భవతు! సుఖీభవ! (కించిత్ వినోదంగా నవ్వుతూ)
గొల్లవారమా? మేము ఆదివారము విన్నాము. సోమవారము అనగా విన్నాము.
మరి ఈ ‘గొల్లవారము' అంటే?
గొల్లభామ : మీరు వేదవేత్తలు! బ్రహ్మజ్ఞులు! ఏదో చమత్కారంగా అంటూ
ఉంటారు. మీకు అన్నీ తెలుసు. అది సరీలేండి గాని, రుద్రాక్షలు, విభూతి,
గంధము, పట్టుపంచ, శాలువ ధరించి మీరు అపర బ్రహ్మవలె నాకు
కనబడుచున్నారు. మీ వాక్కు మధురంగాను, గంభీరంగానూ ఉన్నది.
మీరూపు-రేఖలు మాకు మీ పట్ల ఎంతో గౌరవం కలిగిస్తున్నాయి.
గొప్ప తేజస్సుతో ప్రకాశించే మీరెవ్వరో చెప్పితే నేను - ఈ
సభకు వేంచేసిన మహాశయులు సంతోషిస్తాము స్వామీ! దయచేసి
21

వ్యాఖ్యాన పుష్పము
:: అధ్యయన - - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ! వివరించరూ. బ్రాహ్మణులముకులజులమగు : మేమా? ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు అయితే,
గొల్లభామ : అట్లాగా?
ఏమిటి?
:: ఊఊ! ! ఏమైనా ఏమైనా అడగాలనుకుంటున్నావా
బ్రాహ్మణుడు మీ అయితే! అనుజ్ఞ గొల్లభామ : అవును.
3. షట్కర్మలు - షోడశకర్మలు
బ్రాహ్మణుడు : ఓ ! తప్పకుండా! నీకు ఏఏ సందేహాలుంటే..... అవన్నీ
అడుగు. వేద - ఉపాంగ విహితంగా, శృతి-సృ్మతి పూర్వకంగా నీ సందేహాలకు
సమాధానం ఇచ్చి అవన్నీ తొలగిస్తాము. సమాధానాలు చెప్పటానికి మేము
సిద్ధం.
గొల్లభామ : 'మేము ఉత్తమ కులజులము' అని అన్నారు కదా! అనగా.....?
బ్రాహ్మణుడు : అదా! ‘బ్రాహ్మణులము' - అని చెప్పాను కదా! జన్మతః
బ్రాహ్మణ్యం మా వృత్తి - ప్రవృత్తి కూడా! మేము షట్కర్మ నిష్ఠులమై
ఉంటాము.
గొల్లభామ : షట్కర్మలా! అనగా?
బ్రాహ్మణుడు : ఉత్తమమైన బ్రాహ్మణ కులంలో జన్మించటం చేత మేము
షట్-ఆరు విధాలైన కర్మలు (Functions) దైనందికంగా (Every Day)
నిర్వర్తిస్తూ ఉంటాము.
గొల్లభామ : అవి ఏమేమిటి? చెప్పరూ!
బ్రాహ్మణుడు : చెపుతాను, విను.
1. యజనము యజ్ఞాలు, యాగాలు నిర్వర్తించటం
2. యాజనము యజ్ఞయాగ, పూజావిధులు నిర్వర్తింపచేయడం. చేయించటము.
22

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
3. అధ్యయనము వేద-వేదాంగాలు పఠించటము. పరిశీలించటము.
4. అధ్యాపనము వేద-వేదాంగాలు పఠింపజేయటం- . వ్యాఖ్యా
నించటము. వినిపించటము.
5. దానము ఇతరుల క్షేమము కొరకై ఉద్దేశ్యించటం. కర్మలు
నిర్వర్తించటము. దాన ధర్మాలు నిర్వర్తించటం.
ఇతరులకు కూడా ప్రోత్సహించటం.
6. ప్రతిగ్రహణము - ఇచ్చేది ఇచ్చినంత వరకు ప్రశ్నించకుండా
పుచ్చుకోవటము. ఆశీర్వాద వాక్యాల ద్వారా
సర్వజనులకు క్షేమకారులమై, శ్రేయస్సు
కోరుకునేవారమై ఉండటం.
అంతే కాదు!
ఈ ప్రజల చేత జన్మ-దేహ-లౌకిక సంబంధమైన ఆయా
సందర్భోచితమైన - శాస్త్రములలో చెప్పబడే కర్మలు కార్యక్రమములు
నిర్వర్తింపజేస్తూ, పురోహితులమై ఉంటాము. అందరిచేత గ్రహదోషాలు
తొలగే మంత్ర-క్రియలు చేయిస్తూ, దోషనివారణ కలుగజేస్తూ ఉంటాము.
దానాలు చేయిస్తూ ఉంటాము.
గొల్లభామ : వివిధ కర్మలు చేయిస్తూ ఉంటారా? అంటే? మరికొంత
విశేషంగా వివరించరా, మహాత్మా!
బ్రాహ్మణుడు : అనగా పుణ్యాహవాచనం, జాతకకర్మ, నామకర్మ,
విద్యాభ్యాసం, ఉపనయనం, వివాహం, షష్ఠిపూర్తి, సహస్రచంద్రదర్శనం,
ఆయా వ్రతాలు నోములు, పూజలు, గ్రహదోషనివారణ శాంతులు,
ఇత్యాది షోడశ కర్మలు - 16 రకాల కర్మలు, అందరి చేత వారివారి - ఇళ్ళలోనూ, దేవాలయాలలోనూ శాస్త్రాలలో చెప్పిన మంత్ర -
తంత్రానుకూలంగా చేయిస్తూ ఉండే మంత్ర - తద్విధాన సామర్థ్యము
కలవారము. ఎవ్వరిచేత- ఏఏ సందర్భాలలో ఎప్పుడెప్పుడు - ఏఏ శాస్త్ర విహిత
కర్మలు చేయించాలో అవన్నీ ఎరిగినవారమై ఉంటాము. జనులకు
మార్గదర్శకులమై పూజ-యజ్ఞ-యాగ-వ్రతములు చేయించే అర్హత
23

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము నుండి ముఖము పుట్టిన బ్రాహ్మణ కులజులంయొక్క . బ్రహ్మ మాకున్నదిజనులచే , వారుగా పూజింపబడుతూ లోకానికి విశిష్టమైనటువంటి / అందుచేత . ఉంటాముకలుగజేస్తూ శ్రేయస్సు గొల్లభామ : స్వామీ! ఒక్క నిముషము ఆగండి. మీరు చెప్పుచున్న మాటలలో
కించిత్ విపరీతమైన అర్థము నాకు కనిపిస్తోంది.
బ్రాహ్మణుడు : ఏమున్నది? చెప్పు!
గొల్లభామ : "మా ఈ బ్రాహ్మణ జన్మలు ఉత్తమమైనవి. విశిష్టమైనవి"
అని పదే పదే అనటం న్యాయమా? ప్రపంచంలో ఎక్కడ పుట్టినామానవుడైనా తన తల్లి-తండ్రుల నుంచే భౌతిక దేహం పొందటం
జరుగుతోంది. ఈ కనబడే భౌతిక శరీరాలన్నీ కూడా ఒకే రీతిగా తల్లి
గర్భంనుండి బయల్వెడలి, క్రమంగా ఈ ప్రకృతి ప్రసాదించే ఆహారం
చేత పరిపోషించబడేవే కదా! మరి “మా జన్మలు మాత్రము కొంత
ప్రత్యేకమైనవి. మేము ఉన్నత కులజులము” అని అంటున్నారేం?
బ్రాహ్మణుడు : ఓ గొల్లభామా! “ఈ జీవులందరి జన్మలు ఒక్కతీరైనవే”.
అని అనటం భావ్యం కాదు. కర్మలను అనుసరించి కదా, జన్మలు వస్తూ
ఉంటాయి! అటువంటి పూర్వ కర్మలు వేదవిహితంగాను- వేదానుకూలము
గానూ ఉండటం చేతనే మేము బ్రాహ్మణ జన్మ పొందటం జరుగుతోంది. ఇది పురాణాలలో చెప్పబడ్డ మాటే! "వేదోక్తమైన కర్మలచేత పూజనీయులుబ్రాహ్మణులు .... అని మీ గొల్ల పెద్దలు అనగా నీవు ఎప్పుడూ వినియుండలేదా? మరొక్క విషయం. మేము ద్విజులము కూడా కదా!
గొల్లభామ :‘ద్విజులు’ అనగా?
బ్రాహ్మణుడు : నీవు చెప్పినట్లుతల్లి గర్భం నుండి , అన్ని భౌతిక బయల్వెడలుచున్న దేహాలు ఒక్కతీరుగానే మాట నిజమే! అయితే కులంలో
బ్రాహ్మణ
| జన్మ రెండవ పొందిన వారము అర్హత పొంది విద్యకు అవుతున్నాముఅని మమ్ములను
. అందుకే 'ద్విజులుగొల్లభామ ’
: "జన్మ - కర్మల విధిని అనుసరించి మేము బ్రాహ్మణులము)
24

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అని అన్నారు కదా! ‘బ్రాహ్మణ' శబ్దము యొక్క అర్థాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని
ఒక్క విషయం మనవి చేయవచ్చునా స్వామీ!
బ్రాహ్మణుడు : ఊ! అట్లాగే!
4. నా హమ్ దేహమ్ ! - సోహమ్ !
గొల్లభామ : ప్రతి జీవుడు పుట్టినప్పటి నుండీ ఏదో ఒక కర్మ
నిర్వర్తించవలసినదే కదా! ఎవ్వరు ఏవిధమైన కర్మలు నిర్వహించినప్పటికీ
“- నేను వేరు, ఈ దేహము వేరు.
- నేను బ్రహ్మమే స్వరూపముగా కలవాడను.
ఈ దేహమో, 'దేహి'నైన నాకు ఒకానొక ఉపకరణము
మాత్రమే!ఇక కర్మలో, ప్రకృతికి సంబంధించినవి! మనోబుద్ధి - చిత్త -
అహంకారాలు కూడా ఉపకరణములే!”
అను ‘ఎరుక' నిశ్చలంగా కలిగి ఉన్నప్పుడు కదా, ఒకానొక జీవుడు
'బ్రహ్మభూతుడు' అని అనిపించుకోగలిగేది! సర్వ దేహములలో సర్వదా
సమంగా ప్రకాశించే బ్రహ్మమును ఎరిగి బ్రహ్మమే తానై బ్రాహ్మణుడు -
అయ్యేది! అవునా?
బ్రాహ్మణుడు : అవును. అది నిజమే! అందుచేతనే మేము చిన్నప్పటినుండీ
కూడా
......
“న్కా హమ్ దేహమ్!
అహమ్ బ్రహ్మాస్మి"
అనే వేదమహావాక్యాలు, వాటి-వాటి అర్థాలు నేర్చుకుంటున్నాము.
వేదాధ్యయనము చేస్తున్నాము. వేదములలో చెప్పబడిన కర్మలను అందుకు
సానుకూలంగా నిర్వర్తిస్తున్నాము. వేదవిహితంగా పంచయజ్ఞములు
ఆచరిస్తూ, దేహభ్రమను విడచి “బోధరూపమగు పరబ్రహ్మమే నేను!
25

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
సో2_హమ్" అని గ్రహించి వర్తించువారము. అది దృష్టిలో ఉంచుకునే,
“బ్రాహ్మణ జన్మ ఉత్తమమైనది” అని శాస్త్ర-పురాణ-ఇతిహాసములు
వినలేదా?
వర్ణిస్తున్నాయి. ఇది నీవెప్పుడూ గొల్లభామ : హే మహానుభావా! మీరు పంచయజ్ఞములు నిర్వర్తిస్తూ
చేత ఉండవచ్చుగాక! అంతమాత్రం .....”
“మేమే ఈశ్వరుని తెలుసుకున్నాం. యజ్ఞములు చేయనివారికి ఈశ్వరుని
గురించి తెలియరాదు. జన్మచేత బ్రాహ్మణులమగు మేమే బ్రహ్మజ్ఞులము,
బ్రహ్మము గురించి ఎరిగినవారము” ”
-అనే అభిప్రాయం కలిగి ఉండటం ఉచితమంటారా? అటువంటి అభిప్రా
యం వలన - సర్వాత్మకుడగు శ్రీరామలింగేశ్వరస్వామిని తెలసుకోవటం
అనవచ్చునంటారా ?
బ్రాహ్మణుడు : మేము వంశాచారంగా, వ్యవస్థాపూర్వకంగా పంచయజ్ఞములు
నిర్వర్తిస్తున్నాము. వాటిచే ఈశ్వరుని మెప్పిస్తున్నాము. పరబ్రహ్మమగు ఈశ్వ
రుని ముఖంల నుంచి పుట్టుచున్నామని 'బ్రాహ్మణో 2 స్యముఖమాసీత్
అను వాక్యము పురుషసూక్తములో చెప్పటం నీవెప్పుడూ వినలేదా? ఆ కారణం
చేతనే, ఓ చంచలాక్షీ! మమ్ములను “బుధులు - బ్రాహ్మణులు" అని జనులు
శ్లాఘిస్తూ వుంటారు కదా!
గొల్లభామ : మీరు చెప్పేది సాంసారికమైన అహంకారము సూచించు
చున్నదేమో మహనీయా?
-మేము పంచయజ్ఞాలు నిర్వర్తించే బ్రాహ్మణ వంశంలో జన్మించాము.
- బ్రహ్మ యొక్క ముఖంలోంచి వచ్చాము!
- బ్రాహ్మణులమయ్యాము!
. అందుచేత ఇతరులకంటే అధికులముఅనే ! అహంకారం అనుచితమేమో? శాస్త్ర ఉద్దేశ్యము అదేనా? చెప్పేది మీరు శాస్త్ర సమ్మతమేనంటారా?
26.

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
బ్రాహ్మణుడు : ఎందుకు కాదూ! వేదవిహితమైన కర్మలు, అనుష్ఠానము
వంశపారంపర్యంగా అనుసరించే బ్రాహ్మణకులంలో పుట్టి
బ్రాహ్మణులమయ్యాము. నీకు శాస్త్రవచనాప్రవచనాలపై గురిగాని, పట్టుగాని
లేనట్లున్నదే? శాస్త్రములు వినకుండా ఏదో కొంచెం కొంటెతనంగా
మాట్లాడుచున్నావేమమ్మా?
గొల్లభామ : మహాశయా! పుట్టుకచేతనే ఒకడు బ్రాహ్మణుడు అవుతాడా?
వాస్తవానికి అందరి పుట్టుక ఒక్కతీరైనదే కదా! "జన్మనా జాయతే శూద్రః
కర్మనా జాయతే ద్విజ:|| - జన్మచేత ప్రతి ఒక్కడు శూద్రుడే! కర్మచేతనే
ద్విజుడు అవుతాడు” అనే శ్రుతి వాక్యాలు ప్రమాణవాక్యాలు కావా?
బ్రాహ్మణుడు : ఓహెూ! ధర్మ శాస్త్రవాక్యాలు బాగానే చెప్పుచున్నావే! నాకు
సంతోషమే! అయితే ఒక వాక్యం పూర్వపక్షమా? సిద్ధాంతమా? నీవు
చెప్పిన ధర్మ శాస్త్రవాక్యము విషయంలో అది వివేచనయా (Is it an Analysis)? సూచనయా (Isit an Indication)? దశల వర్ణనమా (Is it a Stage by
Stage discription)? గమనించి, అప్పుడు మాట్లాడాలి సుమా!
సరే! అది అట్లా కాసేపుంచు.
5. భౌతిక దేహము
బ్రాహ్మణుడు :“దేహములన్నీ ఒక్క తీరైనవే!” అని బహు సాహసంగా
పలుకుచున్నావే!
ఈ వర్తమాన భౌతికదేహము జీవుని పట్ల ఎట్లా రూపుదిద్దుకుంటోందో
నీకు తెలుసా? తెలిస్తే, తెలిసిఉన్నంత వరకు చెపుతావా?
గొల్లభామ : స్వామీ ! గురుతుల్యులగు మీవంటి పెద్దలు కొందరి దగ్గర
విన్న విషయములు - విశ్లేషణను గుర్తుకు తెచ్చుకుంటూ పంచభూత
సమ్మేళణము అయినట్టి భౌతికదేహము ఏ విధంగా రూపుదిద్దుకొంటోందో,
నాకు తెలిసినది చెపుతున్నాను. వినండి.
పూర్వదేహస్థితి :- ఈ జీవుడు భౌతిక దేహంతో "నేను దీనికి చెందిన
వాడను ఇది నాకు చెందింది. దేహమునకు నాకు అవినాభావ
-
27

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
సంబంధము" .... అని జీవితాంతం రోజులు గడుపుచున్నాడు. అనగా,
అజ్ఞానవశంగా మరణ సమయం ఆసన్నమయ్యే క్షణం వరకు దేహభావమును
కొనసాగిస్తూనే ఉండటం జరుగుతోంది.
-“నేను దేహమాత్రుడను. దేహముచే పరిమితుడను.
ఈ దేహమే నా రూపము। వీరంతా నా బంధువులు!
- వీరు నావారు ! వారు కాదు!
- ఇంతెందుకు! ఈ భౌతిక దేహమే నేను!
అంతేకాదు. నేను కర్మబద్ధుడను కూడా!”
ఇటువంటి బలవత్తరమైన-సాంసారికమైన (దృశ్య సంబంధమైన) అజ్ఞాన
భావనా తరంగాల మధ్యలో మసలుతూ ఉండగా, ఇంతలో ఒకానొక
క్షణంలో ఈ భౌతిక దేహం చమత్కారంగా నిరుపయోగమవటం
జరుగుతోంది. 'మరణము' అనే విరామం సంప్రాప్తిస్తోంది.
ఆజన్మాంతరము ‘దేహమే వా హమ్' భావనల కారణంగా
దృశ్యము పట్ల ఆతడు ఘనమైన మోహమునకు వశమై ఉండటం జరుగు
తోంది. “నా తల్లిదండ్రులు-నా భార్య - నా భర్త - నా పిల్లలు - నా మనుమలు
- నా పేరు - నా ఇల్లు - నా సంపద- నేను సంపాదించిన ఆస్తి - నా నా ప్రతిష్ఠ
- నా ఊరు నాజాతి”-….... ఇత్యాది మనోభావాలే ఆతడు పరిపోషించు
కుంటున్నాడు. అంతేకాని, స్వాత్ముడు, సర్వాత్మకుడు, సకల రూపములు తానైనవాడూ, సర్వసాక్షిగా వేరైనవాడు, అప్రమేయుడై ఉన్నవాడు - అగు
ఈ రామలింగేశ్వర స్వామి యొక్క "శివతత్వజ్ఞానము”కొరకై
ప్రయత్నించకున్నాడు. “చిదానంద రూపం- శివో 2 హమ్-శివో 2 హమ్'
అనే ఆత్మతత్త్య జ్ఞానానికి ఉద్యుక్తుడు కావటం లేదు. మృత్యువు
వచ్చిపడుచున్నప్పుడు కూడా “నా వారు ఏమౌతారో? పరాయి వాళ్ళు
సొమ్ములు మ్రింగుతారేమో! నా వారి కొరకు నేను ఏమి చేయాలో.
వీరు - వారు నా సొమ్ములు సొంతం చేసుకుంటారేమో? వీళ్ల పెళ్ళిల్లు
| వాల్ల ఉపనయనాలు, నా పేరు - ప్రతిష్ఠ - గౌరవాలు".... అని అనుకుంటూ దు:ఖాలు భయాలు వేదనలు తెలిసీ
- రోదనలు కొనసాగిస్తూ
28

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
తెలియకుండా భౌతిక దేహం త్యజిస్తున్నాడు. ఫలితం? పునరపి జననం.
పునరపి మరణం. పునరపి జననీ జఠరే శయనం.
పూర్వదేహానంతరము ఆ విధంగా అటువంటి అజ్ఞాన జీవుడు ఇత:
పూర్వపు - సత్కర్మపు - దుష్కర్మపు ప్రభావములు, తత్సంబంధమైన
భావావేశాలను అనుసరించి స్వర్గమో (సాత్విక సుఖ ప్రేమాదులతో కూడిన
భావనాస్రవంతి), నరకమో (దు:ఖము-ఆదుర్దా-భయము ఇత్యాదులతో
కూడిన భావనాస్రవంతియో) మనో అనుభూతం చేసుకుంటున్నాడు.
అయితే
"జన్మించినవాడు మరణించకమానడు. మరణించినవాడు తిరిగి జన్మించక
మానడు - జాతస్యహి ధృవో మృత్యుః ధృవం జన్మ మృతస్యచ 99 అని
కదా గీతా వాక్యం!
బ్రాహ్మణుడు : మరణించినవాడు తిరిగి ఎట్లా జన్మిస్తున్నాడు? అది కూడా
చెప్పు! నీ వాక్చాతుర్యంతో అమృతవాణి వినిపించవమ్మా! మేమందరమూ
విని సంతోషిస్తాము.
6. పునరపి జననం
గొల్లభామ : మరణించినవాడు భౌతికమైన ఇంద్రియములు కోల్పోవు
చున్నప్పటికీ అతని యొక్క (1) భావనా చైతన్య సత్త (2) ఆత్మ
చైతన్య సత్త కొనసాగుతూనే ఉంటాయి.
అజ్ఞానపూర్వకమైన భావనావేశముల చేత మరొక దేహము కొరకై
తాపత్రయపడుచున్నాడు. అట్టి భావనా దేహంతో ఆ దేహి
ఆకాశంలో నక్షత్రాకారంగా కొంతకాలం గడుపుచున్నాడు.
ఆ తరువాత సూర్య కిరణాలలో ప్రవేశించి మరి కొంతకాలము.
అటు తరువాత ఎప్పుడో మంచుకణ రూపంలో నేలపై
వ్రాలుచున్నాడు.
ఆ మంచుకణం నేలపై ఇంకుట చేత భూమిలో ఓషధ రూపుడై
29

పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన -
. ఇంకొంతకాలముఆ తదనంతరం అన్నరసరూపుడు అగుచున్నాడు.
:
ఆ అన్నరసం భక్ష్య - భోజ్య-లేహ్య-చోహ్య (నమిలి మ్రింగేది కొరికి తినేది : పీలుస్తూ మ్రింగబడేది : చప్పరించబడేది) రూపంగా
ఆకలిగొన్న పురుషునిచే స్వీకరించబడుతోంది.
దేహంలో ఆ విధంగా ప్రవేశించిన అన్నరసము 'శుక్లము’
-
రూపమును సంతరించుకుంటోంది.
- ఆ పురుషుడు స్త్రీ యొక్క ఋతుకాలంలో స్త్రీతో సంగమించటం
జరిగినప్పుడు శుక్లము 'శోణితము'తో ఏకము అవుతోంది.
బ్రాహ్మణుడు : (చిన్నగా నవ్వుతూ) ఏమిటేమిటి? “చైత్రము - వైశాఖము
- జేష్ఠము - ఆషాఢము - శ్రావణము - భాద్రపదము - ఆశ్వయుజము
కార్తీకము - మార్గశిరము - పుష్యము - మాఘము - పాల్గుణము”.... అనే -- 12 మాసముల కాలమానం అందరికీ తెలిసిందే! “వసంతము - గ్రీష్మము
శరదృతువు - హేమంత - వర్ష- శిశిర ” అనబడే 6 ఋతువుల గురించి
- ''
ఈ శ్రోతలందరికీ చిరపరచయమే! నీవు "స్త్రీ యొక్క ఋతుకాలంలో".
... అని అంటున్నావు. అంటే?
గొల్లభామ : అదా! స్త్రీ బహిష్టు అయిన రోజు నుండి 14వ రోజువరకు
'ఋతుకాలము' అని అంటారుగా, స్వామీ! ఋతుకాలంలో ఆ స్త్రీతో
పురుషుడు సంగమించడం జరిగినప్పుడు ఆ శుక్ర - శోణితముల మిశ్రమం
స్త్రీ యొక్క నాభికమలములోని గర్భసంచిలో ప్రవేశించటం జరుగుతోంది.
తద్వారా శిశుదేహము రూపుదిద్దుకుంటోంది.
- శుక్ర ప్రభావపు ఆధిక్యత చేత - పురుష శిశువు
- శోణితము యొక్క ప్రభావపు ఆధిక్యత చేత - స్త్రీ శిశువు
శుక్ర - శోణితములు బీజ ద్వయం పొందితే - (శిశు ద్వయం కవల పిల్లలు)
30

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
రెండింటి యొక్క సమాన - ప్రభావం కారణంగా - నపుంసక శిశు
..... గా అవటం జరుగుతోంది.
ఇక్కడ, ఒక ముఖ్య విషయం.
జీవుడు తన యొక్క పూర్వ కర్మ సంస్కారముల ప్రభావం
చేత-దృశ్యములో ఏదో పొందవలసింది ఉన్నది అనే ఆవేశం చేత శిశు
దేహధారణకు ఉపక్రమించటం జరుగుతోందని కూడా అనవచ్చు.
ఆ విధంగా స్త్రీ యొక్క నాభికమలములో బీజము ప్రవృద్ధమగుచూ,
క్రమంగా శిశు దేహము రూపం పొందటం జరుగుతోంది.
బ్రాహ్మణుడు : బాగు బాగు! కానీ కొందరు దంపతులకు అతి దీర్ఘకాలం
(లేదా) ఒకొక్కసారి జీవిత పర్యంతము శిశువులు కలగకపోవటం
జరుగుతోంది కదా...!
గొల్లభామ : ఇదంతా ఈశ్వరమాయా చమత్కారం. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం.
కొందరి విషయంలో ఆ దంపతులు రమించే సమయంలో వారిలో ఒక్కరి
(లేదా) వారిద్దరి బుద్ధి-మనస్సులు చాంచల్యానికి లోను కావటం
జరుగుతోంది. ఆ కారణంగా కొందరు దంపతులకు అపుత్రత్వం
సంభవిస్తోంది.
మనోచాంచల్యము = ఇత: పూర్వపు దోషకర్మల - వ్యతిరిక్త కర్మల తీవ్ర
ప్రభావం. ‘దోషము’ రూపమైన తీవ్ర భావన!
అందుకే ....సంతానం కావాలనుకునే దంపతులు 'ఋతుకాలము'
,
యొక్క గుర్తును కలిగి ఉండటం, “సత్సంతాన ప్రాప్తి కలుగుగాక” అను
భగవదనుగ్రహ ప్రార్థనా పూర్వకమైన భావం కలిగి ఉండటం ఉపాసనతో
సమానంగా పెద్దలు పరిగణిస్తారు.
అయితే కూడా ఒక్క విషయం. ఇదంతా మాయా చమత్కారం.
ఏకత్వములో అనేకత్వ నాటకీయం - అని గుర్తెరుగుదము గాక!
శుక్ర-శోణితముల సమ్మేళనమైన బీజరూపం నాభికమలంలో
ప్రవేశించిన మొదటి రాత్రి చింతపడు పెరుగుల సమ్మేళనము వలె
-
31

పుష్పము
- వ్యాఖ్యాన :: అధ్యయన - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ఉంటోంది. పొందుతోంది. రూపం 'నురుగు'లాగా 5వ రోజుకు . |క్రమంగా - (బురద) వలె అవుతోందిఅడుసు 15వ రోజుకు రూపంగా (ముద్ద) పిండము అది గట్టిపడి క్రమక్రమంగా .
రూపుదిద్దుకుంటోందితల యొక్క ఆకారం
ఒక నెల రోజులకు ఆ పిండమునకు వేరువేరు తల భాగంలో - . క్రమక్రమంగా ఏర్పడటం జరుగుతోంది. విభాగాలు ప్రవృద్ధమౌతున్నాయిబయల్వెడుచున్నాయి.
2 నెలలకు రెండు చేతుల ఆకారాలు -
3 నెలలకు పొట్ట, చేతివ్రేళ్లు, కాళ్లు - ఆకారాలు రూపం
పొందుచున్నాయి.
4 నెలలకు నవరంధ్రాలు ఏర్పడి, ఇక ఆ రూపము తల్లి గర్భంలో
-
కదలటం ప్రారంభిస్తోంది.
5 నెలలకు ఆ దేహాకారంలో రక్త-మాంసములు, వాటి యొక్క
సంచలనములు ప్రారంభమౌతున్నాయి.
6 నెలలకు కాళ్లు-చేతులు-గోళ్ళు-దవడలు ఏర్పడినవై
చైతన్యవంతము అగుచున్నాయి.
7 నెలలకు ఆ దేహము సంపూర్ణజీవత్వం పొందటం జరుగుతోంది.
ప్రేగుల పదార్థంతో తయారైన ఒకానొక తిత్తిలో ఆ దేహము
ఉండిఉండటం జరుగుతోంది. దానినే 'మావి' అని పిలుస్తున్నారు.
7వ నెల ప్రారంభంలో ఆ దేహాకారంలో 'ఎఱుక -' అనే జ్ఞానాం
(లేక ప్రజ్ఞాంశ) ప్రత్యక్షమౌతోంది.
ఆ శిశుదేహము మావి అనబడే మాంసపు తిత్తిలో కదలు చూ
క్రమంగా తల్లి ఆరగించిన ఆహారములోని పొందుతూ కొంత విభాగమును
ఆస్వాదించటం ఆరంభిస్తోంది.
EN
32

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
క్రమంగా సుఖదు:ఖ అనుభూతులు ప్రారంభమౌతున్నాయి. తల్లి
ఆరగించే
సాత్వికాహారం చేత సుఖమును,
రాజసిక ఆహారమైతే సుఖ-దుఃఖ సమ్మిళితమును,
తామసికమైన ఆహారం కారణంగా వేసట-వ్యసనములను
పొందటం జరుగుతోంది.
బ్రాహ్మణుడు : చాలా బాగా వివరిస్తున్నావు. అయితే ఆహారపు లక్షణాల
గురించి కూడా చెప్పుతావామరి?
7. ఆహారము
గొల్లభామ :
(1) సాత్వికాహారం : రుచిగా-తియ్యగా మధురమైన రసంతో కూడి ఉన్న
ఆహారం.
(2) రాజసికాహారం : కమ్మగా-చప్పగా- కొంచము కొంచము కారము
ఉప్పు రుచులతో కూడిన ఆహారం.
(3) తామసిక ఆహారం : అధికమైన కారము-ఉప్పు-చేదు-వగరు మొ|| వి
కలిగియుండే ఆహారం. మత్తు పదార్థముల వలన ఏర్పడే మొద్దుతనము.
బ్రాహ్మణుడు : తల్లి తింటున్న ఆహారము యొక్క రసవిభాగము శిశువు
దేహానికి ఎట్లా చేరుతోంది?
గొల్లభామ : కొన్ని నాళములు తల్లి దేహములోని ప్రేగుల నుండి - 'మావి’
అనే తిత్తిలోని శిశువు యొక్క బొడ్డులోనికి చొచ్చుకొన్నవై ఉండటం
జరుగుతోంది. తల్లి తినుచున్న ఆహారములోని కొంత రసవిభాగం ఆ
నాళములలోని సూక్ష్మరంధ్రముల ద్వారా శిశువు యొక్క దేహములోనికి
ప్రవేశించటం జరుగుతోంది, ఆహా! ఎంతటి సృష్టి చమత్కారం !
అయితే అట్టి ప్రక్రియ నెరవేరటానికి ఒక కారణం శిశువు యొక్క
పూర్వ కర్మల ప్రభావమేనని కూడా విజ్ఞులు అంటూ ఉంటారు.
33

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆశిశువు తల్లి తినే ఆహారరసమును నాళముల ద్వారా పొందుతూ
కించిత్ ఉత్సాహంతో కదలటం ప్రారంభిస్తోంది. ఆ కదలిక మరికొంచెంగా
అధికం అగుచున్నప్పుడు అట్టి కదలికలకు వెసులుబాటు కాక, క్రమంగా
ఇరుకుగదిలో బంధించబడిన ఏనుగు వలె ఆ శిశువుకు అప్పటి స్థితి
అనుభవమౌతోంది.
అంతే కాకుండా మరో విషయం.
.....
తల్లి యొక్క పొట్టలో ఆహారం జీర్ణింపజేయడానికి ఉత్పత్తి అయ్యే
'జఠరాగ్ని' యొక్క ఉష్ణస్పర్శ చేత ఆ శిశువు ఎంతో వేసట పొంద
నారంభిస్తోంది.
ఆ వేసటను తప్పించుకోవడానికి చేసే ప్రయత్నములో ఆ శిశువు గర్భసంచిలో
క్రిందవైపుగా కదలటానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అక్కడేమో పురీషనాళము అడ్డం!
పురీషనాళము నుంచి బయల్వెడలే మల-మూత్రముల దుర్వాసనచే
‘అసహ్యత’ పొంది, భరించలేక ఆ శిశువు మరల పైకి కదలుతూ వుంటోంది.
ఈ లోగా, శిశువు యొక్క దేహాకారం రోజురోజుకు పెరుగుతూ
ఉంటుంది. ఒక విధంగా ఆ శిశువు బహుదీనదశను అనుభవిస్తూ ఉంటోంది.
8. గర్భనరకము - శిశువేదన
బ్రాహ్మణుడు : అవును కదా! ఆహా! ఏమి ఆ శిశువు యొక్క దుస్థితి!
మావిలో చిక్కుకొని యున్న దేహము రోజురోజుకూ వృద్ధి పొందుతూ
ఉండటమా! మరొకవైపు మలమూత్రముల దుర్వాసన -జఠరాగ్ని యొక్క
ఉష్ణముల మధ్య అల్పస్థలంలో అగుచాట్లు పడుతూ ఉండటమా! దానినే
'గర్భ నరకం' అంటారు కదా!
గొల్లభామ : అవును. ఇంకొక వైపు నుండి అప్పుడప్పుడే చైతన్యం పొందే కాళ్ళు- చేతులు కదల్చటానికి అవకాశము, స్థలము లేక బిగబెట్టుకొని ఉండవలసి వస్తోంది. అదంతా ఆ శిశువుకు దుఃఖప్రదమేనని గర్భశాస్త్రం ఎరిగిన పెద్దలంటారు. “ఆ శిశువుకు గర్భనరకం ఎందుకు ప్రాప్తిస్తోంది?"
.... అనునది శాస్త్రీయంగా పరిశీలిస్తే, “ఇతఃపూర్వపు భౌతిక జన్మలలో - జడమగు దేహమే నేను” - అనే రూపమైన దేహాభిమానం చేసుకుంటూ ప్రవృద్ధం 34

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మతత్వజ్ఞానాన్ని తగినంతగా పరిశీలించకపోవటం చేతనూ, ఒకవేళ
పరిశీలించినా కూడా తగినంతగా హృదయస్థం చేసుకోకపోవటం చేతనూ!
యోగాభ్యాసము - భక్తియోగము - ఆత్మజ్ఞానము - ఇత్యాదులు పూర్వజన్మ
లలో అభ్యసించి ఉంటే.., ఆ శిశువు ఆ గర్భనరక వేదన తాను పొందక
అతీతంగా ఉండగలిగేదే!
ఇక ఇప్పుడు, ఆ శిశువు ఆలోచనలలో పడుతోంది.
- "అయ్యయ్యో! ఎక్కడి నుండో కాని ఏవేవో వేడి వాయువులు,
మరొకవైపు నుండి భరించరాని దుర్వాసనలు వచ్చిపడి నన్ను
బాధిస్తున్నాయే? ఏమిటి నా ఈ గతి?
- హే జగన్మాతా! జగజ్జననీ!
- ఓ దైవమా!
- పరమహంసల హృదయాలలో వేంచేసి ఉండే ఓ రామలింగేశ్వ
రస్వామీ! హే సర్వాత్మకా! ఓ సర్వేశ్వరా! ఎక్కడున్నావయ్యా?
- నేను ఇతఃపూర్వపు అనేక జన్మలలో దర్శించియున్న జగత్తులకన్నిటికీ
ఆధారభూతుడా!
ఆయా పూర్వ జన్మలలో నీ పాదములు ఆశ్రయించకుండా జగదృశ్య
పరవశంతో ఏవేవో దుష్టకర్మలను ఆశ్రయించి, తత్ఫలితంగా ఈ
గర్భవాస దుఃఖాలన్నీ తెచ్చిపెట్టుకొన్నానే?
- ఓ పరమాత్మా! నీవు సర్వరక్షకుడివని పురాణ ద్రష్టలు వర్ణిస్తున్నారు
కదా! ఈ గర్భవాసం నుండి నన్ను రక్షించండి!
ఈ రీతిగా గర్భవాసదు:ఖాలు అనుభవిస్తూ ఆ జీవుడు క్రమంగా
యోచించటం ప్రారంభిస్తున్నాడు.
అబ్బబ్బబ్బా! ఈ గర్భవాస నరకవేదన నేను భరించేదెట్లా?
ఈ గర్భస్థానం నుండి బయటపడే మార్గమేమీ లేదా? ఉపాయం
ఏమిటి?
35

వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన -
రక్షించే ? , ఉపాయము చెప్పి నన్ను ఇక్కడినుండి వారెవరు- మార్గముఎక్కడున్నారు?
? వేదనను అనుభవించాలిఎంతకాలం ఈ -
ఆహా! ఇత: పూర్వపు దేహాలు, దేహసంబంధ సందర్భములైనటువంటి
తల్లి-తండ్రి-భార్య- పుత్రులు- పుత్రికలు - మనుమలు- ఇష్టమైనవారు -
అయిష్టమైనవారు - అయినవారు - కానివారు - ఇవన్నీ ఇప్పుడేవీ? ఎక్కడికి
పోయాయి? అవన్నీ ప్రతి ఒక్కసారి 'నిజమే' అని అనుకొని రాత్రింబవ
ళ్ళు సంపద ఇత్యాది అల్పకాలపు మెరుపులాగా మెరిసే విషయాలను
నమ్ముకొని కాలం వృధా చేసుకున్నానే! ఓ పరమాత్మా!
ఓ రామలింగేశ్వరా ! ఎక్కడయ్యా నీవు?
ఈ జఠరాగ్ని జ్వాలలు నేను భరించలేకపోతున్నాను. ఇది తప్పేదెలా?
ఏదీ త్రోవ?
- అలసిపోతున్నాను. బాధ భరించలేక మూర్ఛపోతున్నాను.
ఇత: పూర్వపు సంపదలు- సంతానము - బంధువులు - సేవకులు
మొదలైనవారు ఏరీ? ఇక్కడికి వచ్చి నన్ను రక్షిస్తారా? లేదు.
- ప్రారబ్దవశంగా ఇక్కడికి వచ్చి చిక్కుకున్నానే! దారి తెలియకున్నదే?
- ఓ శ్రీహరీ!
నేను దేహ దృశ్య తాదాత్మ్యము చెందుతూ అనేక ఉపాధి పరంపరలు
వృధా చేసుకొన్నట్లు| , ఇంద్రియ వశంగా అనుభూతులు పెంపొందించుకున్నట్లు నాకు ఇప్పుడు . జ్ఞప్తికి వస్తున్నాయినేరం క్రమంగా ఎంచకు స్వామీ!
- ఇతః పూర్వ జన్మలలో అనేక సార్లు మాయలో పడి సర్వాత్మకుడవు
- సర్వతత్వ స్వరూపుడవు అగు నిన్ను స్మరించనే లేదు కదా! పెద్దలు
- శాస్త్రములు శృణ్వంతి విశ్వే అమృతస్య పుత్రః అని మొత్తుకుంటూ '
చెప్పినా వినలేదు కదా!
36

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- ఎట్లాగైనా ఈ గర్భచెర నుండి బయల్వెడలే త్రోవ చూపించు.
బయల్వెడలానా, ఇక అశ్రద్ధ చేయను. పరమాత్మనే స్మరిస్తాను.
పునర్జన్మ హేతువులైన కార్యక్రమములకు ఉపక్రమించను. దృశ్య
వ్యవహారములతో తదాత్మ్యము చెందను!
అని ఆ శిశువు మనస్సులో వేదనలు చెందుతూ గావు కేకలు పెట్టుచూ .........
ఉంటాడు.
బ్రాహ్మణుడు : ఓ లలనామణీ! ఆ గర్భస్థశిశువు యొక్క గర్భయాతనా
పరంపరలు నీవు వర్ణించి చెప్పుతూ ఉంటే, ఒళ్ళు గగుర్పొడుస్తోంది.
“పరమాత్మ తత్వాన్ని ఆశ్రయించి పునః పునః జన్మల జాడ్యం ఎంత త్వరగా
వదిలించుకోవాలి!” అనే విషయం మాకందరికీ గుర్తుచేస్తున్నావు.
....... సంతోషం. ఓ గొల్లభామా ! ఇంకా చెప్పు! ఆ శిశువు అట్టి గర్భచెరసాలను
అనుభవిస్తూ ఎట్లా ఏరీతిగా బయల్వెడలుచున్నాడు? ….....
9. భూమిపై పడటం
గొల్లభామ : స్వామీ! వినండి! చెపుతాను.
ఆ గర్భస్థ శిశువు తన మనస్సులో “సర్వచరాచరాత్మకుడుమునీశ్వర హృదయ విహారి - జగత్ విభుడు - ఆద్యంత శూన్యుడు - సర్వ
స్వరూపుడు - ప్రభువు” అగు పరమాత్మను గర్భ చెరసాల నుండి విముక్తికై
త్రోవ చూపించమని వేడుకుంటూ ఉన్నాడు కదా! తనకు తానుగా త్రోవ
దొరకక అల్లల్లాడిపోతూ ఉంటున్నాడు. కొంతసేపేమో రోదన-వేదన-వేసట
అనుభవిస్తున్నాడు. మరి కొంతసేపేమో అవాక్-మానస గోచరమైన పరబ్రహ్మ
ము యొక్క అనుభవమును పుణికి పుచ్చుకున్న బ్రహ్మజ్ఞాని వలె ఏదో
ధ్యానిస్తూ మౌనంగా ఉంటున్నాడు.
ఈ విధంగా క్షణాలు-నిమిషాలు-గంటలు-రోజులు లెక్కపెట్టుచూ
కాలం గడుపటం జరుగుతోంది. “భూమిపై ఎప్పుడు పడతానా?" అని
ఎదురుచూస్తూ - ఉబలాటపడుతూ ఉంటాడు. అధ్యాత్మ సంబంధమైన
సాధనల గురించి ప్రణాళికలు యోచిస్తూ ఉంటాడు. క్రమంగా 10 మాసాలు
గడుస్తున్నాయి.
37

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఒకానొక సమయంలో
.....9
సర్వాత్మకుడగు శ్రీరామలింగేశ్వరస్వామి యొక్క కరుణా
సముద్ర
తరంగాల రూపంగా తల్లి గర్భంలో ఎక్కడి నుండో 'ప్రసూతి వాయువులు
| బయల్వెడలుచున్నాయి. ఆ శిశుదేహాన్ని అధోముఖం చేస్తున్నాయి. క్రమంగా నెట్టుచున్నాయి. ఊపిరి సరిగ్గా ఆడక ఆ శిశువు ప్రసూతి వాయు శక్తిచే
నెట్టబడుచూ తల్లి యొక్క రహస్య ద్వారం గుండా బహిర్గతుడై భూమిపై
పడుచున్నాడు.
భూమి పై పడిన మరుక్షణం వర్తమానానుభవములచే స్పృశించబడి
'మాయ'చే కప్పబడుచున్నాడు.
10. ఏమరపు
బ్రాహ్మణుడు : భూమిపై పడిన ఆ శిశువు ఇతఃపూర్వం గుర్తు తల్లి చేసుకొన్న గర్భంలో పూర్వజన్మల అనుభవ- అనుభూతులనుసంబంధించిన , వాటికి జ్ఞాపకాలను, ప్రణాళికలను పూర్తిగా మరచిపోతున్నాడాకించిత్ ఏమరుస్తున్నాడా? లేక ? కాక, జ్ఞప్తి పథములో కలిగియే అంతా మొదలంట్లా ఉంటున్నాడామరచి ? ఎదురుగా ఇప్పుడు ఇంద్రియాలకు దృశ్యప్రపంచంపట్ల తారసబడే ఆసక్తి పొందినవాడై ఉంటున్నాడాచున్నదేమిటి? ఇక్కడ ? చెప్పవమ్మాజరుగు
!
గొల్లభామ : తల్లి గర్భం నుండి భూమిపైకి (లేకపతనమైన ) జీవుడు, "(అమ్మయ్యాచేరిన ఆ ! శిశువు ఇప్పుడు అని గొప్ప అనుకుంటూ ఆపద తొలగిందిరా సంతోషం బాబూపొందుతూ !"
ఉంటాడు. | కొద్ది *** క్రమక్రమంగా క్షణాలలో అనేక ఇతఃపూర్వపు " వ్యవహార నారీజన- సంబంధమైన బంధు- కళత్ర విశేషాలన్నీ - మిత్ర - విషయ
| రూపంలో ఏమరుస్తున్నాడుజీవుని . అవన్నీ సంస్కారములు స్వభావము నందు దాగినవై ఉంటున్నాయి. స్పర్శ - మరికొద్ది క్షణాలలో మనోగతమైన ఇంద్రియార్థముల (శబ్ద ద్వారా | యొక్క ఇంద్రియములకు గోచరమగుచున్న విశేషములలో నిమగ్న
38

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము -
మగుచున్నాడు. అనగా ఇప్పుడు వినబడేవి, (అమ్మ యొక్క తీయటి
పిలుపులు), స్పర్శ (అమ్మ యొక్క చేతులు బుగ్గలను, నడుమును
-
తాకుచున్న అనుభూతులు), ప్రియంగా పలకరిస్తూ కళ్ళకు కనబడే
అమ్మ-నాన్న-అన్న-అక్కల రూపాలు, (అమ్మ పాలచే అనుభవమయ్యే
మధురమైన) రుచి, (పుట్టిన గదిలోని) పరిమళాలు..... ఇవన్నీ అనుభవిస్తూ,
అవి లభించనప్పుడు అవి 'పొందాలి-పొందాలి' అనే అభిలాషలు కలిగి ఉ
ండటం ప్రారంభిస్తున్నాడు. వాటిని గురించి ధ్యానించటం మొదలు
పెట్టుచున్నాడు.
విశేష వివరణం : దృష్టాంతాలు
1. ఒకడు ‘కల’ కంటూ కంటూ మెళుకువ రాగానే స్వల్ప విషయాలు క్షణంలో
త్యజించి జాగృత్తులో ఎదురుగా కనిపించే విశేషాలలో నిమగ్నమగుచున్నట్లు.
అట్లాగే,
జాగృతదృశ్యాన్ని ఆస్వాదిస్తూ - ఆస్వాదిస్తూ ఒకానొక క్షణంలో
స్వప్నానుభవంలో ప్రవేశించి జాగృతదృశ్యాన్ని త్యజిస్తున్నట్లు
గర్భంలో ఉన్నప్పుడు గుర్తొచ్చిన జ్ఞాపకాలను భూమిపై పడగానే
ఏమరుస్తున్నాడు.
2) గీతాచార్యులవారు
- ధ్యాయతే విషయాన్ పుంస:
- సంగస్తే ఘాపజాయతే |
- సంగాత్ సంజాయతే కామ: |
- కామ: క్రోధో అభిజాయతే |
- క్రోధాత్ భవతి సమ్మోహ: |
- సమ్మోహాత్ సృ్మతి విభ్రమ : |
- సృ్మతిభ్రంసాత్ బుద్ధి నాశ: |
- బుద్ధినాశాత్ ప్రనస్యతి I
అని చెప్పిన వాక్యాలు సందర్భోచితమౌతుందని అనుకుంటాను.
39

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
కలిగించే పదార్థాలు సేవించినవానివలె
ఆ విధంగా మత్తు మరుగున - అడుగున సంస్కారాలు | పూర్వజన్మల జ్ఞాపకాలు - పడిపోయి, వర్తమాన అనుభవాలు, అనుభూతులు సందర్భాలు, జ్ఞాపకపరంపరలు
భావించటం ఆరంభిస్తున్నాడు.
మొట్టమొదటగా ఆకలితో తల్లిస్తన్యం నుండి ప్రసాదించబడే తల్లి
పాల ‘రుచి’ని ఆస్వాదించటం తద్వారా ఆకలి-దప్పికలు తీర్చుకోవటం
ప్రారంభిస్తున్నాడు. ఇక, ఆపై ఆయా జీవితదశలకు ‘నాంది’ పలుకుచున్నాడు.
ఇంకేమున్నది? ఈ దృశ్యపరంపరలను బాల్య-యౌవన-కౌమార
వార్ధక్యాలలో వేరువేరు విధాలుగా, ఒకటి తరువాత మరొకటిగా పొందటం
జరుగుతోంది. ఒకేసారి అనేక పరస్పరానుకూలమైన - ప్రతికూలమైన విషయములలో చిక్కుకుంటున్నాడు. సుఖ-దు:ఖ, ప్రియ-అప్రియ, ఇష్ట-అయిష్ట భావ సమూహములను మనస్సులో కల్పించుకొని
అనుభవరూపంగా (లేక) జగత్ రూపంగా పొందుచున్నాడు.
కామ-క్రోధ-లోభ-మోహ-మద మాత్సర్యములనబడే అరిషట్ వర్గములకు లోనవుచున్నాడు. తాను పెంపొందించుకున్న ఆసక్తికి తానే “సంసారబద్ధుడు” అగుచున్నాడు. అట్టి ఆసక్తి రూప సంసారమే జీవునిపట్ల ఏర్పడే సర్వ అనర్థములకు కారణం స్వామీ! అందుచేత సంసారమును
త్యజించటమే ఉచితం కదా!
11. సంసార బంధము - అనగాబ్రాహ్మణుడు ?
: ఓ పూబోణీ! నీ మాటకు జీవునికి అడ్డువస్తున్నాను సంసారము - అని బంధమాఅనుకోవద్దు ? భార్య-పిల్లలు మొదలైనవి నీ ఉద్దేశ్యమాత్యజించాలం
! ఆశ్రయాలు కదా(! అవి లేక) ఆశ్రమాలు క్లుప్తంగా 4 విధాలుగా చెప్పుకుందామావేదజ్ఞులు చెప్పారు
? గొల్లభామ : తప్పక ప్రజ్ఞాదురంధరులని చెప్పండి మహాశయా! మీరు మీ వేద-యజ్ఞ-యార్
వాక్ బ్రాహ్మణుడు మాధుర్యమే : బ్రాహ్మణులకుచెప్పుచున్నది సుమా!
, తదితరులకు కూడా శాస్త్రాలు నాలుగు ఆశ్రమాలు బ్రహ్మయజ్ఞ విధానంగా సూచన చేస్తున్నాయి.
40

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
1) బ్రహ్మచర్యాశ్రమం : కొందరు విద్యార్థి దశ తరువాత లౌకిక సంబంధమైన
“వివాహము - పిల్లలు- సంపదలు..... ఇటువంటివి ఆశ్రయించకుండా,
“గురు సేవ- వేదాధ్యయనము- బ్రహ్మము గురించిన సమాచార సేకరణబ్రహ్మము నందు రమించుటకై కావలసిన సాధనలు- ప్రయత్నములలో
దైనందిక జీవితమును విధివిధానంగా నియమించుకోవటం.
2) గృహస్థాశ్రమం : మరికొందరేమో విద్యార్థి దశతరువాత బ్రాహ్మణ
తదితర కులాచారాలను అనుసరించి ఆ వంశాభివృద్ధి కొరకై వైవాహిక
జీవితాన్ని ఎన్నుకుంటున్నారు. వైవాహిక జీవితంలో శాస్త్రాచితంగా
కొనసాగిస్తున్నారు. పెద్దల వద్ద విద్యార్థిగా నేర్చిన వేదాధ్యయనము, పఠనము,
బోధనము అన్ని వర్ణాలలోని జనులచే యజ్ఞ-యాగ-వ్రత - పూజాదులు,
స్మార్తకర్మలు నిర్వర్తింపజేయ టానికి, మంత్ర-తంత్ర పూర్వకమైనదంతా
వృత్తి ధర్మంగా స్వీకరిస్తున్నారు. సంతానము- సంపద ఆస్వాదిస్తూ లోక-వేద
విధాన పూర్వకంగా సాంఘి కమైన, సర్వజనానుకూలమైన గృహస్థ జీవితం
శాస్త్రప్రవచితమైన మార్గంగా అనుసరిస్తున్నారు.
మరి కొందరు లోకావసరాలైన ఆర్థిక - గృహ - సామాజిక - ఆహార
ఉత్పత్తి కార్యక్రమాలు నిర్వర్తిస్తూ వేదోపాసన- నాదోపాసన - వేదాంత
శాస్త్రాధ్యయనం నిర్వర్తించుతూ ఉండటం జరుగుతోంది. వీరంతా
గృహస్థాశ్రమవాసులుగా చెప్పబడుచున్నారు.
ఇక అజ్ఞులైన ఇంకొందరి గురించి చెప్పాలంటే, వారు గృహస్థా
శ్రమాన్ని అరిషట్ వర్గములచే వమ్ము చేసుకుంటున్నారు.
3) వానప్రస్థాశ్రమం (వనజీవితం) : విజ్ఞులలో కొందరు గృహస్థాశ్రమం
కొన్ని సంవత్సరాలు గడుపుతూ సంతానము - సంపద - గృహస్థ ధర్మాలైన
--
లోకకళ్యాణ పూర్వక యజ్ఞయాగాదులు మొ||నవి నిర్వహిస్తూ ఒకానొక
సమయంలో ఆ గృహస్థాశ్రమం త్యజిస్తున్నారు. ఏకాంత జీవితం
ఆశ్రయిస్తున్నారు. ధర్మపత్నీసమేతంగా ఆ ఏకాంత ప్రదేశంలో తపస్సు -
ధ్యానము కొనసాగిస్తున్నారు. శాస్త్రాధ్యయనం చేస్తూ ఆత్మతత్యానుభూతిని
సుస్థిర పరచుకుంటున్నారు. వీరిని “వానప్రస్థులు” అని అంటారు.
4) సన్యాసాశ్రమం : విద్యార్థి - బ్రహ్మచర్య- గృహస్థాశ్రమములలోని స్థితి
41

- వ్యాఖ్యాన పుష్పము
:: అధ్యయన - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము . ఉంటారుస్వీకరిస్తూ ఇల్లు - వాకిలికొందరు నుండి సన్యాసాశ్రమం విశేషాలన్ని ఇత్యాది సాంఘికమైన త్యజించి
• బంధువులు నియమానుసారం సంపదలు ప్రవేశిస్తూ
శాస్త్రవిధి - మంత్ర- తంత్ర | సన్యాసాశ్రమంలో ఏర్పడే , ప్రదేశముల పట్ల చిరకాలం ఒక ప్రదేశములో నివసించకుండా. , పరివ్రాజకులై ఉంటారుమమకారాలను దరిజేరనీయకుండాఅభ్యాసం చేస్తూ జనులకు
అష్టాంగయోగాలు ఆధ్యాత్మక
శాస్త్రసాధనాలైన దృష్టిని గుర్తు చేస్తూ ఉంటారు.
వేరు -విధానాలతో క
బ్రాహ్మణ - క్షత్రియాది 4 వర్ణాలకు కూడా విధిఆశ్రమాలలో సూత్రప్రాయంగా శాస్త్రములచే మర్గదర్శకమౌతున్న ఈ 4 గొ
“గృహస్థాశ్రమమే ఉత్తమమైనది".... అనే వాక్యం నీవు వినివుండలేదా?
గొల్లభామ : విన్నాను ! ఎందుచేతనో మీరు చెప్పండి !
బ్రాహ్మణుడు : ఎందుచేతనంటావా? మిగతా మూడు ఆశ్రమవాసులు
కొంతకొంతగా ఆహార-సంచార జీవనవసతుల కొరకై నిత్య శ్రామికులైన గృహస్థులపై గొ ఆధారపడి ఉంటారనే ఉద్దేశ్యముతో సుమా! ఇంకాకూడా
చెప్పాలంటే S
సంసారాశ్రమంలో (లేక) గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నవాడు, B
- అటు బ్రహ్మచారి-సన్యాసి - వానప్రస్థ ఆశ్రమవాసులకు తనసేవ |X
సంపదల సమర్పణతో సంతోషింపజేస్తూ P
-
- మరొకవైపు 'గురుశుశ్రూష'తో సద్గురువులగు మహనీయులకు సంతోషం కలుగజేస్తూ వారి బోధలను నిధిధ్యాసల శ్రవణము - మననము -| - సహాయంతో హృదయస్థం చేసుకుంటూ,
- ఇంకొకవైపు లౌకిక ధర్మాలు నిర్వర్తిస్తూ- వేరొకవైపు ...., భార్య- పుత్రాదులతో | ఆస్వాదిస్తూఇంద్రియ-బాంధవ్య సుఖములను ...... Le
| ఈ విధంగా ఇహ సంపాదించుకోవచ్చు పరంగా ఉభయ శ్రేయస్సులను కదానిత్యమూ !
42

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము -
ఇక నీవు చెప్పేమాటల విషయానికి వద్దాం.
ఓ భామా! నీవు అంటున్నదేమిటి? "సంసారమే అన్ని అనర్థాలకు
మూలం!” అని సిద్ధాంతీకరిస్తున్నావేమిటి? ఓహెూ! నాకు అర్థం అయ్యిందిలే!
“ఈ జీవుడు సంసారంలో చిక్కుకుంటున్నాడు” అని అనేటప్పుడు, “ఈతడు
తెలియక- సరియైన అవగాహన - విశ్లేషన చేయనట్టి సందర్భాలలో కొన్ని
కొరగాని మార్గములు - ఉద్దేశ్యములు - అవగాహనలు - అభిప్రాయములు
కలిగి ఉండటం చేత”...... అని నీ అభిప్రాయము అయిఉంటుందేమో
కదా!
గొల్లభామ : అవును! నా అభిప్రాయము అదేలే స్వామీ!
బ్రాహ్మణుడు : అయితే ఓ గొల్లభామామణీ! అటువంటి ‘కొరగాని పనులు’
అనగా ఏమేమో నీ ఉద్దేశ్యము మాకు, విజ్ఞులగు ఈ సభకు వేంచేసిన
ప్రేక్షకమహాశయులకు సవివరంగా చెప్పవూ!
గొల్లభామ : ఓ బ్రాహ్మణ మహాశయా! వినండి. తెలివైనవాడు ఈ
సంసారములో జీవన యాత్ర సాగిస్తూనే రాగ-ద్వేష-లోభ-మోహ-మదమాత్సర్య - మమకారాదులు తన మనస్సును మకిలం చేయకుండా
చూచుకుంటూ ఉంటాడు. అది దృష్టిలో పెట్టుకునే ధర్మశాస్త్రాలు
గృహస్థాశ్రమ ధర్మాలు జీవులకు సూచిస్తున్నాయి.
ఒక తామరాకుపై కొంచం నీళ్ళు పోసామనుకోండీ!
? ఉంటాయి. కొంతనీరు - ఆ తామరాకుపై నీళ్ళు ఉంటాయాబిందువుల రూపంగా ఉంటాయి.
అయితే, ఆ తామరాకు తనపై గల జలబిందువులను తాను
పీలుస్తున్నదా? లేదు. పీల్చనే పీల్చదు.
అట్లాగే, ఇక్కడి సంగతి సందర్భాలు, సంపద-ఆపదలు,
-
సంబంధ-బాంధవ్యాలు, సానుకూల-ప్రతికూల వ్యవహారాలు, శతృ-మిత్రులు
ఇత్యాదులన్నీ ‘మనస్సు’ అనే తామరాకుపై పడితే పడవచ్చు గాక! ఆ
●
మనోనళినీదళం ఆయా ప్రాపంచిక వ్యవహార జలబిందువులు తనలోకి
43

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
వాసి పీల్చనట్టి సామర్థ్యమును ఈ గృహస్థాశ్రమ సర్వదా అలవరచుకుంటూ
ఉండాలి.
బాహ్య విషయాలు బాహ్యానే ఉంచాలి. స్పర్శాత్ కృత్వా బహి: బాహ్యాన్ అంతేగాని, వాటిని విషయముల రూపంగా - మనస్సులో
ప్రవేశించనీయరాదు.
ఈ మాత్రం నిత్యసాధనలో కష్టం ఏముంటుంది చెప్పండి?
అట్లాగే, ఇంకొక దృష్టాంతం చెపుతాను. మీరు, ఈ 'గొల్లకలాపం' అనే ఆత్మయజ్ఞము వీక్షించి ఆనందించటానికి వచ్చిన సభికమహాశయులు
నాపై వాత్సల్యంతో వినండి !
ఎర్రపురుగును మనమందరమూ చూచియే ఉంటాము ఎర్రపురుగు కదా! ఆ బురదలోను - నీటిలోనూ కూడా తిరుగాడుతూ ఉంటుందిఅయితే . ఏం? అది బురదనూ అంటించుకోదు. నీటినీ అంటించుకోదు(తడినీ) . మరి ఈ మానవుడో? ఈతనికి శ్రీరామలింగ్ఫేరస్వామి సర్వాంతర్యామి ఉత్తమ అయిన బుద్ధిని ప్రసాదించారే! సమన్వయించుకోగల సమాలోచన చేసి
మనో-బుద్ధులు ఈతనికున్నాయి పురుగుమాత్రం కదా! ఆ ఎర్ర తెలివి లేకపోతే ఎట్లా?
మరి?
దృశ్య విషయాలలో మనస్సు దుష్టములైన పాల్గొనుచున్నంత రాగ-ద్వేష, మానావమాన మాత్రం చేత
పెంపొందించుకోవలసిన భావపరంపరలను మనస్సులో
అగత్యమేమిటో పడవ చెప్పండినీటిలోనే ఉంటుంది?
ఒకవేళ . కానీ ఏ పడవ కారణం తనలోకి చేతనో నీరు ప్రవేశిస్తేప్రవేశించనీయదు? పడవ . మునిగిపోతుంది ఈ దృశ్యము కదా! అట్లాగే
యొక్క | జగద్విషయములలో స్వభావము తెలిసియున్నవాడు తన మనస్సు ఉన్నప్పటికీప్రవేశించకుండా , జగద్విషయములను జాగరూకుడై మనస్సులో
ఉండటం అనగాఅభ్యసిస్తూ , ఉంటాడు.
44

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఇక్కడి దృశ్యములోని, సంఘటనలు - సందర్భాలు - సంబంధములు
- వ్యవహారములు - సుఖదు:ఖములు - లాభనష్టముల మధ్య జీవనయాగం
కొనసాగిస్తూనే ... వాటిచే స్పృశించకపోవటం అభ్యసిస్తూ ఉంటాడు. వాటికి
తాను సంబంధించక, అవి తనకు సంబంధించనీక...., ఒకానొక
అతీతత్వము, అప్రమేయత్వము హృదయాంతరంగంలో అభ్యసిస్తూ ఉ
ంటాడు. ఇదే శాస్త్రాలు చెప్పే అస్పృశ్యత!
మహాత్మా! ఈ దేహి ఆయా లౌకిక- వ్యవహారిక విశేషములచే
అస్పస్యుడై ఉంటూ, ఆత్మజ్ఞానాశయంతో లీలగా-క్రీడగా ఈ జగత్తులో
చరిస్తూ ఉండటమే ఉచితం కదా!
అంతేగాని......,
“ఇవన్నీ నావే! నాకు సంబంధించినవే!” అనే భావాలను ఆ ఆశ్రయిస్తూ
వాటిచే బద్ధుడై ఉండటం అవసరమా? సముచితమా? కానేకాదు!
పట్టుపురుగు తెలివితక్కువగా తన లాలాజల ధారములలో తానే
చిక్కుకుంటోంది. ఆ రీతిగా అజ్ఞాని తన ఆశ-నిరాశ సంబంధ బాంధవ్యప్రియ-అప్రియ భావావేశములలో తానే బద్ధుడౌతున్నాడని వేదాంత శాస్త్రం
గుర్తుచేస్తూనే ఉన్నది కదా స్వామీ! స్వతహాగా ఆత్మస్వరూపుడే అయి ఉన్న
జీవునకు అట్టి బంధము ఉచితం కాదు కదా!
కాదు. కాకూడదు.
12. సంసార బంధ విశేషాలు
ఓ విప్రవర్యా! 'సంసార బంధము' గురించి - గృహస్థాశ్రమము
గురించి మరికొన్ని వివరాలు మరికొంతగా చెప్పుకోవాలంటే
నా పేరు ప్రతిష్టలు - నా కళత్రం “నాఇల్లు - నావాకిలి
- - నా
3 పిల్లలు - నా సంపద కానివారు నా నా సంపద - నావాళ్ళు నావాళ్ళు - - కానివారు - గొప్పతనం
-
అధికారం - నాకు ఇష్టమైనవారు - నాకు గిట్టనివారు...” ఇత్యాది విశేషాలు
మననం చేస్తూ దృశ్యముతో 'స్వకీయకల్పన' అనదగిన 'బంధము'ను
మనస్సుచే పొందటమునే 'సంసారము' అని అంటున్నారు. అంతేగాని
45

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
.
' అయి ఉండలేదుఅనగా 'గృహస్థాశ్రమంసంసారము సంసారము. అట్టి సంసార దీర్ఘరోగము ఏమరచటమే నుండి
ఆత్మత్వము విడివడటమే నుండి వర్తమాన "జన్మ" అనబడు దాని |C
సంసారసృంఖలముల సద్వినియోగమని శాస్త్రహృదయమును ఎరిగినవారు హెచ్చరిస్తున్నారు కదా!
మహనీయా! వింటున్నారు కదా! ఓ విప్రవర్యా!
దృశ్యముతో పెట్టుకొనబడే మానసిక సంబంధము అనునది మ
సంసారము. ఆహా! 'సంసారము' అనే దీర్ఘమానసిక బంధముచే ఈ జీవుడు
వివశుడౌతున్నాడు కదా! ఇదంతా స్వకీయమైన అభ్యాసంచే తనే
ఏర్పడుతోంది. తనకు తానే స్వకీయ కల్పనలు అయినట్టి “దుర్మదముదుర్మతి” అనేవి కళ్ళను కప్పి వేయచుండగా ఈతడు గ్రుడ్డివాడగుచున్నాడు. ఒక
“ఆర్జిత కర్మలు” అనే దేవతకు తనకుతానే బానిసగా అగుచున్నాడు - మ
చేసుకుంటున్నాడు. ఇంద్రియములకు - ఇంద్రియ విషయములకు దాసుడై వన
రోజులు వృధా చేసుకుంటూ ఉండగా, .... ఈ లోగా బాల్య-యౌవన-కౌమార | య
వార్ధక్యాలు గడచిపోతున్నాయి.
ఏ'ఎప్పుడో మృత్యువు వచ్చి ఈ భౌతిక దేహమును కబళించివేస్తోంది. '
నిస్తేజము - నిరుపయోగము అయిన జీర్ణదేహాన్ని త్యజించి, బౌ
ఇతఃపూర్వం చెప్పుకున్నట్లుగా, ఈ జీవుడు సంస్కారానుసారంగా మరొక fie
| భౌతిక దేహమును ఆశ్రయించి గర్భనరకములన్నిటికీ ప్రాత్రుడుగా (qualified) అగుచున్నాడే!
| ఈ విధంగా ఉపాధిపరంపరలు : అసంఖ్యాకంగా పట్ల జవస్తున్నాయిఅజ్ఞాన జీవుని బ్లౌ
. పోతున్నాయి. as
ఓ విప్రపుంగవుడా! G
Ayఇప్పుడు చెప్పండి! -G
కాలానుగతంగా rooth
దేహాలలో వచ్చికొన్ని -పోతున్న, ఉత్పత్తి ఈ భౌతిక
గొప్పవి అయి నశిస్తున్న - మరికొన్ని అల్పమైనవి - అనేది ఎక్కడ? వాస్తవానికి
46

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అటువంటి భేదము ఎక్కడున్నది? ఈ అన్ని దేహాల యొక్క పుట్టుక-చావు
ఒక్క తీరైనవే కదా! మరి “మా బ్రాహ్మణ దేహములు ప్రత్యేకమైనవి”...
అని ఎట్లా అంటున్నారో చెప్పండి! నేను, ఈ సభకు వేంచేసిన ప్రేక్షకులు ......
వింటాము.
13. చాతుర్వర్ణ్యాలు
గొల్లభామ : (కొంచము సేపు మౌనం - ఆ తరువాత) మరల అడుగు
చున్నాను కదా అని, ఏమీ అనుకోకండేం!
మీరు-నేను ఈ సభలోకి వేంచేసిన ప్రేక్షక మహాశయులు -
మనందరి యొక్క జగత్తులోనికి' 'రాక' - జగత్తునుండి
తదితరులు ‘పోక’లు ఒక్క తీరైనవే కదా!
మరి?
“మా బ్రాహ్మణుల జన్మలు ప్రత్యేకమైనవి” అని మీరు ప్రకటించటం ఎట్లా
యుక్తి యుక్తం?
బ్రాహ్మణుడు : సరే! "అన్ని దేహముల పుట్టుక ఒక్క తీరైనవే!”..... అని
కాసేపు అనుకుందాం! అదే నిజమైతే “బ్రాహ్మణులు భూసురులు. భూమిపై
జన్మించినవారిలో అగ్రజన్ములు”….. అని అనేకులు మమ్ములను ఎందుకు
గౌరవిస్తున్నారంటావ్? అట్లా పూజించేవారంతా నీకన్నా తెలివి తక్కువ వారని
నీ ఉద్దేశ్యమా ఏమిటి? చెప్పు! అసలు నీవేమనుకుంటున్నావో, అది చెప్పు?
గొల్లభామ :“వేష-భాషలు” మాత్రం చేత “మేము బ్రాహ్మణులము. తదితర
జనులందరిచే పూజార్హులము" అని తమకు తామే భావించటం దట్టమై
సాంసారిక సంబంధమైన 'అహంకారము' సూచిస్తుందేమోనని నేను
అనుకుంటున్నాను. ఎందుకుంటారేమో! శాస్త్రములపై ఉన్న గౌరవం
ప్రదర్శించటానికి బ్రాహ్మణులు పూజార్హులుగా అందరూ గౌరవిస్తూ
ఉంటారు. ఇది దృష్టిలో పెట్టుకొని "బ్రాహ్మణుల జన్మలు అందరిలో
ప్రత్యేకమైనవి".... " అని మీరు అనటం "అద్వితీయం బ్రహ్మమ్" అనే
వాక్యార్థాని సానుకూల్యమా? చెప్పండి!
బ్రాహ్మణుడు : అట్లాగా? బాగానే ఉన్నది. అయితే, ఇప్పుడు మరొక
47

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన - పుష్పము - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము శూద్రులుక్షత్రియులు- వైశ్యులు - . “బ్రాహ్మణులు- / ప్రశ్నవేస్తాను".
కదా! ఆయా జాతి ధర్మాలు వివరించి చెప్పే చూస్తూ ఉన్నదే ధర్మశాస్త్రాల
é
| అనుభవమగుచున్నదే కదా! అందరిచేత ఒప్పుకోబడుచున్న చతుర్వర్ణ్యాలని
నిజమంటావా? అబద్ధమంటావా? చెప్పు!
గొల్లభామ : స్వామీ! దయయుంచి చిరుకోపం తెచ్చుకోండి. ఆ
శుభోదయాన ఇక్కడ వేంచేసియున్న ఈ ప్రేక్షకమహాశయుల సమక్షంలో
| ఆత్మయజ్ఞపూర్వకంగా 'సత్సంగము' మనందరము ఉపాసిస్తున్నాము కదా.
“4 వర్ణములు ఉన్నాయా? లేవా?” అని అడుగుచున్నారు కదా! మీV
ప్రశ్నకు మనం ఉత్తమ సమాచారం పరిశీలించటానికి వీలుగా మరొక ప్రతి అ
మీముందు ఉంచుచున్నాను.
మీరు చెప్పిన బ్రాహ్మణ-క్షత్రియ6 -వైశ్య-శూద్రులనబడే చాతుర్వర్ణ్యములు
చతుర్ముఖ బ్రహ్మచేత కల్పించబడినవా? లేక, 2 ఆ నాలుగు విభాగములు క్రి సృష్టిలో తమకుతామే ఏర్పడినాయా? కాక నియమితమైన గుణ - కర్మలకు సంబంధించిన : విభాగమా? శాస్త్రోక్తంగా వివరించి దయచేసి చెప్పండి!
బ్రాహ్మణుడు : బ్రాహ్మణో స్య ముఖమాసీత్
" బాహూ రాజన్య0 : కృతః
6 ఊరూతదస్య యద్వైశ్య:
పాద్భ్యాం శూద్రో అజాయత॥ పురుషసూక్తం
-చాతుర్వర్ణ్యం మయాసృష్టమ్
గుణకర్మ విభాగశః || - భగవద్గీత
ఆయా శాస్త్రీయ వాక్యాలను అనుసరించి (లేకవిరాడ్రూపుడగు ) ఆ పరమపురుషుని పరమాత్మ యొక్క ముఖమునుండిపాదములనుండి , భుజముల నుండి, తొడలనుండి
4 వర్ణములు వేరైన మరొ
వర్ణము పుట్టుచున్నాయి. ఈ 4 కాకుండా కల్పించటానికి లేదుఅధికారము
. ఆచతుర్ముఖ కూడా బ్రహ్మకు 48

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
: హే మహనీయాగొల్లభామ ! ఒక తండ్రికి నలుగురు కొడుకులున్నారనుకోండి. ఆ నలుగురిది ఒకే కులం వంశం - జాతిఅవుతుందే కాని, ఆ నలుగురు - వేరు-వేరు వర్ణములవారు .... కారు కదా?
బ్రాహ్మణుడు : అట్లాఎట్లా? మనం చెప్పుకున్న చాతుర్వర్ణ్య విభాగాలు
విషయానికి వస్తే ... వారంతా 'ఒకటే' ఎట్లా అవుతారు?
భుజములు ముఖముతో సమానమా?
- తొడలు-భుజాలు ఒక్కటేనంటావా?
పాదాలు-తొడలతో సరిసమానమా?
ముఖం చేసే పనులు పాదాలు నిర్వర్తిస్తాయా? పాదాలు చేయవలసినవి
తొడలు చేయలేవుకదా! భుజముల ధర్మాలు- పాదముల ధర్మాలు
వేరువేరైనవే కదా?
గొల్లభామ : ఒక ఇంటి ప్రహరీలో బాదము విత్తు నాటామనుకోండి. ఆ
బాదము విత్తునుండి పుట్టుకొచ్చిన పెద్ద బాదము వృక్షము యొక్క 4
కొమ్మలు ఒక్క తీరైనవే అవుతాయికాని, 'వేరువేరైనవి' అని ఎక్కడైనా,
ఎవ్వరైనా అంటారా చెప్పండి?
బ్రాహ్మణుడు : విత్తు ఒక్కటే అవవచ్చు గాక! అయినప్పటికీ కూడా ఒక
మహావృక్షము యొక్క వ్రేళ్ళు, మూలము (కాండము), కొమ్మలు, చిగుర్లు,
ఆకులు, పూలు, పిందెలు, కాయలు, ఫలములు - ఇవన్నీ ఒక్కతీరుగా
ఉంటున్నాయా? మూలము పని కొమ్మలు చేస్తాయా? కొమ్మలపని ఆకులు
చేస్తాయా? ఆకులపని పుష్పాలు చేస్తాయా? పుష్పాల పని ఫలాలు చేస్తాయా?
వేటి పని వాటివే కదా! అట్లాగే చాతుర్వర్ణ్యాలు కూడా - అని గమనించవచ్చును
కదా!
గొల్లభామ : ఆయా వేరువేరు కార్యముల దృష్ట్యా చూస్తే కాండము
కొమ్మలు- ఆకులు- పుష్పములు వేరువేరైనవిగా లౌకిక దృష్టికి
కనిపించవచ్చునుగాక!
కానీ, అధ్యాత్మ శాస్త్రప్రవచనాలను వేదమహా వాక్యాలను గమనిస్తే
"జీవులంతా ఏకస్వరూపుడు - అద్వితీయుడు- అఖండుడు ఈ
49

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ఒకే పరమాత్మ యొక్క ప్రత్యక్షరూపం". అయినట్టి | అప్రమేయుడు లీలా విన్యాసమే ప్రత్యక్ష పరమాత్మ యొక్క (లేకతెలియవస్తుంది. ) అని సమూహాలను ఈ జీవుల చూస్తున్నప్పుడు | వినోదమే అయినట్టి .
ఒక | ఆరూఢుడుగు ఆత్మజ్ఞాని, బ్రహ్మజ్ఞాని ఎట్లా చూస్తున్నాడు? సర్వము
కదా! ఆతనికి జాతి-వర్ణ భేదాలు కనిపిస్తాయా? | ఆత్మస్వరూపంగానే చెప్పండి.
బ్రాహ్మణుడు : ఓ కాంతామణీ! నీవు చెప్పినట్లు ఎవ్వడైతే ఈ ఈ దృశ్య ప్రపంచ
వ్యవహారశూన్యుడై కేవలము ఆత్మభావనను మాత్రమే కలిగి ఉంటాడో,
| అట్టి వాడు 'విదేహి' అని అధ్యాత్మ శాస్త్రం విభాగిస్తాం. దేహం లేని వానికి
దేనితోనూ పని ఉండదు. దేహమున్నంత వరకు వ్యవహరించటం .
వ్యవహారాలు తప్పేవి కావు. ద్వైతము తప్పేది కాదు. అవునా? కాదా?
ఎవ్వరైతే దేహములకు అతీతుడై, తన దృష్టిలో ఈ దేహ విభాగములు
లేనివాడై ఉంటాడో... ఇక అట్టివాడు ఈ దృశ్య ప్రపంచంలో ఉండవలసిన
పనేముంటుంది?
- విదేహికి దృశ్యప్రపంచంతో పని ఉండదు.
దృశ్యప్రపంచంలో ఉన్నంత వరకు వర్ణాశ్రమ సంబంధమైన
ద్వైతరూపమైన వేరువేరు అవగాహనలు, అభ్యాసాలు అనివార్యము
కదా?
అందుచేత చాతుర్వర్ణ్యాలు శాస్త్రములచే నీవు నిర్దేశించబడియుండగాఇప్పుడు ఏమి .. చెప్పదలచుకున్నావు?
14. దైవార్పిత కర్మ
గొల్లభామ : బ్రాహ్మణోత్తమా! ఈ మనస్సు - వాక్కు - కాయములనబడే
కూచిపూడి దేవర శ్రీరామలింగేశ్వర ఎరిగి ఈ లోక స్వామి కృతంగా పరమాత్మ తత్వము సంబంధమైన విదేహముక్తునికి వర్ణాశ్రమ ఆ ధర్మకర్మలు -కర్మలు నిర్వర్తించే
కదాచేయటం | ? వలన వచ్చే లోటు ఏమీ ఉండదు50

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
: అవును. అది నిజమే. ఒప్పుకుంటాను. బ్రాహ్మణుడు
ఆత్మయందు నిశ్చలత్వము
ఎవ్వరైతే సకల ప్రాపంచక కార్యక్రమముల యొక్క తత్త్వరహస్యము
తెలుసుకొని,
వాటి అంతర్లీనగానమైనట్టి ఆత్మానందమును ఆస్వాదిస్తూ
సర్వవ్యవహారముల పట్ల ఉదాసీనుడై
ఉంటాడో...... ఆతడే తత్త్యవేత్త. (ఉదాసీనో - గతవ్యధః - సర్వారంభ
పరిత్యాగీ) - ఆతడు విదేహియే !
అయితే....,
ఒకడు తనయొక్క సహజవ్యక్తిత్వమును ఏమరచకుండానే తాను
నటించే నాటకంలోని పాత్రను ఆ పాత్రకు ఉచితంగా నటిస్తూ ఉంటాడు
కదా! అంతేకానీ, నాటకంలో నటిస్తూ, “ఈ నాటకంలోని పాత్రకు భార్య
అయిన ఈమె నా భార్య కాదు. నా భార్య మా ఇంట్లో నాకోసం
ఎదురుచూస్తూ ఉన్నది"..... అని ప్రేక్షకులలోని తన మిత్రుడికి అరుస్తూ
చెప్పుతాడా? అది రసాభాస కదా!
అట్లాగే తత్త్వవేత్త అయినవాడు కూడా ఈ జగన్నాటకంలో ‘జీవుడు’
అనే పాత్రను వహిస్తున్నప్పుడు ఈ జగత్తులో గల కులగోత్రముల
తారతమ్యమును అనుసరిస్తూ జీవించక తప్పదు, ఓ తరుణీమణీ!
15. ఏకో అనేక:
గొల్లభామ : ఓహెూ! అట్లాగా? అట్లా అయితే 'బ్రాహ్మణుడు' అనే శబ్దము
శబ్దార్థము ఎవరికి వర్తిస్తుందో... అది చెప్పండి! జీవుడికా? విదేహికా?
పరమాత్మకా?
బ్రాహ్మణుడు : ఇంకెవరికి? ఈ జీవునికే! పరమాత్మకు బ్రాహ్మణ శబ్దం
ఎట్లా వర్తిస్తుంది? విదేహి లోకదృశ్యాతీతుడు కదా!
| గొల్లభామ : (నవ్వుతూ) జీవునికా? ఈ జీవునకు “నేను జీవుడిని. జీవితము -
అనే
చట్రమునకు పరిమితుడను"..... అని అనుకున్నంత వరకు
51

:: అధ్యయన - న్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము సిద్ధిస్తాయి ఎట్లా చెప్పండి? జీవుడు.
- బ్రాహ్మణత్వము - దేహపరంపరలు / బ్రహ్మత్వము . దేహములు పొందువాడు, “జీవించువాడు"
| అని అనగా- అని కదా, ఉద్దేశ్యం? "నేను అనేక జన్మలు పొందేవాడిని” అని భావించటం
సిద్ధింపజేసుకోగలుగుతాడుఎట్లా ?
| కొనసాగించేవాడు బ్రహ్మత్వమును ? వినండి!
సిద్ధించినట్లుఎప్పుడు బ్రహ్మత్వము బహుభాండ రూపమ్ |
శ్లో॥ మృత్పిండమేకమ్ C....... బహుభూషణాఢ్యమ్ | M
సువర్ణమేకమ్
బహువర్ణధేనుమ్ ।
గోక్షీరమేకమ్
।
పరమాత్మం పరమాత్మం ఏకమ్|6శరీరభిన్నమ్.............
మృత్పిండమేకం : కుండలు అనేక ఆకారాలు కావచ్చుగాక! కానీ, అవన్నీ O
కార్యరూపాలు. కారణరూపమగు మట్టి (Origin) ఒక్కటే! అ
re
కా
కుమ్మరి మన్ను తొక్కి, పదును చేసి 'కులాల చక్రం’ సహాయంతో
వేరువేరు ఉపయోగాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని అనేకరూపాలైన కుండలుకూజాలు - ---కుళ్ళు - ప్రమిదలు తయారు చేస్తున్నాడు.
అయితే మాత్రం ఏం? కులాల చక్రము ఒక్కటే. మట్టి కూడా ఒక్కటే.
ఆయా మట్టి పాత్రలకు ఆకారాలు ప్రక్కకు పెట్టి చూశామా, అంతా
మట్టియే!
“మృత్తికేవ సత్యం”! పరమాత్మ - అనేక జీవులు ఇట్టిదే!
సువర్ణమేకం : కార్య రూపమైన ఆభరణాలు అనేక ఆకారాలు కలిగి న
ఉండవచ్చుగాక! 2
&
స్వర్ణకారుడు (గోల్డ్స్మెత్) జనుల అంగముల తీరు, అభిప్రాయములు
I
అభిరుచులను అనుసరించి అనేక ఆకారాలలో ఆభరణాలు
తయారుచేస్తున్నాడు.
అన్నిటికీ కారణము - బంగారమే!
కార్యరూపములైనట్టి ఆభరణములు మాత్రం అనే
52

- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
నామ-రూపాత్మకాలుగా ఉంటాయి. గాజులు ఉంగరముచెవిపోగు - ముక్కుపుడక - చంద్రహారం- సూర్యహారం ..... ఈ విధంగా ప్రజల పరస్పర సంభాషణచే ప్రాచుర్యమై ఉండవచ్చుగాక!
ఆభరణత్వమునకు అతీతదృష్టితో చూచామనుకోండి,
- అంతా
బంగారమే కదా!
సృష్టికి మూలం పరమాత్మ. పరమాత్మ బంగారము వంటివాడైతే
. ●●●
జీవులంతా బంగారు ఆభరణములవంటివారుగోక్షీరమేకం : కుండలో గల పాలంతా ఒక్కటే!
మా గొల్ల గ్రామ స్త్రీలము కుండనిండా పాలు నింపుకొని పురవీధులలో
అమ్ముకుంటున్నాము. కుండలోని పాలు కలసిపోయి తెల్లగా ఉంటాయి.
కానీ, ఆపాలు అనేక ఆవులు ఇచ్చినవి కదా!
ఆవులలో కొన్ని తెలుపువి. కొన్ని నల్లవి. కొన్ని గోధుమరంగువి.
-
కొన్ని ఎఱ్ఱవి.
పాలలో ఆ భేదం చూడగలమా? కనిపిస్తుందా? ఆ పాల విభాగం
తెల్లగోవులిచ్చాయి. ఈ పాల విభాగము నల్ల ఆవులవి” - అని
విభేదించగలమా?
అదే విధంగా......
ఈ భౌతిక దేహాలన్నీ రంగు లింగ - జాతి - నామ - రూప
ఇత్యాది భేదాలు ఉండవచ్చు గాక. ఈ ప్రేక్షక మహాశయులలో ఒకొక్కరు
ఒకొక్క విధంగా మన కళ్ళకు వేరువేరు వస్త్రధారులై కనిపిస్తూన్నారు కదా!
వీరంతా మనం చూస్తూ |
వివిధములైన సన్న - లావు - పొట్టి అంగసౌష్టవాలతో ఉండవచ్చుగాక!
మాత్రం
మనందరి భౌతిక దేహాలను ప్రకాశింపజేస్తున్న ప్రత్యగాత్మ ఒక్కటే! ఏకో-అనేక: అట్టి అభేద తత్త్వమై సర్వ దేహాలలో సమంగా ప్రకాశిస్తూ
చెప్పబడుచూ,
- అని సర్వేషు భూతేషు శ్రీ తిష్ఠంతం పరమేశ్వరమ్ మనచే సర్వాంతర్యామికి శ్రీరామలింగేశ్వర ఉపాసించబడుచున్న స్వామిగా 53

పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన చెప్పండినామ రూప భేదాలు, చాతుర్వర్థ్యాలు ఎట్లా ఆపాదిస్తాం !
దోషదృష్టి కదా! అది దృష్టి - మాత్రమే అజ్ఞానపూరితమైన సాంసారిక కలవారు లేనివారు, బ్రహ్మజ్ఞానం కలవారు - | ఇక, శాస్త్రజ్ఞానం లేనివారు
ఈ భేదమేమిటంటారా?
ఆకాశంలో ప్రకాశించే సూర్యబింబము సర్వదా ఒక్కటే అయిఉండి
కూడా, ఆ సూర్య బింబము అనేక చోట్ల ప్రతిబింబిస్తూ ఉంటుంది కదా!
అట్టి సూర్య బింబము మలిన జలంలో ప్రతిబింబిస్తే మలినముగాను,
నిర్మల జలంలో ప్రతిబింబిస్తున్నప్పుడు నిర్మలముగాను అగుచున్నదని
అనగలమా? అవన్నీ ప్రతిబింబ కల్పితములు మాత్రమే కదా!
ఆ సూర్యబింబము మట్టి కుండలోని నీళ్ళలలో ప్రతిబింబిస్తుంటే
మట్టి రంగుగాను, బంగారపు భాండములోని నీటిలో ప్రతిబింబిస్తున్నప్పుడు
బంగారపు రంగును పొందుచున్నదనటం భ్రమచే ఆపాదించడం (Illusionary
Attribution) వంటిది మాత్రమే కదా!
ఈ విధంగా సూర్య బింబము ఎక్కడ ఏ విధంగా ప్రతిబింబి
స్తున్నప్పటికీ, అట్టి ‘ప్రతిబింబించటము' అనే కార్యమునకు “సూర్యబింబము
కర్త" - అని అనలేం! అనగా, సూర్యబింబము యొక్క కర్మత్వమే లేదు,
సర్వదా సర్వమునకు సూర్యబింబము అప్రమేయమే.
అట్లాగే, పరమాత్మ మనందరి దేహ- మనో - బుద్ధులలో రకరకాలుగా
ప్రతిబింబిస్తూ కూడా, సర్వదేహములకు - గుణములకు పరమై, సర్వదేహం
మనో- బుద్ధి- చిత్త -అహంకారాల రూపంగా అకర్తృత్వముతో కూడి
ప్రకాశిస్తున్నారు.
వింటున్నారా మహనీయా! విప్రోత్తమా! వేరువేరు ప్రతిబింబములకు
ఘటభేదం- స్థలభేదం భౌతికమైన దృష్టులకు కనబడవచ్చుగాక
బింబమునకు ఏమి సంబంధము? ఇంకా చెప్పుకోవాలంటే....,
16. జలంలో ఆకాశము ప్రతిబింబించటము
ఒకానొక జలంలో చంద్రుడు నక్షత్రాలు ప్రతిబింబిస్తున్నాయను
కోండి. చల్లటి గాలికదలికల కారణంగా జలంలో తరంగాలుగా కదులు
54

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆకాశము జలంలో చున్నప్పుడు నక్షత్రాలు వగైరా కదలుచున్నట్లే కనిపిస్తాయి.
" ఈ జలంలో ఆకాశము - నక్షత్రాలు - చంద్రబింబము ఉన్నాయి!
ఉండి కదలుచున్నాయి.... అని ఎవ్వరైనా సిద్ధాంతీకరిస్తారా? ఒకవేళ అట్టి
అభిప్రాయం వెలిబుచ్చితే అది భ్రమయే కదా!
పోనీ, ప్రతిబింబాంశము కర్తయా? జలంలో ప్రతిబింబించే ఆకాశాంతర్గత
దృశ్యానికి 'కదలటము' అనే కర్శత్వమే ఆపాదించలేము.
పైనున్న ఆకాశము కర్తయా? జలంలోని ప్రతిబింబపు కదలికలకు
పైనున్న ఆకాశమే 'కర్త' - అని కూడా అనలేము. అట్లాగే,
.“దేహత్వమునకు - జీవత్వమునకు బింబరూపమగు ఆత్మయే కర్త” అని
కూడా అనలేము.
"ప్రతిబింబరూపమగు జీవుడే జీవదేహత్వభావనలకు కర్త” అనీ
అనలేము. అట్టి ఈ దేహములలో “కొన్ని బ్రాహ్మణదేహములు - మరికొన్ని
క్షత్రియదేహములు - ఇంకొన్ని వైశ్యదేహములు - వేరేకొన్నేమో
శూద్రదేహములు”..... అనుదానికి సంబంధించిన కర్మత్వమును
(సూర్యబింబమునకు ఆపాదించలేనట్లే) బ్రహ్మమునకు ఆపాదించలేము!
(ప్రతిబింబించటానికి కర్మత్వమును జల - తరంగాలకు ఆపాదించలేనట్లే)
దేహములకు అట్లా అని, ఆపాదించలేము.
బ్రాహ్మణుడు : అట్లాగైతే, భామామణీ! “సర్వమ్ ఖల్విదమ్ బ్రహ్మ” అని
కదా వేదాంత మహావాక్య సూక్తి! సర్వములో దేహములు ఉన్నాయి.
అంతేకాకుండా, ఈ దేహములు 'బ్రహ్మము' అనే రసముతో నిండినవై,
బ్రహ్మనిర్మితములే అయి ఉన్నాయని కదా, బ్రహ్మసూత్ర వాక్యాలు
లేదు' అని నీవు చెప్పుచున్నది! అయినప్పుడు ‘దేహములకు బ్రహ్మత్వము ఎట్లా అనగలవు?
- జడచేతనములు
17. సూక్ష్మ దేహనిర్మాణము గొల్లభామ : "బ్రహ్మము దేహములుగా అగుచున్నది" అనిగాని, "ఈ
| అనిగాని శరీరములు గాని బ్రహ్మము"... గాని, లేక వాటిలో కొన్ని మాత్రమే 55

- వ్యాఖ్యాన పుష్పము
:: అధ్యయన - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము కాదు స్వామీ!
అనటం కుదిరేది చైతన్యమయాత్- చైతన్యమేవ ! అథవా, అన్నమయమ్| అన్నమయాత్- "ఈ దేహమే
అనుసరించి ! ఈ వాక్య ప్రమాణమును అని శాస్త్రవాక్యంవాక్యము కాజాలదు.
బ్రహ్మము” అనేది నిర్ణయమాత్మకమైన కనుక, “ఈ దేహము యొక్క పుట్టుకచేత మేము బ్రాహ్మణులము
! మరికొందరు దేహదారులేమో
| అగుచున్నాము. బ్రహ్మరూపులముబ్రహ్మరూపులు కాదు!” అనునది ప్రమాణ వాక్యం అవదు.
స్వామీ!
“తల్లిదండ్రుల శరీరాలు” అనే కారణము చేత “కుమారుని శరీరము” అనే
కార్యము ప్రకృతిపరమై సిద్ధిస్తోంది. అంతేకాకుండా,
పంచభూతములు : పృథివి + ఆప: + తేజస్సు + వాయువు (ప్రసరణ
శక్తి) + ఆకాశము - అనబడే పంచభూతముల సమన్వయమే ఈ భౌతిక
దేహమును 'కారణము'. ఈ భౌతిక దేహమేమో - 'కార్యము'గా
కనబడుచున్నది.
పంచప్రాణాలు : ప్రాణము + అపానము + వ్యానము + ఉదానము +
సమానము... అనబడే పంచప్రాణాలు ఈ దేహమునకు ఇంధన రూపశక్తిగా
కారణమగుచున్నాయి.
పరచ ఉపవాయువులు : నాగ + కర్మ + కృకర + ధనంజయ + దేవదత్త 16
పంచజ్ఞానేంద్రియాలు AR: చెవులు + చర్మము + కళ్ళు + నాలుక + ముక్కు
పంచజ్ఞాన ఇంద్రియార్థములు : శబ్ధము + స్పర్శ + రూప + రస *
గంధములు
పంచ కర్మేంద్రియాలు "(: వాక్ + పాణి (చేతులు) + పాదములు + పాయు
+ ఉపస్థ.
పంచకర్మేంద్రియ విషయములు : వచనము + దానము B + గమనము ఆనందము •
+ విసర్జనము.
56..

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
(అంతరంగ చతుష్టయం: జ మనోచతుష్టయం ) మనస్సు + బుద్ది + చిత్తము
+ అహంకారము
అరిషట్ వర్గములు : కామ + క్రోధ + లోభ + మోహ + మద +
మాత్సర్యములు
త్రిగుణములు : సత్వము + రజము + తమము
ఇవన్నీ కలిపి 'సూక్ష్మశరీరము' అని అంటూ ఉంటారు.
వీటన్నిటితో కూడిన మనస్సు 10 ఇంద్రియముల - ద్వారా ఇంద్రియ
వ్యాపారముల ద్వారా దృశ్యములో సంచారం చేస్తూ ఉన్నది. సంకల్ప -
వికల్పములు అనే రెండు చేతులచే మనస్సు చలింపజేయబడుతోంది.
పరిశీలించిచూడగా,.... “ఇవన్నీ కూడా స్వయం చేతనములు కావు. | విజ్ఞులు అనగా, వాటికి స్వయంగా ఉనికి - కర్మత్వములు లేవు. జడములే! వీటన్నిటినీ
చలింపజేసేది ఆత్మ!” అని గమనించబడుతోంది. చెప్పబడుతోంది. వీటన్నిటి
కలగలపుగా తయారై కనిపించే దేహాలన్నీ ఒక్కతీరైనవే కదా మహాశయా!
దేహము సకారణము. జడము. బ్రహ్మము కార్యకారణ రహితము.
బ్రాహ్మణుడు : ఏది ఏమైతేనేం! నీ మాటలు నాకు ఎంతో వేడుకను
కలుగజేస్తున్నాయమ్మా! చక్కటి పరిశీలనాత్మకమైన శాస్త్ర విశేషములతో
-
కూడిన వివేచన నీ మధురవాక్కుల నుండి వెలువడుతోంది. నీవు మాట్లాడు
తుంటే, నాకు - ఈ సభకు వేంచేసిన పెద్దలకు- పిన్నలకు సంతోషము
కలుగుతోంది.
పంచభూతములు - పంచప్రాణములు - ఉపవాయువులు - జ్ఞానేం
ద్రియాలు - కర్మేంద్రియము - వాటి వాటి విషయాలు - అంతరంగ చతుష్ట
యము - అరిషట్ వర్గాలు - త్రిగుణములు - ఇవన్నీ చెప్పుతూ “అవన్నీ
జడము” అని, “అద్వితీయ ఆత్మ మాత్రమే చైతన్యము" అని నీవు
అభివర్ణించటం అధ్యాత్మ శాస్త్ర సమ్మతమైన విషయమే! చాలా బాగా వున్నది
అయితే, 'పంచకోశములు' గురించి కూడా నీ తియ్యటి మాటల
57

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ? జడములాస్వరూపములా?
ద్వారా ? అవి చైతన్య ఏదీ! . ఏమిటివివరించు/ అనగా కూడా ఏమిటో అభిప్రాయం శాస్త్రానుకూలమైన - జడమే!
18. పంచకోశములు మీరేమో వేద-వేదాంగ-వేదాంతవేత్తలు,
| గొల్లభామ : మహాత్మా! కొందరు పెద్దలు . మీ వంటి ? స్వల్పజ్ఞురాలను. ఇక నేనోయజ్ఞకోవిదులువిషయాలు విని, కించితి
కొన్ని - కొన్ని అధ్యాత్మశాస్త్ర చెప్పుచుండగా యోచనచేస్తూ ఉన్నదానిని.
"కథయామి అహమ్ అజ్ఞోపి! కో లంఘయతి సద్వచ?"
అయినా, వచ:?” సతాంలంఘయతుం “క: సమర్థ: సమర్ధోపి అని మహనీయవాక్యం కదా! మీవంటిమహనీయుల ఆజ్ఞను అజ్ఞానిని
అయినప్పటికీ ఉల్లంఘించలేను. కనుక, తెలిసినంత వరకు చెపుతాను.
వినండి!
‘జీవుడు’ అనగా ఏమి? మన భౌతికమైన కళ్ళకు ఈ రక్తమాంస
మయమైన - ఇంద్రియములతో అలంకరించబడిన ఈ భౌతిక దేహము
కనిపిస్తోంది కదా! ఇది వాస్తవానికి జడమైనది.
జడము : (Literally speaking, it is passive voice) తనకు తానుగా
కదలనిది. ఉదాహరణకు, కదిలే దేహమును కదలించేది వేరుగా ఉన్నది.
కదిలించబడేది కాబట్టి ఈ దేహము జడము.
కదిలించేది | చైతన్యము : (Literally speaking Active Voice) జడమైన దానిని వేరుగా ఉన్నప్పుడు, ఆ 'కదిలించునది' అనునది 'చైతన్యము'. පති
కాలమునకు అతీతము - సాక్షి కూడా!
ఒక్కటీ ఇప్పుడు మనం పంచకోశముల గురించి, “వాటిలో ప్రతి ప్రశ్న | జడమా (Literally passive)? చైతన్యమా (Literally Active)?”... అను సమాధాన తెలిసినది పూర్వకంగా మీరు అడిగిన విధంగా నాకు వినండి
చెప్పుచున్నాను. ఓ విప్రోత్తమా! ఓ సభాలంకారులారాదయతో ! నాపై 58

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము ఆత్మయజ్ఞము బ్రాహ్మణుడు కావచ్చు. శూద్రుడు కావచ్చు. మరొకడు
ఒకడు
జీవుని '5' ఆవరణలు" అనే పొరలవంటివి వస్త్రముపై ప్రతి . కావచ్చుఆవరించినవై ఉన్నాయి.
వస్త్రమువలె , అనగాస్వతఃగా, సహజంగా ఆత్మ చైతన్య స్వరూపుడగు ఈ జీవుని
ఐదు ఆవరణలచే అజ్ఞానదృష్టికి కప్పబడినట్లు
| వాస్తవస్వరూపము . అనుభూతమవటం మాయా చమత్కారంగా జరుగుతోందిశాస్త్రములు ఆ ఆవరణలను (1) అన్నమయ కోశము,
(2)ప్రాణమయ కోశము, (3)మనోమయ కోశము, (4)విజ్ఞానమయ కోశము
(5)ఆనందమయ కోశముగా అభివర్ణించటం జరుగుతోంది.
(1) అన్నమయ కోశము (Zone of Matter) :
స్వామీ!
పితృభుక్తాన్నజాద్వీర్యాత్ జాతో అన్నేనైవ వర్ధంతే ! ,
దేహస్యాత్ 'అన్నమయో’ న ఆత్మా ప్రాక్-పశ్చాత్ తత్ అభావత:॥
3_4స్త్రీ పురుషులు భుజించే యవ - వీహ్య (వరి-గోధుమ, వంటి
ధాన్యములు - పెసర, మినుము వంటి అపరములు) మొ||వి భుజించటం
చేత ఆ పదార్థముల సార విశేషంగా దేహములలో 'వీర్యము' జనిస్తోంది.
అటువంటి వీర్యము నుండి తయారైన ఈ దేహము మరల ఆ
| అన్నము మొ||వి భుజించటం చేత వృద్ధి పొందుతోంది. 'అన్నము'తో
|| తయారౌతోంది కోశము' అని
కాబట్టి ఈ భౌతిక దేహమును 'అన్నమయ అంటున్నాము. ఇది ఆత్మదేవుని అలంకారంగా ఆవరించి ఉన్న స్థూల
- ఉ
ఈ భౌతిక దేహము అనేక సరంజామాలతో ఇంద్రియ | శాస్త్రానుసారంగా భిన్నాభిన్న
అనేక విశేషములను ఇముడ్చుకొని వ్యవహారములకు . వర్తిస్తోందిఉపయుక్తమయ్యే బొమ్మలాగా యంత్రపు 59

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము అయితే...,
అనిపించుకోజాలదుroll
బ్రహ్మచైతన్యము' అని . అనగా,
| ఇది 'బ్రహ్మము - , జీవుని యొక్క జడ రూపమే ఈ దేహము కానిఆత్మ రూపము కాదు.
సహజ రూపము కాదు. మహా అయితే, ఈ దేహము సందర్భరూపము
TV
మాత్రమే! ఊ : ఎందుచేత? 13
బ్రాహ్మణుడు గొల్లభామ : ఎందుచేతనో,.... వినండి! వి
బ్రహ్మము - బ్రహ్మము త్రికాలాబాధ్యము. భూత వర్తమాన
సం భవిష్యత్తులలో ఏకరూపము. కాల: కాలము. కాలమును తన క్రీడకొరకై న నిర్మించుకొనేదే కానీ,... కాలబద్దము కాదు. కాలమునకు సాక్షియే గానీ,
కాలాంతర్గతము కాదు. కాలమునకు అప్రమేయము. అకారణము కూడా!
| క
మరి ఈ అన్నమయకోశ భౌతిక దేహమో? ఇది కాల బద్ధము.
కార్య-కారణ సహితము. అనగా, 'దేహము' అనబడే ఇయ్యది ఒక కాలములో '16 'అన్నము' అను కారణముచే ఉత్పత్తి అయి మరల మరొక కాలంలో / xp
నశించబోవుచున్నది. స >2
0
ఒకప్పుడు రూపుదిద్దుకొని - మరొకప్పుడు రూపు మాసిపోయేది.
అందుచేత ఈ అన్నమయ కోశము 'బ్రహ్మము' అను శబ్దముకు .':
అర్హమైనది కాదు. దేహము కదల్చబడునది. దేహము వేరు, దేహి వేరు.
దేహి దీనిని కదలుస్తూ ఉపయోగిస్తున్నాడు. కనుక, 'అన్నమయ కోశము'
అనునది ‘జడమే!” అని ఆర్య వచనం కదా స్వామీ!
బ్రాహ్మణుడు : అవును. నీవు అన్నది ఆర్యవచనమే! యుక్తి యుక్తమే!
శాస్త్ర సిద్ధాంతానుకూలమే! ఆత్మజ్ఞుల యొక్క స్వానుభవమే!
1
ఇంకా చెప్పు! ప్రాణమయకోశం గురించి విశేషాలేమిటి! ప్రాణము జడమా?
చైతన్యమా?
(2) ప్రాణమయకోశము (Zone of Energy):
60

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
:
గొల్లభామ పూర్ణోదేహబలోయశ్చ యక్షణాద్య: ప్రవర్తతే |
వాయు: ప్రాణమయో నా సావనాత్మా పతస్య వర్ధనాత్ II
ప్రాణము అనునది శక్తి రూపము. అట్టి ప్రాణశక్తి ప్రతి ప్రాణి యొక్క
- అరికాలి నుండి శిరస్సు వరకు | శరీరములోను అణువణువు వ్యాపించియే
ఉన్నది.
అయితే.....,
'శక్తి' అనునది ఎవ్వరిదో .... అట్టి ఆత్మస్వరూపుడగు జీవునికి
సంబంధించి కర్మత్వము - అనుభవములు ఉంటాయి. అంతేగానీ 'శక్తి'కి
స్వతఃగా క్రియ - అనుభవాలు ఉండవు కదా! దృష్టాంతానికి
'కదలిక' అనేది జడము - 'కదలించువాడు' చైతన్య స్వరూపుడు
కదా!!
ప్రాణమయ కోశము ఒకానొక పరికరము వంటిది. ఆ ప్రాణమునకు
ఈశ్వరుడే ఈ జీవుడు. అనగా “జీవుని యొక్క స్వత: (లేక) సహజ
స్వరూపం దృష్ట్యా ప్రాణేశ్వరుడు”... అని చెప్పబడుచున్నాడు.
కనుక,
ప్రాణమయ కోశము జడమే! ప్రాణేశ్వరుడో.... 'బ్రహ్మము' (లేక) ‘బ్రహ్మ
స్వరూపుడు'.
(Energy by itself is Passive Voice. One who owns(or)exhibits energy
is Active Voice)
బ్రాహ్మణుడు : బాగున్నది. ఒప్పుకుంటున్నాను. ఓ విజ్ఞానీమణీ! మనస్సు
విషయమేమిటి? మనోమయ కోశము గురించి చెప్పు! అది జడమా?
చైతన్యమా? బ్రహ్మమేనా? కాదా? "నే తి" అంటావా?
(3) మనోమయ కోశము (Zone of thought & Feeling) :
గొల్లభామ : స్వామీ! “ఏదైతే స్వతఃగా ప్రవర్తింపజాలక, మరొక దానికి ఉ
:
61

:: అధ్యయిన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము అంటామ... అద్దానిని 'జడము’ '
పకరణము మాత్రమే అయిఉన్నదో చేసు
కోశము గురించి చెప్పుచున్నానుమనోమయ . వినండి.
/ ఇప్పుడు ” చైతన్యము. ‘ఆలోచన’ జడము: : “ఆలోచించువాడుదేహాదౌచ కరోతియ:
అహం మమా _యం దేహఃఉ
కామాది అవస్థాయా భ్రాంతో నా సావాత్ ఆత్మా మనోమయ:,
రూపం'' మనస్సు అనగా ఆలోచనా . ఆలోచనఅనునది
దృశ్యం
ఉంటోంది.
సంబంధమై వ్యవహారమునకు మనోరూపం : “ఈ దేహమే నేను. ఇది నాది. నాకు చెందినది. ఇల్లునాది C
వీళ్ళంతా నా వారు.” అనే దృష్టులతో కూడిన యోచనా సమూహములు.
Ca
అయితే....,
'ఆలోచన’... అనేది ఆలోచించువాని చేతనే ఉనికి పొందుతోంది
( కదా! ‘ఆలోవించువాడు’ లేకుండా 'ఆలోచన' అనేది ఎక్కడా ఉండదు
కనుక,
‘ఆలోచించువాడు’ చైతన్యము.ఆలోచనకు మునుముందే
—
న్నాడు.
‘ఆలోచన’ జడము.
- ఆలోచనల రూపమైన మనస్సు జడము. ఎందుచేత?
-
మనస్సు ఎవ్వరిదో,... అతడు మనస్సును ఉపయోగిస్తున్నాడు!
"దర్పణంలో కనిపించే దృశ్యము దర్పణముచే కల్పించబడినది
అనగలమా? దర్పణమునకు “అది చూపుతోంది” అనే కర్తృత్వము
ఆపాదించగలమా? లేదు కదా!
! అదిఅట్లాగే మనో దర్పణానికి కూడా "ఇది ఆలోచిస్తానుఆలోచించను” అనే రూపమైన కర్మత్వము లేదు. పైగా....
62

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఈ మనస్సు కాలబద్ధమైనది. త్రికాలములచే “అభాద్యము” కానే
ఎందుకంటే ఇది జాగ్రత్తులోను . కాదు- స్వప్నములోను వేరువేరైన రీతిగా | అగుచూ, సుషుప్తిలో శూన్యమై ప్రకటితం ఉంటోంది.
మనస్సు వల్లనే జీవులకు “అహమ్” ... అనునది రూపుదిద్దుకున్నదై
. ఉంటోంది: 'మనస్సు' అనబడేదానియొక్క | బ్రాహ్మణుడు వాస్తవమైన రూపమేమిటి?
గొల్లభామ : జీవుని యొక్క భావ పరంపరల రూపమే 'మనస్సు’ అనే
శబ్దంచే ఉద్దేశ్యించబడుతోంది. అంతకు మించి మనస్సు - అనబడే దానికి
రూపము లేదు. స్వత: సిద్ధమైన ఉనికి లేదు. స్వతఃగా ఉనికి లేనిది
'బ్రహ్మము' ఎట్లా అవుతుంది. కనుక “న్నే తి” అనే సిద్ధాంతపరంగా
విచారణ చేస్తే మనోమయ కోశము బ్రహ్మము కాదు.
బ్రాహ్మణుడు: ఆహా! ఓ గొల్లభామా! నీవు చెప్పే వివరణ - సమీక్షలు నాకు
ఎంతో సంతోషమును కలుగజేస్తున్నాయి. మరి ఇక “విజ్ఞానమయ కోశము”
గురించి చెప్పు లలనామణీ!
(4) విజ్ఞానమయ కోశము (Zone of Discimination & Awareness) :
గొల్లభామ :
శ్లో॥లీనాసువపుర్బోధే వ్యాప్నుయాత్ నఖాగ్రగా|
చిత్ ఛాయోపేతధీ: న ఆత్మా విజ్ఞానమయ శబ్దభాక్ II
ఆలోచనలకు ఆవల "ఏది ఆలోచించాలి. ఏది ఎట్లా ఆలోచించాలి. ఏది
ఆలోచించవద్దు”... అని విచక్షణ - నిర్ణయము (Discrimination) చేస్తున్న
విభాగమున్నది. అద్దానిని 'బుద్ధి' అని శాస్త్రములు పేరు పెట్టాయి. అట్టి
'బుద్ధి' అను ఆవరణచే నిర్మితమైనదే విజ్ఞానమయ కోశము.
సమయంలో కొన్ని విషయాలను వేరు అట్టి 'బుద్ధి’ ఒక సమయంలో వేరు విషయాలను చేయటము, అర్థము
యోచించటము, మననం చేసుకోవటము . ' అని అంటారుజరుగుతోంది. దీనినే 'బుద్ధి చాంచల్యముచలనత్వం (Motion)
ఆభాసచే బుద్ధి చిత్ యొక్క కించిత్ 63

:: అధ్యయిన్ - వ్యాఖ్యాన వుష్పము - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము బుద్ధిని యొక్క ఒకానొక . అందుచేత "చైతన్యము చిత్రకళని
పొందుతోంది.
విజ్ఞులు అభివర్ణిస్తున్నారు” అనునదే అర్థము చేసుకోబడుతోంది“ఒక విషయము ఒక రీతిగా ಬುದ್ಧಿ
. రూపముయొక్క - , అర్థం చేసుకోబడటం (Interpretation) వేరుచేసుకొనువాడు (one who is interpreting) అర్థం- వేరు కదా
చేసుకొనువాడు లేకపోతే “అర్థం చేసుకోవటం.‘అర్థం” అనేది
ఎక్కడుంటుంది?
కనుక,
- అర్థం చేసుకోవటం అర్థం చేసుకొనువాని ఉపకరణము,
- అర్థం చేసుకోవటం (లేక, బుద్ధి - విజ్ఞానమయ కోశము) జడము
- అర్థము చేసుకొనుచున్న వాడో - చైతన్యము, చైతన్య బ్రహ్మము
ఈ బుద్ధి జాగ్రత్లో శరీరంలో అంతరముగా నఖ-శిఖ పర్యంతరము (కార్తి)
గోరునుండి - శిరస్సుపై పిలక ఉండే స్థానము వరకు) వ్యానవాయువుతో
కూడినదై ఉంటోంది.
అంతే కాదు, మనస్సు లాగానే బుద్ధి కూడా జాగ్రత్తులో ఒక రీతిగా
స్వప్న సమయంలో మరొక రీతిగా ఉంటూ,... సుషుప్తి సమయంలో రూపము
లేనిదై ఉంటోంది. అనగా, బుద్ధి కూడా మనస్సు లాగనే 'త్రికాలాబాధ్యము
కాదు.
అందుచేత, బుద్ధితో నిర్మితమైన విజ్ఞానమయ కోశము ! బ్రహ్మము కాదు(5)ఆనందమయ కోశము (Zone of pleasure and Enjoying):
| బ్రాహ్మణుడు ! : మరి పంచోశములలో కోశమోఐదవదైనట్టి ఆనందమయ అది కూడా జడమేనంటావా? బ్రహ్మము కాదంటావా? నారీమణీ!
| గొల్లభామ : మనం చర్చిస్తున్న మీమాంసా "నే 2 తి - నే 2 తి" అనే పూర్వ విచారంగా / గమనిస్తూ వాక్య ఉంటే,.... 'వర్తన ఆనందో అనే 'బ్రహ్మ'
64

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
కోశము'
జడమే of pleasure) కూడా గానీ, కాదు.
| (Zone ఉన్నప్పుడు కదా, |'ఆనందించువాడు ఆనందమునకు ఉనికి?
' అనగా 'ఆనందము' అనుదానికి స్వత: సిద్ధమైన ఉనికి ఎక్కడున్నది?
అసలు 'ఆనందము' అనేది ఎట్లా రూపుదిద్దుకుంటోంది?
కాచిత్ అంతర్ముఖావృత్తికిడి : ఆనంద ప్రతిబింబభాక్ |
పుణ్యభాగే భోగ శాంతా, నిద్రారూపేణ లీయతే ॥
ప్రతి జీవుడు ఆనందము కోరుకుంటున్నాడు. జీవులలో అనేకులు ఈ
దృశ్యములోని "సంఘటనలు - సందర్భములు - సంబంధములు
సంపదావ్యవహారములు” ఇటువంటి వాటిలో "ఎక్కడ నా ఆనందము”
అని వెతుకుతూ బహుదూరపు బాటసారి వలె సుదీర్ఘసంచారాలు చేస్తున్నాడు.
అయితే,
"ఏహి సంస్పర్శజా భోగా: దుఃఖయోనయ ఏవతే !”
అని గీతాచార్యులవారు "ఆనందము కొరకై ఇంద్రియ విషయ
ములలో వెతకటం బుద్ధి తక్కువ. దుఃఖములు తెచ్చిపెట్టుకోవటమే!...
అని ఒక్క ముక్కలో కొట్టిపారేశారు కదా!
“ఆనందమయ కోశము ఎట్లా రూపు దిద్దుకుంటోంది?” అనే
విషయం పరిశీలించిన మహనీయులు, అద్దాని గురించి ఇట్లా అంటూ
ఉంటారు.
"ఈ పంచ ఈ బుద్ధి (లేక విజ్ఞాన కోశము) యొక్క వృత్తి
భూతాత్మికమైన ప్రపంచములో ఏదేదో పొందితేగాని, ఇంకేదో తొలగించు
| కుంటేగాని ఆనందించలేను కదా”... అనే భ్రమ - మాయా పూర్వకమైన
దు:ఖినే! ఫరవాలేదు. ఈ
“ఇప్పుడు నేను వర్తమానంలో కొన్నిటిని పొంది - ఈ పరిస్థితులు మార్చుకొని అప్పుడు మనం ఆనందం
65

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము - గొల్లకలాపము - ఆత్మయజ్ఞము అనేక లోకాలలో ఉపాధిపరంపరలను
అని భావించి ...." | పొందవచ్చులే.
పొందటం జరుగుతోందిమహనీయుల - సద్గురువుల ఒకానొకప్పుడు ఎప్పుడో ప్రమాణ
సారాంశములు గ్రహించటం జరిగినప్పుడు I క | పూర్వక శాస్త్ర వాక్య ఇక ఈ
కించిత్ తన త్యజించి "అంతర్ముఖత్వమువృత్తిత్వము | బుద్ధి బాహ్య ”ను
. అనగా సహజీవుల ప్రారంభిస్తోంది| ఆశ్రయించటం దృశ్యముల జ
బాహ్యవృత్తులను త్యజిస్తోంది. వాటన్నిటికీ ఆధారమైయున్న ప్రత్యగాత్మ.
| ఉ
అంతర్యామియే - ప్రతి ఒక్కరి సహజ స్వరూపముగా అర్థం చేసుకోవడం
12 - ఆస్వాదించటం ప్రారంభిస్తోంది.
M అనగా, సందర్భత్వమును దాటి సహజతత్త్వమును ఆస్వాదించటం
మొదలు పెట్టుచున్నది. అట్టి సమయంలో విషయవాసనలు 'మౌనము'
వహించటం చేత విషయములకు సంబంధించని ఒకానొక మౌనస్వరూపమైన
e
ఆనందవృత్తి బుద్ధిలో ద్యోతకం కావటం జరుగుతోంది.
అటువంటి “ఆనంద వృత్తి” కోపము రాగము ఆవేశము
- -
ఏదో పొందలేదనే వ్యధ - ఏదో కావాలనే కామము మొ॥న పాప దృష్టులు
వాటికి సంబంధించిన కర్మపరంపరలు సన్నగిల్ల చేస్తోంది. n
రూపుదిద్దుకుంటున్న “ప్రేమ - కరుణ- అమానిత్వము - అదంభిత్వము - 0
6 అహింస - శాంతి - దానము ధర్మము - పుణ్య కథా శ్రవణము ·
తీర్థములు” ఇత్యాది ఆయా పుణ్య కర్మల ప్రభావం చేత - ఆనంద వృత్తి0
9
ప్రవృద్దం అవటం జరుగుతోంది.
బుద్ధిలో ప్రతిబింబించే నిర్విషయత్వమే ఆనందమయ కోశము
యొక్క రూపము. అట్టి వృత్తి ఒకప్పుడు
నిర్హేతుక ఆనంద రూపుదిద్దుకున్నప్పటికీ..... మరొక సమయానికి దృశ్యసంబంధమై
అభిప్రాయాలు - ఆశలచే కప్పబడి ఉంటోంది (A kind of Avocation),
ఆనందము కూడా ఒకానొక వృత్తియే కాబట్టి అది “ఆనందిం
వాడు” అయిన ఆత్మ యొక్క విన్యాసమే అయి ఉన్నది.
ఆనందము - ఆనందవృత్తి = జడము
66

- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
= చైతన్యము
ఆనందించువాడు
ఉంటే కదా, ఆనందము యొక్క ఆనందించువాడు వృత్తి - ప్రవృత్తి కూడా!
, కనుకఆనంద కోశము కూడా జడమే! ఆనందము ఎవరిదో, అట్టి జీవాత్మ
కూడా పరమై, చైతన్య ఆనందమునకు స్వరూపుడై, స్వయం బ్రహ్మస్వరూపుడై |
ఉన్నాడు - అని మనం గమనించవచ్చు.
బ్రాహ్మణుడు : అమ్మా! తరుణీమణీ! నీవు పంచకోశముల గురించి చక్కగా
నీ భాషలో వివరించావు. “అవన్నీ జడమే” అని సిద్ధాంతీకరిస్తున్నావు. నీవు
చెప్పినదంతా భారతీయ తత్త్వ శాస్త్ర సమ్మతమే! యుక్తి యుక్తమే!
ఒప్పుకుంటున్నాను.
అయితే...,
19. కర్మణా జాయతే ద్విజ:
ఇప్పుడు మరొక్కసారి బ్రాహ్మణులమగు మా విషయమై ప్రస్థావి
స్తున్నాను. శాస్త్రనిర్ణయమైన బ్రాహ్మణ - క్షత్రియ - వైశ్య - శూద్ర చాతుర్వర్ణ్య
విభాగమును అనుసరించి విను. మేము జన్మతః బ్రాహ్మణులము అయి
ఉన్నాము. ఇంకా శాస్త్రములు నిర్దేశించిన విధంగా ఉపనయనము
వేదపఠనము మొ॥న వాటిని నిర్వర్తిస్తూ 'ద్విజులు' అని కూడా
పిలువబడుచున్నాము. ఇది ఈ సభకు వేంచేసిన మహనీయులు, అందరూ
ఎరిగి ఉన్న విషయమే! పండితమ్మణ్యులంతా ఒప్పుకుంటున్న విశేషమే!
గొల్లభామ : జన్మ మాత్రం చేతనో, జాతి మాత్రం చేతనో 'బ్రాహ్మణత్వము'
అనునది సిద్ధించేది కాదు కదా, స్వామీ!
ఎందుకంటారేమో?
పరిశీలిస్తే.....
మనం పురాణ కథలు, మహనీయుల చరిత్రలు , తమ యొక్క
జన్మతః విపుల కులంలో పుట్టి ఉండకపోయినప్పటికీ| ఉత్తమ మహనీయులు
కర్మలచే బ్రాహ్మణత్వము సిద్ధించుకున్నట్టి 67

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము - ఆత్మయజ్ఞము ? లేరు, చెప్పండిఎంతమంది ...., ఉదాహరణకుమతంగ ఋషి పూర్వములో - మతంగకన్యా గర్భమందు
| జనియించెన్ భూతలమున బ్రాహ్మణుడయ్యె
ప్రీతితో తపమొనరించియు
॥
బుధులు గణింపన్ విషయమే మహనీయులగు మతంగ మహాముని చూడండి. వారు
పుట్టుకచే ఒక మాదిగ స్త్రీ గర్భాన జన్మించారు. సద్గురువులను, విజ్ఞులను,
శాస్త్రములను ఆశ్రయించారు. పెద్దలు చెప్పిన మార్గంలో తపస్సు ప్రారం
భించారు. మహనీయులయ్యారు. వేదజ్ఞుల చేత- బ్రాహ్మణ ప్రముఖుల
చేత “ఈయన బ్రాహ్మణత్వము సిద్ధింపజేసుకున్నారు” అని ప్రశంసిం
చబడ్డారు కదా! వారు మనందరికీ పూజనీయులు, ప్రాతఃస్మరణీయులు
అయ్యారు. అది మీకు తెలిసిన విషయమే కదా! ఇంకొక దృష్టాంతము!
FDC ఊర్వశీ గర్భసంజాతో వశిష్ఠశ్చ మహాముని: I C
తపసా బ్రాహ్మణో భవత్, కింజాతి: తత్ర కారణమ్?
11 అట్లాగే మహనీయులగు శ్రీవసిష్ఠమహర్షి గురించిన విశేషమేమిటి! |
వారు ఊర్వశి గర్భమున జన్మించారు. తమ యొక్క తపోబలంచేత
ఆత్మజ్ఞులై శ్రీరామచంద్రమూర్తి ద్వారా మనకు “వసిష్ఠరామ సంవాదము ·
| యోగ వాసిష్ఠము" అనే మోక్ష శాస్త్రాన్ని ప్రసాదించారు. బ్రహ్మర్షియై
సప్తర్షిమండలంలో వెలుగొందుచూ లోక కళ్యాణమూర్తులయ్యారు. వారి
పట్ల కుల - జాతి ప్రసక్తి ఏం చెప్పగలము?
అందుచేత,
" జన్మతః సాంఘికంగా దానికి కనిపించే 'జాతి' అనబడు | బ్రాహ్మణుడు : అవునుశ్రీవనిన . నీవు , చెప్పిన శ్రీమతంగ మహాముని68

PAGE-OCR-HTML-ConversionFailed

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ,
మెక్కువందురందుకొక్కటుండెద్విజో" జాయతే 'కర్మణా న్యాయమొప్ప పరమాత్మ రూపు
అనెడి శాస్త్ర వాక్కుననుసరించి ఈ కనబడేదంతా కూడా ) అని వేద- ఉపనిషత్తులు, మంగళశాసనం ఖల్విదమ్ బ్రహ్మచేస్తూ | (సర్వం న
కదా!
గానం చేసి వినిపిస్తున్నాయి అందుచేత, న
నేనైనా - మీరైనా - మరెవ్వరైనా “సర్వ సమభావము” ను ఆశ్రయించి |అ
సముచితం కదా!
ఈ దృశ్యమును ఆస్వాదించటం “ఈ కనబడే నామ రూపాత్మకమైనదంతా, ఈ కళ్ళకు కనిపించే
జీవులు - జీవ సమూహములు - అన్నీ కూడా.., స్వతఃగా "బ్రహ్మమే"
అయి ఉండి కూడా, నా యొక్క 'మనో వికారము' అనే కారణంగా,
అభ్యాసవశంగా 'దృశ్యభావన'చే అనేకంగా అనుభూతమౌతోంది!" అని
విజ్ఞతతో గమనించి ఉండటమే బ్రహ్మభావనకు త్రోవ. ఇ
క్రమంగా అట్టి భౌతిక - - సాంసారిక దృష్టిని అధిగమించి స్వస్వరూ
పాత్మదృష్టి - 'మమాత్మా సర్వభూతాత్మా' దృష్టి - బ్రాహ్మీ దృష్టిని పెంపొందిం
చుకోవటమే శాస్త్రముల - యజ్ఞ - యాగ - క్రతు - వ్రతాదుల ఆత్యంతి
- కోద్దేశ్యం కదా! “కనబడేదంతా అదే! ఇక కళ్ళమూతలెందుకు?” అను
అవగాహనతో “సర్వము పరమాత్మ తత్త్యమే! - అని అనుకుంటూ ఉంటే
- అనిపించకేంచేస్తుంది?” అనే ఆత్మనమ్మకంతో మనందరి కర్మలుఅ
- .
కార్యక్రమములు సర్వేశ్వరుడు - సర్వాంతర్యామియగు శ్రీరామలింగేశ్వర
స్వామికి సమర్పిస్తూ మనమన నియమిత కర్మలు - సాధనలు కొనసాగిస్తూ
-
కోగలము కదా!
అంతేగానీ,
(లేక)
జగన్నాటక చమత్కారంగా కనిపించే పంచేంద్రియములకు | ఆశ్రయించటం, జన్మ - కర్మల సంబంధముగా మాయచే కల్పన చె
70

- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము :: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన - పుష్పము
భేదములను నమ్మటం, నిరూపించటానికి అది అనవసరమైన ప్రయాసపడటం ? | - ఉచితమంటారాఅసంగతమైన ఆయాసం
?
కాదంటారా"మేము వారి కంటే జన్మతః గొప్పవారము - వీరి కంటే అధికులముకూడా ” అని ప్రయాసగా చెప్పుకోవటం శాస్త్రముల ఉద్దేశ్యము కాదని
.
నాకనిపిస్తోంది...,
అందుకేజన్మనా జాయతే శూద్ర:
జాయతే ద్విజకర్మణా :
అని శ్రుతులు గానం చేస్తూ గుర్తు చేస్తున్నాయి కదా! "ఉత్తమ కర్మలు
ఆశ్రయించువారే ద్విజులు. జన్మమాత్రం చేత కాదు” అని నిర్వచిస్తున్నాయి.
ఇక,
స్వకీయమైన - నిర్మలమైన ఆత్మ దృష్టిచే ఎవ్వరైనా బ్రహ్మత్వమును
పుణికి పుచ్చుకోగలరు. అంతే కానీ బ్రహ్మత్వము జన్మల చేత గానీ -
కర్మల చేత గానీ లభించేది కాదు. ఉత్తమమైన ఆత్మ సాక్షాత్కారమునకు
సంబంధించిన అవగాహన చేతనే.
"దృష్టిమ్ జ్ఞానమయం కృత్వా - పస్యేత్ బ్రహ్మమయం జగత్”
అని కదా! పెద్దల అభిప్రాయము.
6 స్వామీ! మరొక్క విషయం కూడా ఈ సందర్భములో నా అవగాహన
ఏమిటో D చెపుతాను. వినండి. 9
)
బాల్యము నుండి కుల పెద్దలు - మనుశాస్త్రము ఇత్యాదులు చూపిన
మార్గములో వేద విహిత కర్మలు సేవిస్తూ ఉండటం చేత మీరు విప్రులై,
మావంటి వారికి పూజనీయులు అగుచున్నారు. -
అందుచేత, మీరు విప్రులై ఉండటం చేత నిర్వహిస్తున్న వేరు వేరు
కర్మల విశేషమేమిటో దయయుంచి నాకు - ఈ సభకు వివరించమని నా
71

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము కోరిక! విన్నపము!
మేము ద్విజులమై ! ద్విజులమై ఏమేమి
: ఓ పడతీవిప్రులమగు
బ్రాహ్మణుడు చెప్పియే ఉన్నాయి చూచాయగా నిర్వర్తిస్తూ ఉంటామో కథార్యక్రమములు అయినా,
మా గురించి మేమే చెప్పుకోవటంలో విశేషమేమున్నది? అది స్వోత్కవ
శ్రోతలకు రుచి కలిగించకపోవచ్చు. అందుచేత, విప్రులమగు మేము
ఏమేమి వివిధ కర్మలు చేస్తూ ఉంటామో, ఏదేది నిర్వర్తిస్తూ ఉంటామో..
నీకు తెలిసినంత వరకూ నీవే చెప్పు.
గొల్లభామ : కొన్ని విషయాలు మీరు చెప్పియే ఉన్నారు. యజనము .
యాజనము - అధ్యయనము - అధ్యాపనము - దానము - ప్రతిగ్రహణము
ఇవికాక..., నివాసము, గర్భాదానము, సీమంతము, పుంసవనము,
జాతక కర్మలు, నామకరణము, అక్షరాభ్యాసము, ఉపనయనము, వివాహము,
శాంతి, పంచమహా యజ్ఞములు - ఇవన్నీ మీరు చేయిస్తూ ఉంటారు. వేద-వేదాంగాలు నేర్చటానికి - పఠించటానికి - నేర్పటానికి మీరు తగి
ఉన్నారు.
ఆయా కాలము - సందర్భములను అనుసరించి ఏది ఎప్పుడు
ఎట్లా మంత్ర - - తంత్ర ముగ్ధంగా చేయాలో - అది చెప్పటం, చేయించగలగటం మీ బ్రాహ్మణులకే, విప్రులకే చెల్లుతుంది. ఇతరులకు
ఆ అర్హత లేదు కదయ్యా! స్వామి వారు! బ్రాహ్మణుడు : ఆహా! ఆహా! భామామణీ! ఇప్పటి దాకా "ఈ భూమి పుట్టిన మానవులంతా ఒక్కటే”... అని పలికావ్! ఇక ఇప్పుడేమోసమయ ,
సందర్భాలకు విధానములలో ఉచితమైన తం శాస్త్రవిహితమైన మంత్ర నేర్పరులు -
మీ బ్రాహ్మణులే!" అని పొగడుచున్నాడు
దైవోపాసన-శాస్త్ర ప్రవచితమైన చేయిస్తాముమాత్రమే వ్రతములు . కనుక మొదలైనవన్నీ మేము మా జన్మలు ప్రత్యేకమైనవే కదా!
72

· ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
-
మహనీయా! అయ్యాగర్వించవచ్చునా ! ఉండండిచేత ! ఇప్పుడు అధికులముకాదులేండి. మేమే ' అనే మాట . 2" కాసేపాగండి'సంసారరూప . భ్రమవంటిదేJ అని నిరూపిస్తాను'
భామామణీ! -"కర్మల బ్రాహ్మణుడు : విషయంలో మీరు శ్రేష్ఠులు.
మీకే వ అర్హత ఉన్నది".... అని ఇప్పుడే అన్నావు. “అల్ప సంతోషీ అన్న తీరుగా ఆ మాటకే బ్రాహ్మణనేను సంతోషించాను:" . ఇంతలోనే D “కాసేపాగండి! మీ ఆధిక్యత ఏమిటో తేలుస్తాను” అంటున్నావే! నీ మాటలు వింటుంటే,
"ఈ ప్రశ్నకు ఈ సమాధానం ఆ ప్రశ్నకేమోప్రశ్నకేమో, , ఆ సమాధానం”... అన్న తీరుగా ఉన్నదే!
గొల్లభామ : అందరికీ ప్రియము - క్షేమము కలుగజేసే వేదయుక్తములైన
మంత్రములు - వాటికి సంబంధించిన క్రియా విశేషములు పఠించే
చేయించే అధికారం మీకు మాత్రమే - ఉన్నదిలేండి!
బ్రాహ్మణుడు : అవును కదా! యజ్ఞ - యాగ క్రతువులు నిర్వర్తించటానికి,
నిర్వర్తింపజేయటానికి, తదితర అనేక వేదవిహిత కర్మలు చేయటానికి,
వేదములు చదవటానికి నేర్పటానికి మేమే కదా అర్హులము!
- జన్మ చేత శూద్రులము
- కర్మ చేత ద్విజులము
- వేదాభ్యాసము చేత విప్రులము.
మేము వేదము చదవటానికి అర్హులమని నీవే చెప్పుచున్నావు కదా! అనగా
మేమే కొంత ఎక్కువ - అని నీవే ఒప్పుకుంటున్నట్లే కదా!
గొల్లభామ : "వేదాలు పఠించటానికి మేము మాత్రమే | వ్యాఖ్యానించటానికి అర్హులము. మాకే అధికారము" ? “కర్మచే అని మీరు అహంకరించవచ్చునాసంతవరకు నేను ఒప్పుకుంటున్నాను. అంతమాత్రంచేత 'బ్రహ్మత్వము'
సిద్ధిస్తుందా? లేదు కదా!
73

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము -
కలుగజేయవచ్చుగాక! అవన్ని
ఇహములో ప్రతిష్ఠ కూడా వరకూ కూడా నిష్ప్రయోజనము | ఇవన్నీ - ' సిద్ధించనంత | దృష్ట్యా - 'బ్రహ్మత్వముతొలిగిపోతే కదా, బ్రాహ్మణత్వము దృష్టులు సిద్ధించేది సర్వ భేద | అవుతాయి. న . 'జన్మతః అనవచ్చునేమోబ్రాహ్మణుడు : పోనీ, మరొకమాట శూ
మేమో, ఆ స్థితి నుండి అనే చోట మీరు . ఉండిపోతున్నారుద్విజులము మీకంటే .
కదా! అనగా, మా బ్రాహ్మణ జన్మలు
విప్రులము' అగుచున్నాము కదా! ఇక చెప్పవలసినదేమున్నదిఒప్పుకోవాలి | అధికమేనని నీవు 11 ?
? వాదించవలసినదేమున్నదిగొల్లభామ : "సర్వమ్ బ్రహ్మమేవ - ఇతియం సందర్శనం కురుతే తర
బ్రాహ్మణమ్” అని కదా! బ్రాహ్మణ శబ్దార్థం.
బ్రహ్మము కానిదెవ్వరు? బ్రహ్మమునకు వేరై కనిపించేదంతా కేవలము
కదా! స్వప్నసదృశమే మరికొందరి ద్విచ్~~ - విప్రులు అయినంత మాత్రం చేతనే “మేము కన్నా - తదితరులకన్నా కూడా అధికులము" అనే అభిప్రాయమును
పూర్వపక్షం చేస్తూ నేను నా వాదనను విశదీకరించటానికి అనుమతి ఇస్తారా
స్వామీ!
బ్రాహ్మణుడు : అట్లాగా? అందుకు సరిఅయిన విధంగా సమాధాన
పరచటానికి నేనూ సిద్ధమే! "ద్విజులు - విప్రులు అధికులు కారు!" అని
శాస్త్రీయంగా నిరూపించటానికి ఎవరై పండితులనో, వేదవేదాంగములను
అధ్యయనము చేసిన వారినో నీవు తోడుగా తెచ్చుకోవటం నాకు కూడా అంగీకారమే!
గొల్లభామ : కోపము వచ్చిందా స్వామీ!
|బ్రాహ్మణుడు : కోపమా? కోపమెందుకుఅనుసరించి
? నీవు బుద్ధి కుశలతను ... మాట్లాడుచున్నావు. అంతే! అన్ని విషయాలు నీకు తెలియకపోవచ్చు74

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన ఆత్మయజ్ఞము వ్యాఖ్యాన - పుష్పము
గురుముఖంగా వేదాధ్యయనం ద్వారా పఠణబలంచేత మేము ఏ విద్యా చాతుర్యము 6. వేదాంత - తత్సంబంధమైన వేద వాక్కు నేదఎరుగుట జరుగుతోందో-
ధర్మాలు ... అవన్నీ చాతురణ్య (లేక) కొన్ని నీవు
ఓ పూబోడీ! మరల చెప్పుచున్నాను.
"విప్రులు- ద్విజులు అధికమైనవారు కారు” అని నాతో వాదించి
గెలవాలనుకుంటే, అందుకు నాకు అభ్యంతరము లేదు. ఏమి
చెప్పాలనుకుంటున్నావో, చెప్పు! నీ వాదనల పస ఏమిటో చూస్తాను.
గొల్లభామ : మహాత్మా! పండితోత్తమా! మీరు యజ్ఞ యాగ కోవిదులు
1 కాబట్టి నాకు మీ పట్ల గౌరవమే! అందుచేత కోపగించరు గాక!
ఎందుకంటే... మన ఈ వాదోపవాదాలన్నీ ఉభయ శ్రేయస్సులను - దృష్టిలో
పెట్టుకొని మన జ్ఞాన - విజ్ఞాన దృష్టులను మరింత ప్రవృద్ధము
చేసుకోవటానికి మాత్రమే! “వాదోన అవలంబ్య:” అని నారద భక్తి సూత్రము
కదా!
అంతేకానీ,
మనం మనం నమ్మినదాని మాత్రమే కట్టుబడి ఉండాలనో, ఒకరి
తప్పులు మరొకరు ఎంచాలనో కాదు కదా! పండితమ్మణ్యులగు మీకు
ఈ విషయం చక్కగా తెలుసునని నా నిశ్చితాభిప్రాయము. అందుచేత
మన ఈ ఆత్మయజ్ఞ పూర్వకమైన చర్చను మరింతగా కొనసాగిస్తున్నాము.
మరల అడుగుచున్నాను. మరి నా వాదన వినమ్రతా పూర్వకంగా
కొనసాగించమని అనుజ్ఞయే కదా!
బ్రాహ్మణుడు : భామామణీ! నీ యొక్క సహృదయతను నేను
గమనిస్తున్నానునాకు |
సంభాషించటం . సత్య సూటిగా సంతోషమే దృష్టితో ముక్కుకు కలుగజేస్తోంది.
అందుచేత ....,
75

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము ' మరింతగా ఉభయ
శుభాశయంతో, 'ఆత్మజ్ఞానము - ఆత్మదృష్టిచెప్పాలనుకొన్నది లము సంపాదించుకుందాము. నీవు నిర్మొహమాటంగా 20. బ్రాహ్మణ: - కిమర్థమ్? కిముద్దేశ్యమ్?
గొల్లభామ : పండితోత్తమా! చాలా సంతోషము స్వామీ! ఇప్పుడు మిమ్ములను
ఒక్కటడుగుతాను. అసలు ‘బ్రాహ్మణులు' అనగా..... ఎవరు? ఎట
Te
ఉంటారు? M
- తెల్లగానా? నల్లగానా? ఎర్రగానా?
కంటి - కడియాలు ధరిస్తూ ఉండేవారా?
23 62 విభూతి - రుద్రాక్షలు ధరించి ఉంటారా?
1
ఉంగరాలు ప్రోగులు మురుగులు - ఇటువంటివి tra
అలంకరించుకొని ఉంటారా?
S
- పట్టు ఎంచలు . శాలువా - పిలకలతో కనిపిస్తూ ఉంటారా? M - M
'బ్రాహ్మణుడు' అనే శబ్ధానికి అర్థమేమిటిఅ ? ఉద్దేశ్యము ఏమిటి? కాస్త
వివరించరూ! 6
బ్రాహ్మణుడు : అవును. నీవు చెప్పే అన్ని రకాలుగానూ ఉంటారు.
నీవనేదేమిటి? అట్లా ఉండేవారందరూ నీ కాజాలరేమోనని ఉద్దేశ్యమాబ్రాహ్మణులు ? చెప్పుతల్లీ! చెప్పు!
నీవు ఏమని అనుకుంటున్నావో... చెప్పవమ్మా!
గొల్లభామ : అయ్యా! అయ్యా! కోప్పడకండేం! నాకు-మీకు కూ
| ఇష్టదైవమైనట్టి ఈ బాలాత్రిపురసుందరీ వారి
సహిత రామలింగేశ్వరస్వామి నామ రూపాలు - మహిమా ఉపాసిస్తూ విశేషాలు హృదయంలో భక్తితో బ్రాహ్మణుడు : చెప్పమనే ,
కదమ్మా నేనంటున్నది! నేనుగానీసభాసదులు గానీ ఏమనుకుంటారోనని నీవు . ఆ వెనుకాడనఖర్లేదుఅందరము
76

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన ఆత్మయజ్ఞము - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఏవివేచనను చూచి సంతోషిస్తూ ఉన్నవారమే! నీవన్నట్లు శ్రీబాలా
కూడా
నీకు సమాధానం చెపుతాను, ఓ లలనా తిలకమా!
స్మరిస్తూనే ఈ ప్రేక్షకమహాశయులకు శ్రోతలకు వింటున్న నమస్కరిస్తూ ప్రేమగా నా
వినండి. అభిప్రాయాలు ఖరాఖండీగా చెప్పుచున్నాను దృష్ట్యా.... ,
తత్వశాస్త్రం జన్మత:“బ్రాహ్మణకులము” ఇత్యాది కొన్ని కులాలలో
ఉపనయనముచే ద్విజులు, వేదములు అభ్యసించటంచేత జన్మించినవారు విపులు అవుతారు. అంత మాత్రం చేత బ్రహ్మము యొక్క సిద్ధిని
కాదు. పొందినట్లు వేదవిహిత కర్మలు : ఒకానొకడు వేదవిహితమైన కర్మలు సశాస్త్రీయంగా,
కాల నియమానుసారంగా చక్కగా నిర్వర్తించటం చేత ‘స్వర్గము’ ఇత్యాది
సుఖప్రదమైన లోకాలు పొంది భోగములను అనుభవించటానికి
అర్హుడౌతాడు.
అయితే.....,
పుణ్యవశంగా పొందిన ఆ భోగమయస్వర్గాది లోకాలలో నివాసం
ఆతడు కాలక్రమేణా -పుణ్యము ఖర్చుకాగా, పోగొట్టుకొని మరల భౌతిక
|| లోకాలలో శరీర ధారణ చేయవలసి వస్తోంది....
"తేతంభుక్త్యా స్వర్గలోకం విశాలం !
క్షీణే పుణ్యే మర్త్యలోకం విశంతి ||" - భగవద్గీత
. మరొక్కసారి చెప్పుతున్నాను. వినండి.
కలిగి ఉండి
స్వర్గముఆశయంగా ' మొదలైన భోగమయలోకాలే సుఖాలు తిరిగి అనుభవించిలోకానికి మానవ రావలసిందే, ఆ పుణ్యము క్షీణించగానే !
77

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము లోకాలలో
అనే జాడ్యము స్వర్గాది ప్రవేశించి అనగా 'పునర్జన్మలు' కనుక అనక తప్పదు. స్వర్గాది తొలగటం లేదని లోకాలు
నంత మాత్రంచేత భగవద్గీత,
మార్గము కాదు. ఈ విషయము 'బ్రాహ్మీసుఖము'నకు నొక్కి తదితర శాస్త్ర గ్రంథాలు - నొక్కి చెప్పుచున్న | త్తులు అధ్యాత్మ మాటే
! విషయమేవ్యాఖ్యానిస్తున్న బ్రాహ్మణుడు : అవును. అయితే కూడా, ఒకానొక ముఖ్య విషయం సుమ
ధర్మశాస్త్రములో నిష్ణాతులైన ధర్మకోవిదులు చెప్పుచున్నదేమంటే....
- కర్మ - జ్ఞానము ఒక్క తీరైనవే!
- రెండూ కూడా మోక్షమునకు మార్గములే!
(సాంఖ్యయోగౌ పథక్ - బాలాప్రవదంతి! న పండితా: - గీతా)
అట్టి ధర్మ కోవిదుల పలుకు విని ఉండలేదా! విని కూడా సరిగ్గా
యోచన చేయటం లేదా? మర్మమేమిటో తెలియక "కర్మమార్గం పునరావృత్తి
స్వభావం కలిగి ఉన్నది (గతాగతం కామకామా: లభంతి) అని మాత్రమే
వాఖ్యానిస్తున్నావే? మర్మము తెలియక కర్మ మార్గమును అల్పమైన దానిగా
చిత్రీకరిస్తున్నావా?
నీకు సమగ్రమైన శాస్త్రపరిశీలన కొంచము కుంటుపడిందేమో ?
మరొక్కసారి చెప్పుచున్నాను విను.
ఆర్యప్రవచనములైనటువంటి జ్ఞాన- కర్మ విశేషాలలో చతురులైనట్టి
పెద్దలు జ్ఞానమార్గమును, కర్మ మార్గమును ఒక్కతీరైనవిగానే సందర్శిస్తూ,
ఉంటారు. అంతేగానీ బాలురవంటి . చూడరుఅజ్ఞులవలె వేరువేరైనవిగా | శాస్త్రములు చెప్పే కొన్ని విభాగములను తీసుకొని
"ఇది మాత్రమే పరిగణలోనికి కర్మమార్గం. అల్పమైనది. అది జ్ఞానమార్గం.... ..అని వాదించటానికి . మహాగొప్పదిఉబలాటపడుచున్నావాచ ? తల్లీసరిగ్గా అట్లా మాట్లాడుచున్నావా! శాస్త్ర వాక్యాలు ? ఏమి సరే! శాస్త్రములు చెప్పాయోబ్రాహ్మణుల గురించి ... అది కూడా చెప్పు! విందాము.
గొల్లభామ : బ్రాహ్మణుల గురించి శా శాస్త్రవాక్యాలేమిటో, ఉద్దేశ్యమేమిటో
78

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము .
.
వినండిచెపుతాను 64 లక్షల జీవజాతులున్నాయి. సృష్టిలో ఈ జీవునికి వాటన్నిటిలో 'మానవజన్మ' లభించటమనేది అతి
దుర్లభము.
అందులో వేద-శాస్త్రప్రవచనాలు, ఉద్దేశ్యాలు పరిశీలించగల విద్యా బుద్ధులు అవకాశంగా లభించటం మరికొంత దుర్లభము.
అవి ఏ కొంచము లభించినా సరే, ఇక ఈ జీవుడు ఏ మాత్రం
!
తాత్సారం చేయరాదుసాధన గురువును, ఆశ్రయించి ఉత్తమ సాధనకు ఉపక్రమించాలి· .
అటు తరువాత సాధన సామగ్రిని వెంటబెట్టుకొని 'సద్గురువు'ను
సమీపించాలి. వారు చెప్పే స్వస్వరూపజ్ఞాన సంబంధమైన పాఠ్యాంశాలను 22 సునిశితమైన బుద్ధితో వినాలి. విచారణ చేయాలి.
7 మహనీయుల అనుభవాలను, అభిప్రాయాలను సేకరించాలి.
సద్గురువు ఏం చేస్తున్నారు. “తత్ - త్వమసి” (ఆ బ్రహ్మమే నీవు),
స్కో హమ్ (అదియే నేను), అహమ్ బ్రహ్మాస్మి (నేను బ్రహ్మమే
అయి ఉన్నాను), త్వమేవాహమ్ (నీవుగా కనిపించేది నేనే) ఇత్యాది
మహావాక్యాల సారాన్ని డెత్ నిరూపించి చూపుచున్నారు.
3) అట్టి సద్గురువు చెప్పే మహావాక్య నిరూపణా రూపమైన బోధను సునిశి 1
), తమైన దృష్టితో, సంసార దృష్టులకు అతీతమైన అవగాహనతో వినాలి.
- నేనెవరు?
ఈ దేహమునా?
మి ఈ దృశ్యాంతర్విభాగమునా?
- మనో - బుద్ది - చిత్త - అహంకార పరిమితుడినా? -
- దేహములకు - భావములకు మునుముందే ఏర్పడినదై ఉండి దృశ్య
79

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము అహంకారాలను మనో- - - దేహ - బుద్ధి చిత్త- స్వకీయం
చైతన్యపరచే బ్రహ్మమునేనా? ఆత్మస్వరూపుడినాయి
చమత్కారంగా సర్వము తానైన పరమాత్మ తత్వమ్నేనా?
ఈ ప్రశ్నలన్నిటికీ సరి అయిన సమాధానము ఎంత కష్టపడైనా సరే.
సంపాదించుకోవాలి!
స్వవిచారణచే “మమాత్మా సర్వభూతాత్మా! అహమ్ సర్వస్య ప్రభవో
అనే వాక్యార్థాలను సద్గురు బోధ- స్వవిచారణలచే ధైర్య సాహసములు
గల యుద్ధ వీరునివలె అతిప్రావీణ్యతతో గ్రహించాలి.
ఇక “కనబడే దృశ్యము - తదంతర్గతమైన సర్వజీవరాసులు
మమాత్మానంద స్వరూపమే!” అనే అవగాహన
అఖండానుభూతి - పెంపొందించుకోవాలి.
తత్త్యరహస్యమును గమనించి సర్వమును స్వస్వరూపంగా
ఆస్వాదించే అనుక్షణికానుభవమును క్రమక్రమంగా సిద్ధింపజేసుకోవాలి!
అనగా అఖండాత్మానందరూపమైనట్టి “అహమాత్మా, సర్వభూతా
శయ స్థిత:" అను కృష్ణచైతన్యానందమును సముపార్జించుకోవాలి.
త్రివేణీ సంగమును - ద్రష్ట-దర్శన - దృశ్యముల ఏకత్వానుభవమును
అనుభూతం చేసుకోవాలి. ఆరురుక్షుత్వము - యోగారూఢత్వము
ప్రాపంచకమైన మనస్సును ఆత్మభావన యందు - (ఉప్పుబొమ్మ యొక్క
పదార్థ - ఆకారములను నీటియందువలె) - లయింపజేయాలి.
ఆరురుర్మునేర్యోగం౪| కర్మకారణముచ్యతే !
యోగారూడైవ తస్యైవ శమ: కారణముచ్యతే
11
ఆరురుక్టు యోగి : కర్మలద్వారా ఉపాసన కొనసాగిస్తూ మోక్ష మార్గములో
అడుగులు వేస్తూ ఉంటాడు. యోగారూఢుడు
కర్మలచే కర్మలచే కర్మలను దాటి కర్మల నుండి ఉపశమిస
కర్మలను :
ఆత్మజ్ఞానమును పునికి పుచ్చుకుంటాడు.
కొన్ని సిద్ధాంతాలు కొనసా : జీవితాంతం . కర్మలు వదలరాదుకర్మలు 80

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన ఆత్మయజ్ఞము పుష్పము
గిస్తూనే జ్ఞానమును తీర్చిదిద్దుకోవాలి.
.
అని చెప్పుచున్నాయి.....
! అయితేమంచిదేకర్మ నిర్వర్తించే కర్త - చాతుర్వర్ణ్యములలోను తనకుగా
కర్మల నిర్వహణాపుష్పాలను ఈశ్వరార్పితం చేయాలి. “నాకు
నియమించిన నియమితమైన కర్మలే నాఉపాసన (work is my workship)" అను బుద్ధితో
. అవగాహనతో - శ్రద్ధతో భగవదర్పితంగా కర్మలు నిర్వర్తించాలి స్వామీ!
"స్వప్నకల్పితముల వంటి లోక విశేషాలు" అన తగినట్టి ఇక్కడి
- ధనము జాతి ప్రతిష్ఠ - కర్మసామర్థ్యములకు లౌకికవిద్య -
సంబంధించిన అహంకారము దగ్గరకు రానీయకుండా లోకానుకూలము
శాస్త్రానుకూలము - భగవదర్పితము - సహజీవులకు సుఖసంతోష ప్రదముగా
స్వీయ ధర్మ- కర్మలను తీర్చిదిద్దుకోవాలి. సాధన చతుష్టయ సమన్వితంగా
.
స్వకర్మలను ఆచరించాలిసరిఅయిన , ఇంద్రియములను శమము : ఇంద్రియ నిగ్రహముపట్ల మార్గంలో నియమించటం, ప్రాపంచిక విషయముల - మౌనము. రాగరాహిత్యము సంతోషము : లభించిన దానితో తృప్తిని పొందుతూ విషాదము - అసూయ
దగ్గరకు రానీయకపోవటం,
నిరాశ - కామక్రోధములు లభించిన దానితో
సర్వదా అభ్యసించటం. సంతోషమును . ఉత్సాహము- సాహసము'తృప్తి'ని అలవరచుకోవటం.
ధైర్యము పరిపోషించుకోవటం"| అమోఘశ్చసత్సంగము : "మహత్సంగస్తు దుర్లభో - అగమ్యో -
సంగము అభ్యసించటం
మహనీయులతో అన్నట్లుగా మహనీయ వాక్యాలు మననం చేస్తూ మార్గమును
. . సుగమం చేసుకోవటంసరిచేసుకోవటంవిచారణ
స్వకీయమైన అవగాహన.
81

:: అధ్యయన వ్యాఖ్యాన - గొల్లకలాపము - పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము సహాయంతో వేదానుకూలమైన సాధనచతుష్టయము ( ఈ విధమైన పెంపొందించుకోవాలిచిత్తశుద్ధిని . క్రమంగా | కర్మనిర్వహణలచే నేను అనే భావనా పరంపరలను ఈ - జగత్తుచే బద్ధుడను"... | జగత్తులో మనస్సు . మొదలంట్లా తొలగించుకోవాలినుండి వెడలగొట్టాలి. ఈ జగత్తంతా అస్మదాత్మయొక్క చిద్విలాసమే!
- - అంతా నేనే! అందరూ (స్వప్నంలో కనిపించేవారంతా స్వప్నమ
యొక్క స్వప్నస్వరూపులే అయినట్లు) నేనే!
- జగత్ సాక్షిని. జగత్స్వరూపుడను -
జగత్ రూపకల్పనకు కారకుడనై ఆనందించువాడను.
-
అందరూ నావారే!
ఈ రీతిగా బ్రాహ్మీభావన - ఆత్మ తత్త్యజ్ఞానం హృదయంలో ఉదయిం
పజేసుకొని అద్దానిని ఆకృత్రిమమైన స్వభావంగా తీర్చిదిద్దుకోవాలి.
అదే ‘బ్రహ్మత్వసిద్ధి' అంటే! బ్రహ్మత్వసిద్ధి యొక్క మహదాశయముచే ఈ
జీవుడు 'బ్రాహ్మణుడు' అను పిలుపుకు అర్హుడగుచున్నాడు. అదియే
‘అమరత్వసిద్ధి' అని కూడా పిలువబడుతోంది.
ధారణ : అట్టివారు మార్గాణ్వేషణలో ఉన్న సమయంలో తమ చంచల
బుద్ధిని “సుస్థిరము - నిర్మలము సునిశితము ·
- పవిత్రము"గా తీర్చిదిద్దుకోవటానికి
- త్రిగుణములకు అతీతమైన దృష్టి - అవగాహనలతో ఈ జగత్
సందర్శనము
- త్రిగుణ సాక్షిత్వము- ,
ఇత్యాదుల 'ధారణ' కు ఉపక్రమిస్తున్నారు.
సమయాసమయములను అనుసరించి ఒకచోట పద్మాసనాసీను
ధారణయోగం అవలంబిస్తూ, బ్రాహ్మీభావనను సుస్థిరపరచుకో
ఆత్మయజ్ఞమునకు ఉపక్రమిస్తూ ఉన్నారు.
|- క్రమంగా విషయేంద్రియములను ఆశ్రయించే బుద్ధిని "కర్మ -' ధారణ
82

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము ఆత్మయజ్ఞము జ్ఞాన"ములతో కూడిన సరోవరజలంలో ఉతికి అశుభ్రత తొలగించు
.
కొంటున్నారునేను - నాది- నావారు కానివారు - ఇటువంటి రాగ- ద్వేష- మమకార -
-
అహంకార భావములతో కలుషితమైన బుద్ధివిభాగమును సాధనతో కూడిన
బుద్ధితో పరిశుభ్రపరచుకుంటున్నారు.
- నేను - నీవు... మొదలైనదంతా అఖండమగు ఆత్మస్వరూపమే ! సర్వము
మమాత్మకు అనన్యమే!”.... అనే అవగాహనతో బ్రాహ్మణ్యులై, భూసురులై
ప్రకాశిస్తున్నారు. అట్టివారే బ్రాహ్మణత్వపూర్ణులు. ఇంద్రియములను
జయిస్తూ, బ్రహ్మమును ఆశ్రయిస్తూ ఈ జీవుడు - ఆనందజలధిలో స్నానం
చేసి, సుజ్ఞానవస్త్రము కట్టి, త్రిగుణములను విభూతిగా ధరించి సర్వవేదాంత
సిద్ధాంత భూషితుడు అగుచున్నారు. ఇంద్రియములను విషయములనుండి
ఉపశమింపజేస్తున్నారు. నిరాహారం చేస్తున్నారు.
21. సకామ కర్మ నిష్కామ కర్మ
-
బ్రాహ్మణుడు : అంటే? ఇంద్రియములను శోషింపజేస్తే బ్రాహ్మణ్యము
కేవలము ఆహారము సిద్ధిస్తుందంటావా? మానివేసి ఇంద్రియములను
శోషింపజేసినంత మాత్రం చేత దృశ్యసంబంధమైన జాడ్యము
తొలగుతుందా?
"- నేను దృశ్యమునకు సంబంధించినవాడను.
దృశ్యములోని ఒకానొక దేహపరిమితుడను.
వీటిలో కొన్ని నాకు సంబంధించినవి. మరి కొన్నేమో కావు.
-
నేను వేరు. నీవు వేరు. జీవాత్మ వేరు. పరమాత్మ వేరు. జగత్తు వేరు.”
-
ఇత్యాది అభిప్రాయములనే మనము 'సంసారము' అంటాము. ఇది
తొలగించుకోవటానికే ‘జన్మ' అనబడేది మహత్తరమైన అవకాశము.
అంతేకానీ, జన్మ జీవునికి బంధము కాదు. కర్మ కూడా బంధము కాదు.
అందుచేత ధీరులైనవారు కర్మలను ఆశ్రయిస్తూనే కర్మబంధముల నుండి
విముక్తిని సంపాదించుకొని కర్మలకు అతీతులై బ్రాహ్మణనామధేయమునకు
అర్హులై భూమిపై వెలయుచున్నారు.
83

వ్యాఖ్యాన :: అధ్యయన - పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము .
ఉపాసనగా తీర్చిదిద్దుకుంటున్నారుకర్మలు వదలక, తను కర్మలను నియమితమైన కూడా తమకు విప్రవర్యులు కాబట్టే ప్రజ్ఞాదురంధులగు స్మార్త - యజ్ఞ - యాగాది కర్మలు వదలటం లేదు. వారు అవన్నీ నిష్కామ
. ఉంటారుఅవలంబిస్తూ కర్మ రూపంగా జాతి - కుల - కర్మలను అవలంబిస్తూ
ఎవ్వరైతే నిష్కామంగాఆశ్రమ ఉంటారో... అట్టివారు సర్వాత్మకమైన మోక్షభావనను పునికి పుచ్చుకోవటానికి
అడ్డేముంటుంది?
అయితే...,
ఓ లలనా! ఎవ్వరి మనస్సు - కర్మ నిష్కామమో, ఎవరికర్మ .
మనస్సు సకామమో... ఎట్లా చెప్పగలం?
ఏది ఏమైనా నిష్కామమైన బుద్ధితో కర్మలను జీవితాంతం
కొనసాగించటమే ఉచితం కదా? ఏమంటావు?
గొల్లభామ : అయ్యా! సకల కర్మలు నిష్కామ బుద్ధితో చేస్తూనే ఉండాలని
మీరు ప్రతిపాదిస్తున్నట్లున్నారు. మంచిదే!
అయితే, ఒక ప్రశ్న!
ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా కర్మలు ఫలములు ఇవ్వకమానుతాయా?
మానవు కదా! అది సహజం కూడా !
"అవస్యమ్ అనుభోక్తవ్యమ్ |
కృతమ్ కర్మ శుభ-అశుభమ్” |
అని కదా శాస్త్ర వాక్యం!
ఒకానొకడు - "కర్మలు చేస్తూనే ఉంటాను. కానీ కర్మఫలములతో
నాకు అవసరం లేదు.” అని అనుకోవచ్చుగాకమొలవటం ! ఏమి లాభంఎంత ? బీజము స్వభావమో కర్మలు ఫలములను ఇవ్వటం అంతే
స్వభావము - “ఓ బీజములారా! నేలలో పాతుతాను. నీళ్ళు పోస్తూ ఉంటాను. కానీ మొలవకండి!" అని చెప్పితే మాత్రం అవి
84

- గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
ఆత్మయజ్ఞము ” ,
? “నాకు కర్మఫలాలు వద్దుఅనుకుంటూమొలవకుండా ఉంటాయాఅట్లాగే నేను కర్మలు కొనసాగిస్తూనే ఉంటాను"... అనుకున్నవానికి
"అయినప్పటికీ కదా! స్వామీ!
కూడా కర్మఫలములు ప్రాప్తించకమానవు - బీజములకు చక్కటి పోలికయే తెచ్చావమ్మా: కర్మలకు !
// బ్రాహ్మణుడు అయితే బీజములను అగ్నిలో వ్రేల్చితేనో? కర్మబీజములను నిష్కామకర్మ"
అనే అగ్నిలో దగ్ధం చేసి ఉంటేనో? (జ్ఞానాగ్ని దగ్ధ కరాణు:). ఇక మొలవవు
కదా! ఆ విధంగా చూస్తే, “నిష్కామ కర్మయోగి విషయంలో కర్మలు కర్మఫల
రహితములు కాగలవు కూడా!" అని ఎందుకు సమన్వయించుకోకూడదు
భామామణీ!
గొల్లభామ : విప్రవర్యా! లోకంలో ఎంతటి వెర్రివాడైనా విత్తనములు పాతి
"ఈ విత్తనము వృక్షమై ఫలములు ఇస్తుందా? ఇవ్వదా - నాకు సంబంధం
లేదు" ... అనుకుని ఊరుకొని ఉంటాడా? ఫలితంతో (ఫలములతో లేక
ఫలసాయముతో) నిమిత్తం లేకపోతే బీజము నాటటమెందుకు? (లేక)
పొలంలో దుక్కిదున్ని వేయుటమెందుకు? అదంతా నాట్లు వృధాశ్రమగా
నిర్వర్తించాలా? ఎవ్వడైనా ఒకానొక సత్కర్మను ఏ ప్రయోజనమూ
ఉద్ధేశ్యించకుండా చేస్తాడా? అట్లా అంటే, అవి ప్రగల్బపు మాటలే అవుతాయి
మరి! "ప్రయోజన మనుద్దిస్య మందో పి నప్రవర్తతే” అని కదా శాస్త్ర
ప్రవచనం ?
ఒకానొకడు రాగము - ద్వేషము - లజ్జ - మోహము - భయము -
అభిలాష - ఈషణ త్రయము...., వాటి వాటి వల్ల పుట్టే ఆయా
దోషభూయిష్టమైన భావనా పరంపరలు, తత్సంబంధమైన దుర్గుణాలు
త్యజించాడనుకోండి. దూషణ భూషణ - తిరస్కార పురస్కారా
-
నుభవములు వచ్చి - పోయేటప్పుడు 'సమత్వము' వహించినవాడై
-
ఉన్నాడనుకోండి.
ఆతనికి- విహిత కర్మలు లేవు. నిషిద్ధ కర్మలు లేవు. అట్టి ఆత్మజ్ఞానికి
కర్మలతో పనేముంటుంది చెప్పండి? మమత్వముచేత మాత్రమే
కర్మలు-దృశ్యము బంధం అగుచున్నాయి కదా!
85

:: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
- గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము శ్రేయః
22. స్వధర్మోనిధనం : - ఆత్మకు ఆత్మయందే సర్వదా -
అభిన్నమై
అందరియందు . మమాత్మయే జరుగుతోందిఅందరూగా
వెలుగొందటం .” అనే అనుభూతి అనుక్షణికంగా, అకృత్రిమంగా ప్రకాశిస్తోంది| సర్వదా జ్ఞానము. అంతవరకూ ఉండటమే స్వస్వరూప నేనూ | ఆస్వాదిస్తూ . ఒప్పుకుంటున్నానుఅయితే .... ఏం?
అటువంటి స్వస్వరూపజ్ఞానము గల పండితుడు కూడా "నేను
పూర్ణాత్మజ్ఞానిని కదా!”... అని అనుకుని కర్మల నుండి విరమిస్తాడా! లేదు.
తాను నిర్వహిస్తూ ఇతరులను కూడా కర్మల విషయంలో ప్రోత్సహిస్తాడు.
అజ్ఞానిని పిలచి “కర్మలు చేయవద్దులే”.. అని బోధించడు. నిష్కామకర్మను
గుర్తు చేస్తాడు.
ఏవం :ఇత్వాకృతం కర్మ పూర్వైరపి ముముక్షుభి: ।11
కురు కర్మైవ తస్మాత్త్వమ్ పూర్వై: పూర్వతరం కృతమ్
treChec నానవాప్తమవాప్తవ్యమ్ | వర్తఏవచ కర్మణి
యది | హి అహమ్ న వర్తేయం జాతుకర్మణ్య తంద్రితః ॥
మమవర్త్మానువర్తంతే మనుష్యాః పార్థ! సర్వశః॥
అని కదా! భగవద్గీతా గానం!
ఆత్మజ్ఞాని కూడా ఆ విధంగా కర్మలను నిందించడు. కర్మల నుండి
విరమించడు. అంతేకాదు!
"తత్త్వజ్ఞుని విషయంలో లోక కళ్యాణ పూర్వకమైన గుణములు - ఆశయము | లు - కార్యక్రమ విధులు | స్వభావసిద్దమే అని అవుతాయిగాని, నిషిద్దము కా కొన్ని శాస్త్రములు ఇత్యాదులు(శాంతి ) ఎలుగెత్తి పర్వము బ్రహ్మజ్ఞుని - భారతము, మనుధర్మశాస్త్రము
కీర్తిస్తున్నాయి
! ( కూడాయుక్త కర్మఫలం అయుక్తత్య శాంతిమాప్నోతి : కామకారేణ నైష్ఠికీమ్
ఫలేసక్తో నిబధ్యతే)
86

ఆత్మయజ్ఞము - గొల్లకలాపము :: అధ్యయన - వ్యాఖ్యాన పుష్పము
అజ్ఞులు కర్మఫలములందు ఆసక్తితో కర్మలు నిర్వర్తిస్తూ ఉంటే.....
విజ్ఞులు "కర్మలు - కర్మఫలములు మాయా చమత్కారమే!" అని
7 తెలిసియే“ఆత్మ సత్యమ్ - జగత్ మిధ్యా" అని ఎరిగి ఉండి కూడా
21e ఆశ్రమధర్మానుసారమైన - లోకోపకారకమైన - శాస్త్రములకు సాను
కూలమైన కర్మలు నిర్వర్తిస్తూ ఉంటారు. ప్రోత్సహిస్తూ ఉంటారు.
r
ఇంకొక విషయంలో . కర్మలు ఆవశ్యకం! అనివార్యం!
లోకంలో ఈ సర్వజనులచే ఆయా ఆశ్రమములకు ఉచితమైన
కర్మలు నిర్వర్తించబడకపోతే.... ఈ లోకము - లోకసంబంధమైన ఆహారాది
ఆయా వ్యవహారాలు కొనసాగేదెట్లా?
“నేను కర్మలకు కర్మఫలములకు ఆవల ఉన్నాను. ఆత్మ
-
జ్ఞానోపాసన నా మార్గము. అందుచేత నేనొక్కడినీ ఆశ్రమమునకు సంబం
ధించి కర్మలు నిర్వర్తించకపోతే ఏమిలే?” అని ఒకడు తాను కర్మ త్యాగి
అయి, ఇతరులకు కర్మత్యాగాన్ని ప్రోత్సహించటమో, భోదించటమో జరిగితే?
ఆతడు కర్మ- జ్ఞానముల ఉభయములు కోల్పోయి ఉభయ భ్రష్ఠుడు
అవుతాడని నీతి శాస్త్రం ప్రభోదిస్తూ హెచ్చరిస్తోంది కదా! “కర్మ
జ్ఞానములలో ఒకటి నీవు వదిలితే రెండవది నిన్ను వదులుతుంది.” అని
వశిష్ఠమహర్షి చెప్పియున్నారు కదా!
శ్లో॥ యత్ యత్ ఆచరీతి శ్రేష్ఠ: తత్ తదేవతదితరోజనా: I
సయత్ ప్రమాణం కురుతే లోకస్థదనువర్తతే
అని గీతా శ్లోకం కదా! విజ్ఞుడైన వాడు ఆశ్రమ - వర్ణ్య సంబంధమైన నియమిత
కర్మలు వదలితే, కొంత మంది అజ్ఞులు అది దృష్టాంతంగా తీసుకొని తమకు
నియమించిన కర్మలు త్యజిస్తేనో...? ఆ దోషము విజ్ఞుడైన ఆ శ్రేష్ఠుడికి
తాను అందుకు కారణం కాకూడదనే ఉద్దేశ్యంతోనే
అంటుతుంది.
శ్రీకృష్ణుడు అర్జునిని గీతాశాస్త్రం ద్వారా స్వకర్మనిరతిని సూచించారు,
ప్రోత్సహించారు కూడా !
అందుచేత,
ఎవ్వరూ కర్మలు త్యజించి ఉండటం ఉచితం కాదు. సాంఘిక
87.

వ్యాఖ్యాన పుష్పము
:: అధ్యయన - - గొల్లకలాపము ఆత్మయజ్ఞము .
కాదు. అది సాధ్యపడేదీకాదుశ్రేయోదాయకం జీవనానికి వచ్చిన జనులకు
అందుచేతనే మేము మమ్ములను ఆశ్రయించ కుటుంబ సంబంధమైన - లౌకికమైన శాస్త్రనిర్దేశితమైన
సాంఘికమైన - ప్రోత్సహిస్తూ ఉంటాము.
నియతి పూర్వకంగా చేయమని ఎల్లప్పుడూ కర్మలు బ్రహ్మజ్ఞులమై ఉండి కూడా
పురోహితులమగు మేము బ్రాహ్మణులమై, వైపుగా ఆశ్రయిస్తూనే - మరొక వైపు నుండి మీమీ విహిత
“ఆత్మజ్ఞానం ఒక కర్మలు శ్రద్ధగా - చక్కగా - కుశలతతో నిర్వర్తించండి " అని చెప్పుచున్నాము.
"యజ్ఞ - దాన - తప:కర్మనత్యోజ్యం ! కార్యమేవతత్” మోక్షిసన్యాసయోగం.
- భగవద్గీత.
- మిత్రులారా! శ్రేయో: కర్మలు, శాస్త్రవిహితదైనందిక సత్రియలు
-
వదలకండి.
- బద్దగించకండి.
- యజ్ఞ-యాగాలు నిర్వర్తించండి.
- కర్మయోగముచే సంసిద్ధులు అవుతూ ఉంటే, ఇక మీ హృదయంలో
తగిన సమయంలో జ్ఞానపుష్పము స్వయంగా వికశించగలదు.
tel నహి జ్ఞానేన సదృశం పవిత్రమిహ విద్యతే !
తత్ స్వయం యోగ సంసిద్ధ: కాలేన ఆత్మనివిందతి ||
అని బ్రాహ్మణులమగు మేము శ్రేయోభిలాషులమై సకల జనులకు గుర్తు
చేస్తున్నాము.
మాతృదేవో భవ |
పితృదేవో భవ I
ఆచార్య దేవో భవ I
అతిథి దేవో భవ |
అనే ఉపనిషత్ వాక్యాలు, వేదవాక్కు అందరికీ గుర్తు చేస్తున్నాము.
కర్మలు మానండి' అని ఏ గురువు - శాస్త్రము- పురాణము చెప్పటం
లేదే!.
88